ରଜା ଵିରଜସଃ ପୁତ୍ରଃ ଶତଜିଦ୍ରଜସସ୍ତଥା
ବିରଜସଙ୍କ ପୁଅ ରଜା, ରଜସଙ୍କ ପୁଅ ଶତଜିଦ୍ ଥିଲେ।
ଵିଶ୍ଵଜ୍ଯୋତିଷ୍ପ୍ରଧାନାସ୍ତେ ଯୈରିମା ଵର୍ଦ୍ଧିତାଃ ପ୍ରଜାଃ
ବିଶ୍ୱଜ୍ୟୋତି ଓ ତାଙ୍କ ସହ ଅନ୍ୟମାନେ, ଏହି ପ୍ରଜାମାନେ ଉନ୍ନତ କରିଥିଲେ।
ତେଷାଂ ଵଂଶପ୍ରସୂତୈସ୍ତୁ ଭୁକ୍ତେଯଂ ଭାରତୀ ପୁରା
ତାଙ୍କ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଲୋକମାନେ ପୂର୍ବେ ଏହି ଭାରତ ଭୂମିର ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ।
ଯେ ଽତୀତାସ୍ତୈର୍ଯୁଗୈଃ ସାର୍ଧଂ ରାଜାନସ୍ତେ ତଦନ୍ଵଯାଃ
ଯେଉଁ ରାଜାମାନେ ଏବଂ ଯୁଗମାନେ ଅତୀତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ବଂଶର ସନ୍ତାନ।
ଏଵଂ ସ୍ଵାଯଂ ଭୁଵଃ ସର୍ଗୋ ଯେନେଦଂ ପୂରିତଂ ଜଗତ୍
ଏଭଳି ଜୀବମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଇ, ଏହି ଜଗତକୁ ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି।
ତେଷାଂ ସୃଷ୍ଟିରିଯଂ ପ୍ରୋକ୍ତା ଯୁଗୈଃ ସହ ଵିଵର୍ତ୍ତତେ
ତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା କହାଯାଇଛି, ଯାହା ଯୁଗ ସହିତ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ।
ପପ୍ରଚ୍ଛ ନିଯତଂ ସୂତଂ ପୃଥିଵ୍ଯୁଦ ଧିଵିସ୍ତରମ୍
ସେ ସୂତଙ୍କୁ ପୃଥିବୀର ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିସ୍ତାର ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
କିଯନ୍ତି ଚୈଵ ଵର୍ଷାଣି ତେଷୁ ନଦ୍ଯଶ୍ଚ କାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ଏଠାରେ କେତେ ଭାଗ ଅଛି, ଏବଂ କେଉଁ ନଦୀମାନେ ସ୍ମୃତିରେ ଅଛନ୍ତି?
ଏତତ୍ପ୍ରବୂହି ନଃ ସର୍ଵଂ ଵିସ୍ତରେଣ ଯଥାର୍ଥତଃ
ଦୟାକରି ଆମୋଁକୁ ସମସ୍ତ କଥା ଠିକ୍ ଭାବରେ ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କହିଦିଅ।
ହନ୍ତ ଵୋ ଽହଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପୃଥିଵ୍ଯାଯାମଵିସ୍ତରମ୍
ଠିକ୍ ଅଛି, ମୁଁ ତୁମମାନୋଁକୁ ପୃଥିବୀର ବିସ୍ତାର ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।
ଦ୍ଵୀପଭେଦସହସ୍ରାଣି ସପ୍ତସ୍ଵନ୍ତର୍ଗତାନି ଚ
ସାତଟି ଦ୍ୱୀପ ଭିତରେ ଏକ ହଜାର ଦ୍ୱୀପର ଭାଗ ଅଛି।
ସପ୍ତ ଦ୍ଵୀପାନ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଚନ୍ଦ୍ରାଦିତ୍ଯଗ୍ରହୈଃ ସହ
ମୁଁ ସାତଟି ଦ୍ୱୀପ, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ସହିତ ବିବରଣା କରିବି।
ଅଚିନ୍ତ୍ଯାଃ ଖଲୁ ଯେ ଭାଵା ନ ତାଂସ୍ତର୍କେଣ ସାଧଯେତ୍
ଯେଉଁ ଜିନିଷଗୁଡିକ ଅପରିମାଣ ଓ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ସେଗୁଡିକୁ ତର୍କ କରି ନିଶ୍ଚିତ କରିପାରିବା ନୁହେଁ।
ନଵଵର୍ଷଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଜଂବୂଦ୍ଵୀପଂ ଯଥାତଥମ୍
ମୁଁ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ନଉଟି ଭାଗ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ବିବରଣା କରିବି।
ଶତମେକଂ ସହସ୍ରାଣାଂ ଯୋଜନାଗ୍ରାତ୍ସମନ୍ତତଃ
ଏହାର ଚାରିପାଖରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଯୋଜନ ଦୂରିରେ ବିସ୍ତାର ଅଛି।
ସିଦ୍ଧଚାରଣସଂକୀଣଃ ପର୍ଵତୈରୁପଶୋଭିତଃ
