ଵର୍ଷଂ ତଦ୍ଭାରତଂ ନାମ ଯତ୍ରେଯଂ ଭାରତୀ ପ୍ରଜା
ଏହି ଦେଶକୁ ଭାରତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଭାରତ ଜନମାନେ ବସନ୍ତି।
ନିରୁକ୍ତଵଚନାଚ୍ଚୈଵଂ ଵର୍ଷଂ ତଦ୍ଭାରତଂ ସ୍ମୃତମ୍
ନାମର ଅର୍ଥ ଦ୍ୱାରା, ଏହି ଦେଶକୁ ଭାରତ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ନ ଖଲ୍ଵନ୍ଯତ୍ର ମର୍ତ୍ଯାନାଂ ଭୂମୌ କର୍ମ ଵିଧୀଯତେ
ପୃଥିବୀରେ ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ମଣିଷମାନେ ପାଇଁ କର୍ମ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ।
ସମୁଦ୍ରାତରିତା ଜ୍ଞେଯାସ୍ତେ ତ୍ଵଗମ୍ଯାଃ ପରସ୍ପରମ୍
ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ, ସେମାନେ ପରସ୍ପର ଅପହ୍ରାସ୍ୟ।
ନାଗଦ୍ଵୀପସ୍ତଥା ସୌମ୍ଯୋ ଗାନ୍ଧର୍ଵସ୍ତ୍ଵଥ ଵାରୁଣଃ
ନାଗଦ୍ୱୀପ, ସୌମ୍ୟ, ଗାନ୍ଧର୍ବ ଓ ଭାରୁଣ ଏହିପରି ନାମ ଅଛି।
ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ରେ ତୁ ଦ୍ଵୀପୋ ଽଯଂ ଦକ୍ଷିଣୋତ୍ତରାତ୍
ଏହି ଦ୍ୱୀପ ଦକ୍ଷିଣରୁ ଉତ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହଜାର ଯୋଜନ ଲମ୍ବା।
ତିର୍ଯଗୁତ୍ତରଵିସ୍ତୀର୍ମଃ ସହସ୍ରାଣି ନଵୈଵ ତୁ
ପୂର୍ବରୁ ପଶ୍ଚିମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାର ପ୍ରସ୍ଥ ନ'ହଜାର ଯୋଜନ।
ପୂର୍ଵେ କିରାତା ହ୍ଯସ୍ଯାନ୍ତେ ପଶ୍ଚିମେ ଯଵନାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ପୂର୍ବ ଶେଷରେ କିରାତ, ପଶ୍ଚିମ ଶେଷରେ ଯବନ ଥାନ୍ତି।
ଇଜ୍ଯାଯୁଧଵଣିଜ୍ଯାଭିର୍ଵର୍ତ୍ତଯନ୍ତୋ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ
ପୂଜା, ଯୁଦ୍ଧ ଓ ବ୍ୟବସାୟରେ ନିଷ୍ଠାରେ ଲାଗି ରହି, ସେମାନେ ନିଜ କାମରେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି।
ଧର୍ମାର୍ଥକାମସଂଯୁକ୍ତୋ ଵର୍ଣାନାଂ ତୁ ସ୍ଵକର୍ମସୁ
ଧର୍ମ, ଧନ ଓ ଇଚ୍ଛା ସହିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଣ୍ଣ ନିଜ ନିଜ କାମ କରେ।
ଇହ ସ୍ଵର୍ଗାପଵର୍ଗାର୍ଥଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତିର୍ଯେଷୁ ମାନୁଷୀ
ଏଠାରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ମାନବ କାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏ।
କୃତ୍ସ୍ନଂ ଜଯତି ଯୋ ହ୍ଯେନଂ ସମ୍ରାଡିତ୍ଯଭିଧୀଯତେ
ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତିଥାଏ, ସେକୁ ସମ୍ରାଟ୍ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସ୍ଵରାଡସୌ ସ୍ମୃତୋ ଲୌକଃ ପୁନର୍ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଵିସ୍ତରାତ୍
ଯିଏ ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ଶାସନ କରେ, ସେକୁ ସ୍ୱରାଟ୍ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ; ଏହାକୁ ପୁନି ବିସ୍ତାରରେ କହିବି।
ମହେନ୍ଦ୍ରୋ ମଲଯଃ ସହ୍ଯଃ ଶୁକ୍ତିମାନୃକ୍ଷପର୍ଵତଃ
ମହେନ୍ଦ୍ର, ମଲୟ, ସହ୍ୟ, ଶୁକ୍ତିମାନ୍ ଓ ଋକ୍ଷ ପର୍ବତ।
ତେଷାଂ ସହସ୍ରଶ୍ଚାନ୍ଯେ ପର୍ଵ ତାସ୍ତୁ ସମୀପଗାଃ
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ହଜାର ପର୍ବତ ଅଛି, ଏବଂ ନିକଟରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମଧ୍ୟ।
ସଂଦରଃ ପର୍ଵତଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵୈହାରୋ ଦୁର୍ଦୁରସ୍ତଥା
ସନ୍ଦର, ବୈହାର ଓ ଦୁର୍ଦୁର ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଵାତନ୍ଧମୋ ନାଗଗିରିସ୍ତଥା ପାଣ୍ଡୁରପର୍ଵତଃ
ବାତନ୍ଧମ, ନାଗଗିରି ଓ ପାଣ୍ଡୁର ପର୍ବତ।
ପୁଷ୍ପଗିର୍ଯୁଜ୍ଜଯନ୍ତୌ ଚ ଶୈଲୋ ରୈଵତକସ୍ତଥା
ପୁଷ୍ପଗିରି, ଉଜ୍ଜୟନ୍ତ ଓ ରୈବତକ ପର୍ବତ।
ଅନ୍ଯେ ତେଭ୍ଯୋ ଽପରିଜ୍ଞାତା ହ୍ରସ୍ଵାଃ ସ୍ଵଲପୋପଜୀ ଵିନଃ
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ଅଜଣା ଛୋଟ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯେଉଁଠି କମ୍ ଜୀବନ ରହେ।
ପୀଯନ୍ତେ ଯୈରିମା ନଦ୍ଯୋ ଗଙ୍ଗା ସିଂଧୁ ସରସ୍ଵତୀ
ଏହି ପର୍ବତମାନେ ଯେଉଁ ନଦୀମାନେକୁ ଜଳ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଗଙ୍ଗା, ସିନ୍ଧୁ ଓ ସରସ୍ୱତୀ।
ଇରାଵତୀ ଵିତସ୍ତା ଚ ଵିପାଶା ଦେଵିକା କୁହୂଃ
ଇରାବତୀ, ବିତସ୍ତା, ବିପାଶା, ଦେବିକା ଓ କୁହୂ।
କୌଶକୀ ତ୍ରିଦିଵା ଚୈଵ ନିଷ୍ଠୀଵୀ ଗେଡକୀ ତଥା
କୌଶକୀ, ତ୍ରିଦିବା, ନିଷ୍ଠୀବୀ ଓ ଗେଡ଼କୀ।
ଵେଦସ୍ମୃତିର୍ଵେଦଵତୀ ଵୃତ୍ରଘ୍ନୀ ସିଂଧୁ ରେଵ ଚ
ବେଦ, ସ୍ମୃତି, ବେଦବତୀ, ବୃତ୍ରଘ୍ନୀ, ସିନ୍ଧୁ ଓ ରେବା।
ପାଶା ଚର୍ମଣ୍ଵତୀନୂପା ଵିଦିଶା ଵେତ୍ରଵତ୍ଯପି
ପାଶା, ଚର୍ମଣ୍ବତୀ, ନୂପା, ବିଦିଶା ଓ ଭିତରେ ଭେତ୍ରବତୀ।
ଶୋଣୋ ମହାନଦଶ୍ଚୈଵ ନର୍ମ୍ମଦା ସୁରସା କ୍ରିଯା
ଶୋଣ, ମହାନଦୀ, ନର୍ମଦା, ସୁରସା ଓ କ୍ରିୟା।
ତମସା ପିପ୍ପଲା ଶ୍ଯେନା କରମୋଦା ପିଶାଚିକା
ତମସା, ପିପ୍ପଳା, ଶ୍ୟେନା, କରମୋଦା ଓ ପିଶାଚିକା।
ସନେରୁଜା ଶୁକ୍ତିମତୀ ମଙ୍କୁତୀ ତ୍ରିଦିଵା କ୍ରତୁଃ
ସନେରୁ, ଶୁକ୍ତିମତୀ, ମଙ୍କୁତୀ, ତ୍ରିଦିବା ଓ କ୍ରତୁ।
ତାପୀ ପଯୋଷ୍ଣୀ ନିର୍ଵିନ୍ଧ୍ଯା ସୃପା ଚ ନିଷଧା ନଦୀ
ତାପୀ, ପୟୋଷ୍ଣୀ, ନିର୍ବିନ୍ଧ୍ୟା, ସୃପା ଓ ନିଷଧା ନଦୀ।
ତୋଯା ଚୈଵ ମହାଗୌରୀ ଦୁର୍ଗା ଵାନ୍ନଶିଲା ତଥା
ତୋୟା, ମହାଗୌରୀ, ଦୁର୍ଗା ଓ ବନ୍ନଶିଳା।
ଗୋଦାଵରୀ ଭୀମରଥୀ କୃଷ୍ଣଵେଣାଥ ବଞ୍ଜୁଲା
ଗୋଦାବରୀ, ଭୀମରଥୀ, କୃଷ୍ଣଭେଣା ଓ ବଞ୍ଜୁଳା।