ସଂକ୍ଷୋଭିଣ୍ଯାଖ୍ଯାମୁଦ୍ରାଂ ତୁ କଥଯାମ୍ଯଧୁନା ଶ୍ରୁଣୁ
ଏବେ ମୁଁ ସଂକ୍ଷୋଭିଣୀ ମୁଦ୍ରା ବିଷୟରେ କହିବି; ଶୁଣ।
ତର୍ଜନ୍ଯୋ ଦଣ୍ଡଵତ୍କୃତ୍ଵା ମଧ୍ଯମୋପର୍ଯନାମିକେ
ତର୍ଜନୀକୁ ଦଣ୍ଡ ଭଳି ସିଧା କରି, ମଧ୍ୟମା ଓ ଅନାମିକା ଉପରେ ରଖିବା।
କ୍ରିଯତେ ଵିନ୍ଧ୍ଯଦର୍ପାରେ ମୁଦ୍ରା ଵିଦ୍ରାଵିଣୀ ତଥା
ଏହି ମୁଦ୍ରାକୁ ବିନ୍ଧ୍ୟଦର୍ପାରି ଓ ବିଦ୍ରାବିଣୀ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ।
ଇଯମାକର୍ଷିଣୀ ମୁଦ୍ରା ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯାକର୍ଷଣେ କ୍ଷମା
ଏହି ଆକର୍ଷିଣୀ ମୁଦ୍ରା, ତିନି ଜଗତକୁ ଆକର୍ଷଣ କରିବାର ଶକ୍ତି ରଖିଛି।
ପରିଵର୍ତକ୍ରମେଣୈଵ ମଧ୍ଯମେ ତଦଧୋଗତେ
ଉପରି ଆଙ୍ଗୁଠିର ପରିବା ଅନୁସାରେ, ମଧ୍ୟମା ଆଙ୍ଗୁଠିକୁ ତଳକୁ ରଖାଯାଏ।
ଅନାମିକେ ତୁ ସରଲେ ତଦ୍ବହିସ୍ତର୍ଜନୀଦ୍ଵଯମ୍
ଅନାମିକା ଆଙ୍ଗୁଠି ସିଧା ରହିଥାଏ, ଦୁଇଟି ତର୍ଜନୀ ଆଙ୍ଗୁଠି ବାହାରକୁ ରଖାଯାଏ।
ମୁଦ୍ରୈଷୋନ୍ମାଦିନୀ ନାମ୍ନା ଖ୍ଯାତା ଵାତାପିତାପନ
ଏହି ମୁଦ୍ରାକୁ 'ଉନ୍ମାଦିନୀ' ନାମରେ ଜଣାଯାଏ, ଯାହା ବାୟୁ ଓ ପିତ୍ତ ଦୋଷକୁ ଦୂର କରେ।
ତର୍ଜନ୍ଯାଵପି ତେନୈଵ କ୍ରମେଣ ଵିନିଯୋଜଯେତ୍
ତର୍ଜନୀ ଆଙ୍ଗୁଠିଗୁଡିକୁ ମଧ୍ୟ ସେହି ପରିବା ଅନୁସାରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ଇଯଂ ମହାଙ୍କୁଶା ମୁଦ୍ରା ସର୍ଵକାର୍ଯାର୍ଥସାଧିକା
ଏହି ମୁଦ୍ରା 'ମହାଅଙ୍କୁଶା' ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ କାମରେ ସଫଳତା ଦେଇଥାଏ।
ତର୍ଜନୀଭ୍ଯାଂ ସମାକ୍ରାନ୍ତେ ସର୍ଵୋର୍ଧ୍ଵମପି ମଧ୍ଯମେ
ଦୁଇଟି ତର୍ଜନୀ ଆଙ୍ଗୁଠିକୁ ଏକାଠି ଚାପି ଧରି, ମଧ୍ୟମା ଆଙ୍ଗୁଠିକୁ ଉପରକୁ ଉଠାଯାଏ।
ଏତଦ୍ଵିଜ୍ଞାନମାତ୍ରେଣ ଯୋଗିନୀନାଂ ପ୍ରିଯୋ ଭଵେତ୍
ଏହାର ଜ୍ଞାନ ମାତ୍ରରେ, ଯୋଗିନୀମାନେ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଭଲ ପାଇଥାନ୍ତି।
ତର୍ଜନ୍ଯଙ୍ଗୁଷ୍ଠଯୁଗଲଂ ଯୁଗପଦ୍ଯୋଜଯେତ୍ତତଃ
ତାପରେ, ଦୁଇଟି ତର୍ଜନୀ ଆଙ୍ଗୁଠି ଓ ଦୁଇଟି ଆଙ୍ଗୁଠିକୁ ଏକାଠି ଯୋଡିବା ଉଚିତ।
ବୀଜମୁଦ୍ରେଯମାଚିରାତ୍ସର୍ଵସିଦ୍ଧପ୍ରଵର୍ତିନୀ
ଏହି ହେଉଛି 'ବୀଜ ମୁଦ୍ରା', ଯାହା ଶୀଘ୍ର ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ।
ଅନାମିକାମଧ୍ଯଗତେ ତଥୈଵ ହି କନିଷ୍ଟିକେ
ଅନାମିକା ଆଙ୍ଗୁଠିକୁ ମଧ୍ୟରେ ରଖାଯାଏ, ଏହିପରି କନିଷ୍ଠା ଆଙ୍ଗୁଠିକୁ ମଧ୍ୟ।
ଏଷା ତୁ ପ୍ରଥମା ମୁଦ୍ରା ଯୋନିମୁଦ୍ରେତି ସଂଜ୍ଞିତା
ଏହି ହେଉଛି ପ୍ରଥମ ମୁଦ୍ରା, ଯାହା 'ଯୋନି ମୁଦ୍ରା' ନାମରେ ଜଣାଯାଏ।
ପୂଜାକାଲେ ପ୍ରଯୋକ୍ତଵ୍ଯା ଯଥାନୁକ୍ରମଯୋଗତଃ
ପୂଜାବେଳେ ଏହାକୁ ଯଥାଯଥିକ୍ରମରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରୀଦେଵୀଦର୍ଶନେ ଦୀକ୍ଷା ଯାଦୃଶୀ ତାଂ ନିଵେଦଯ
ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଦୀକ୍ଷା ଦିଆଯାଏ, ସେହି ବିଷୟରେ ଏବେ କହ।
କ୍ଷାଲ୍ଯନ୍ତେ ଚ ତଥା ପୁସାଂ ଦୀକ୍ଷାମାଚକ୍ଷ୍ମହେ ଽତ୍ର ତାମ୍
ସେମାନେ ଏଭଳି ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଥାନ୍ତି; ଏଠାରେ ମୁଁ ସେହି ଦୀକ୍ଷା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।
