ଦ୍ଵୀପଭେଦସହସ୍ରାଣି ସପ୍ତସ୍ଵନ୍ତର୍ଗତାନି ଚ
ସାତଟି ଦ୍ୱୀପ ଭିତରେ ଏକ ହଜାର ଦ୍ୱୀପର ଭାଗ ଅଛି।
ସପ୍ତ ଦ୍ଵୀପାନ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଚନ୍ଦ୍ରାଦିତ୍ଯଗ୍ରହୈଃ ସହ
ମୁଁ ସାତଟି ଦ୍ୱୀପ, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ସହିତ ବିବରଣା କରିବି।
ଅଚିନ୍ତ୍ଯାଃ ଖଲୁ ଯେ ଭାଵା ନ ତାଂସ୍ତର୍କେଣ ସାଧଯେତ୍
ଯେଉଁ ଜିନିଷଗୁଡିକ ଅପରିମାଣ ଓ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ସେଗୁଡିକୁ ତର୍କ କରି ନିଶ୍ଚିତ କରିପାରିବା ନୁହେଁ।
ନଵଵର୍ଷଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଜଂବୂଦ୍ଵୀପଂ ଯଥାତଥମ୍
ମୁଁ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ନଉଟି ଭାଗ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ବିବରଣା କରିବି।
ଶତମେକଂ ସହସ୍ରାଣାଂ ଯୋଜନାଗ୍ରାତ୍ସମନ୍ତତଃ
ଏହାର ଚାରିପାଖରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଯୋଜନ ଦୂରିରେ ବିସ୍ତାର ଅଛି।
ସିଦ୍ଧଚାରଣସଂକୀଣଃ ପର୍ଵତୈରୁପଶୋଭିତଃ
ଏଠାରେ ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ଭିଡ଼ି ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ପାହାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ପର୍ଵତପ୍ରଭଵାଭିଶ୍ଚ ନଦୀଭିଃ ସର୍ଵତସ୍ତତଃ
ପାହାଡ଼ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ନଦୀମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଏହାକୁ ଘେରି ରଖିଛନ୍ତି।
ନଵଭିଶ୍ଚାଵୃତଃ ସର୍ଵୋ ଭୁଵନୈର୍ଭୂତଭାଵନୈଃ
ନଉଟି ଭୁବନ, ଯାହା ଜୀବମାନଙ୍କର ନିବାସ, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପକୁ ଘେରି ରଖିଛି।
ଜଂବୂଦ୍ଵୀପସ୍ଯ ଵିସ୍ତାରାତ୍ ସମେନ ତୁ ସମନ୍ତତଃ
ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ବିସ୍ତାର ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସମାନ।
ଅଵଗାଢା ହ୍ଯୁଭଯତଃ ମସୁଦ୍ରୌ ପୂର୍ଵପଶ୍ଚିମୌ
ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ମସୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱୀପ ଦୁଇପାଖରେ ଏହା ବିଲିନ ହୋଇଛି।
ସର୍ଵର୍ତ୍ତୁଷୁ ସୁଖଶ୍ଚାପି ନିଷଧଃ ପର୍ଵତୋ ମହାନ୍
ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ନିଷଧ ପାହାଡ଼ ବହୁତ ସୁଖଦ।
ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶଚ୍ଚ ସହସ୍ରାଣି ଵିସ୍ତୀର୍ଣଃ ସ ଚ ମୂର୍ଦ୍ଧନି
ଏହାର ଶିଖର ଅଞ୍ଚଳରେ ବତିଶ ହଜାର ଯୋଜନ ବିସ୍ତାର ଅଛି।
ନାନାଵର୍ଣାସ୍ତୁ ପାର୍ଶ୍ଵେଷୁ ପ୍ରଜାପତିଗୁଣାନ୍ଵିତଃ
ଏହାର ପାର୍ଶ୍ୱଗୁଡିକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର, ଏବଂ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଗୁଣରେ ଭରିଥିବା।
ପୂର୍ଵତର୍ଃ ଶ୍ଵେତଵର୍ଣଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତସ୍ଯ ତେନ ତତ୍
ପୂର୍ବ ଦିଗ ଧଳା ରଙ୍ଗର, ଏହି କାରଣରୁ ଏଠାରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବସିଥାନ୍ତି।