ଏଠାରେ ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ଭିଡ଼ି ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ପାହାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ପର୍ଵତପ୍ରଭଵାଭିଶ୍ଚ ନଦୀଭିଃ ସର୍ଵତସ୍ତତଃ
ପାହାଡ଼ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ନଦୀମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଏହାକୁ ଘେରି ରଖିଛନ୍ତି।
ନଵଭିଶ୍ଚାଵୃତଃ ସର୍ଵୋ ଭୁଵନୈର୍ଭୂତଭାଵନୈଃ
ନଉଟି ଭୁବନ, ଯାହା ଜୀବମାନଙ୍କର ନିବାସ, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପକୁ ଘେରି ରଖିଛି।
ଜଂବୂଦ୍ଵୀପସ୍ଯ ଵିସ୍ତାରାତ୍ ସମେନ ତୁ ସମନ୍ତତଃ
ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ବିସ୍ତାର ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସମାନ।
ଅଵଗାଢା ହ୍ଯୁଭଯତଃ ମସୁଦ୍ରୌ ପୂର୍ଵପଶ୍ଚିମୌ
ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ମସୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱୀପ ଦୁଇପାଖରେ ଏହା ବିଲିନ ହୋଇଛି।
ସର୍ଵର୍ତ୍ତୁଷୁ ସୁଖଶ୍ଚାପି ନିଷଧଃ ପର୍ଵତୋ ମହାନ୍
ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ନିଷଧ ପାହାଡ଼ ବହୁତ ସୁଖଦ।
ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶଚ୍ଚ ସହସ୍ରାଣି ଵିସ୍ତୀର୍ଣଃ ସ ଚ ମୂର୍ଦ୍ଧନି
ଏହାର ଶିଖର ଅଞ୍ଚଳରେ ବତିଶ ହଜାର ଯୋଜନ ବିସ୍ତାର ଅଛି।
ନାନାଵର୍ଣାସ୍ତୁ ପାର୍ଶ୍ଵେଷୁ ପ୍ରଜାପତିଗୁଣାନ୍ଵିତଃ
ଏହାର ପାର୍ଶ୍ୱଗୁଡିକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର, ଏବଂ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଗୁଣରେ ଭରିଥିବା।
ପୂର୍ଵତର୍ଃ ଶ୍ଵେତଵର୍ଣଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତସ୍ଯ ତେନ ତତ୍
ପୂର୍ବ ଦିଗ ଧଳା ରଙ୍ଗର, ଏହି କାରଣରୁ ଏଠାରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବସିଥାନ୍ତି।
ତେନାସ୍ଯ କ୍ଷତ୍ତ୍ରଭାଵସ୍ତୁ ମେରୋର୍ନାନାର୍ଥକାରଣାତ୍
ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କାରଣରୁ ଏହାର କ୍ଷତ୍ରିୟ ଗୁଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
ଭୃଙ୍ଗପତ୍ରନିଭଶ୍ଚାପି ପଶ୍ଚିମେନ ସମାଚିତଃ
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଏହା ମଉ ଡାଣା ପରି ଢାକି ରହିଛି।
ଵୃତ୍ତଃ ସ୍ଵଭାଵତଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଵର୍ଣତଃ ପରିମାଣତଃ
ଏହାର ଗୋଳାକାର ଆକୃତି, ରଙ୍ଗ ଓ ଆକାର ଏହିପରି ପ୍ରକୃତିରେ ଅଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ମଯୁରବର୍ହଵର୍ଣସ୍ତୁ ଶାତକୈଂଭଶ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗଵାନ୍
ଏହାର ରଙ୍ଗ ମୟୂର ପଙ୍ଖା ଭଳି, ସୁନା ରଙ୍ଗର ଏବଂ ଶିଖର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ତେଷାମନ୍ତରଵିଷ୍କଂଭୋ ନଵସାହସ୍ର ଉଚ୍ଯତେ
ସେଗୁଡିକର ଭିତର ଚଉଡ଼ା ନବ ହଜାର ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ନଵୈଵଂ ତୁ ସହସ୍ରାଣି ଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ସର୍ଵତସ୍ତୁ ତତ୍
ଏହା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ନବ ହଜାର ଚଉଡ଼ାରେ ବିସ୍ତୃତ।