ଗୁରୁଃ ସ୍ପୃଶେଚ୍ଛିଷ୍ଯତନୁଂ ସ୍ପର୍ଶଦୀକ୍ଷେଯମୀରିତା
ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଦେହକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ଦୀକ୍ଷାକୁ 'ସ୍ପର୍ଶ ଦୀକ୍ଷା' କୁହାଯାଏ।
ସମ୍ଯକ୍ପଶ୍ଯେଦ୍ଗୁରୁଃ ଶିଷ୍ଯଂ ଦୃଗ୍ଦୀକ୍ଷା ସେଯମୁଚ୍ଯତେ
ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ଦେଖିବା ଉଚିତ; ଏହି ଦୀକ୍ଷାକୁ 'ଦୃଷ୍ଟି ଦୀକ୍ଷା' କୁହାଯାଏ।
ସଦ୍ଯଃ ସଞ୍ଜାଯତେ ଜ୍ଞାନଂ ସା ଦୀକ୍ଷା ଶାମ୍ଭଵୀ ମତା
ଜ୍ଞାନ ତୁରନ୍ତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଏହି ଦୀକ୍ଷାକୁ 'ଶାମ୍ଭବୀ' ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।
ତତ୍ପ୍ରସାଦେନ ଶିଷ୍ଯୋ ଽପି ତଦ୍ରୂପଃ ସମ୍ପ୍ରକାଶତେ
ଗୁରୁଙ୍କ କୃପାରେ, ଶିଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସେହି ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ।
ତୂଷ୍ଣୀଂ ସଂକଲ୍ପଯେଚ୍ଛିଷ୍ଯଂ ସା ଦୀକ୍ଷା ମାନସୀ ମତା
ଗୁରୁ ଚୁପଚାପ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଭାବନା କରିବା ଉଚିତ୍; ଏହି ମନସିକ ଦୀକ୍ଷା ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।
ଆଦୌ କୁର୍ଯାତ୍କ୍ରିଯାଦୀକ୍ଷାଂ ତତ୍ପ୍ରକାରଃ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯତେ
ପ୍ରଥମେ କ୍ରିୟା ଦୀକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍; ଏହାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ପରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯିବ।
ଜିହ୍ଵାସ୍ଯମଲଶୁଦ୍ଧିଂ ଚ କୃତ୍ଵା ସ୍ନାତ୍ଵା ଯଥାଵିଧି
ଜିହ୍ବା ଓ ମୁଁହ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ନାନ କରିବା ପରେ,
ଏକାନ୍ତେ ନିଵସଞ୍ଛ୍ରୀମାନ୍ମୌନୀ ଚ ନିଯତାଶନଃ
ଏକା ଥାଇ, ଶ୍ରୀମତ୍ ହୋଇ, ମୌନ ରହି, ଖାଦ୍ୟ ନିୟମିତ ରଖି,
ଦେଵୀସୂକ୍ତେନ ସଂଯୁକ୍ତଂ ଵିଦ୍ଯାନ୍ଯାସଂ ସମାତୃକମ୍
ଦେବୀ ସୂକ୍ତ ଓ ମାତୃମନ୍ତ୍ର ସହିତ ମନ୍ତ୍ର ନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଆଵାହନା ସନେ ପାଦ୍ଯମର୍ଧ୍ଯମାଚମନଂ ତଥା
ଆବାହନ, ପାଦ୍ୟ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଆଚମନ ଦେଇ,
ଧୂପଦୀପୌ ଚ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ତାମ୍ବୂଲଂ ଚ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା
ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈବେଦ୍ୟ, ତାମ୍ବୁଳ ଓ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଅଥ ପୁଷ୍ପାଞ୍ଜଲିଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ସହସ୍ରାକ୍ଷରଵିଦ୍ଯଯା
ତାପରେ ଶହସ୍ରାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ପୁଷ୍ପଞ୍ଜଳି ଦେବା ଉଚିତ୍।