ତେନାସ୍ଯ କ୍ଷତ୍ତ୍ରଭାଵସ୍ତୁ ମେରୋର୍ନାନାର୍ଥକାରଣାତ୍
ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କାରଣରୁ ଏହାର କ୍ଷତ୍ରିୟ ଗୁଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
ଭୃଙ୍ଗପତ୍ରନିଭଶ୍ଚାପି ପଶ୍ଚିମେନ ସମାଚିତଃ
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଏହା ମଉ ଡାଣା ପରି ଢାକି ରହିଛି।
ଵୃତ୍ତଃ ସ୍ଵଭାଵତଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଵର୍ଣତଃ ପରିମାଣତଃ
ଏହାର ଗୋଳାକାର ଆକୃତି, ରଙ୍ଗ ଓ ଆକାର ଏହିପରି ପ୍ରକୃତିରେ ଅଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ମଯୁରବର୍ହଵର୍ଣସ୍ତୁ ଶାତକୈଂଭଶ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗଵାନ୍
ଏହାର ରଙ୍ଗ ମୟୂର ପଙ୍ଖା ଭଳି, ସୁନା ରଙ୍ଗର ଏବଂ ଶିଖର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ତେଷାମନ୍ତରଵିଷ୍କଂଭୋ ନଵସାହସ୍ର ଉଚ୍ଯତେ
ସେଗୁଡିକର ଭିତର ଚଉଡ଼ା ନବ ହଜାର ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ନଵୈଵଂ ତୁ ସହସ୍ରାଣି ଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ସର୍ଵତସ୍ତୁ ତତ୍
ଏହା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ନବ ହଜାର ଚଉଡ଼ାରେ ବିସ୍ତୃତ।
ଵେଦ୍ଯର୍ଦ୍ଧଂ ଦକ୍ଷିଣଂ ମେରୋରୁତ୍ତରାର୍ଦ୍ଧଂ ତଥୋତ୍ତରମ୍
ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ବେଦୀର ଅର୍ଦ୍ଧ ଅଛି, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଅନ୍ୟ ଅର୍ଦ୍ଧ।
ଦ୍ଵେ ଦ୍ଵେ ସହସ୍ରେ ଵିସ୍ତୀର୍ଣା ଯୋଜନାନାଂ ସମୁଚ୍ଛ୍ରଯାତ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଦୁଇ ହଜାର ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଓ ଉଚ୍ଚତାରେ ବିସ୍ତୃତ।
ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ଶତଂ ଦ୍ଵାଵାଯତୌ ଗିରୀ
ଏହି ଦୁଇ ପାହାଡ଼ ଏକ ଲକ୍ଷ ଯୋଜନ ଦୂରରେ ବିସ୍ତୃତ।
ଶ୍ଵେତଶ୍ଚ ହେମକୂଟଶ୍ଚ ହିମଵାଞ୍ଛୃଙ୍ଗଵାଂସ୍ତଥା
ଶ୍ୱେତ, ହେମକୂଟ, ହିମବତ ଓ ଶୃଙ୍ଗବତ ପାହାଡ଼।
ତେଷାଂ ମଧ୍ଯେ ଜନପଦାସ୍ତାନି ଵର୍ଣାଣି ସପ୍ତ ଵୈ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନବସ ଅଛି, ଏହି ସପ୍ତ ରଙ୍ଗର ଦେଶ।
ସଂତତାନି ନଦୀଭେଦୈରଗମ୍ଯାନି ପରସ୍ପରମ୍
ନଦୀର ଶାଖା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦେଶଗୁଡିକ ବିଭକ୍ତ ଏବଂ ପରସ୍ପର ଅପହାର୍ଯ୍ୟ।
ଇଦଂ ହୈମଵତଂ ଵର୍ଷଂ ଭାରତଂ ନାମ ଵିଶ୍ରୁତମ୍
ହିମବତ ଅଞ୍ଚଳର ଏହି ଦେଶ ଭାରତ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ନୈଷଧଂ ହେମକୂଟାତ୍ତୁ ହରିଵର୍ଷଂ ତଦୁଚ୍ଯତେ
ହେମକୂଟରୁ ନୈଷଧ ଦେଶ, ଏହାକୁ ହରିବର୍ଷ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଇଲାଵୃତାତ୍ପିରଂ ନୀଲଂ ସମ୍ଯକଂ ନାମ ଵିଶ୍ରୁତମ୍
ଇଳାବୃତରୁ ପିଷ, ନୀଳ ପାହାଡ଼ରୁ ସମ୍ୟକ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ହିରଣ୍ମଯାତ୍ପରଂ ଚୈଵ ଶୃଙ୍ଗଵତ୍ତଃ କୁରୁ ସ୍ମୃତମ୍
ହିରଣ୍ୟମୟ ଓ ଶୃଙ୍ଗବତ ପାହାଡ଼ ପରେ କୁରୁ ଦେଶ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା।