ହେମକୂଟେ ହିମଗିରୌ ପଞ୍ଚମେ ଗନ୍ଧମାଦନେ
ହେମକୂଟ, ହିମଗିରି, ଏବଂ ପଞ୍ଚମ ଗନ୍ଧମାଦନରେ,
କ୍ଷେତ୍ରାଣି ହି ନଵୈତାନି ଭୌମାନି ଵିଦିତାନ୍ଯଥ
ପୃଥିବୀରେ ଏହି ନଉଟି କ୍ଷେତ୍ର ଏପରି ଜଣାଶୁଣା।
ଲଵଣୋ ଽବ୍ଧୀକ୍ଷୁସାରାବ୍ଧିଃ ସୁରାବ୍ଧିର୍ଘୃତସାଗରଃ
ଲୁଣ ଭରା ସାଗର, ଇକ୍ଷୁରସ ସାଗର, ଅମୃତ ସାଗର ଏବଂ ଘୃତ ସାଗର,
ପୂର୍ଵୋକ୍ତା ନଵ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରାଃ ପଶ୍ଚାତ୍ସପ୍ତ ଚ ସିନ୍ଧଵଃ
ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖିତ ନଉଟି ପାହାଡ଼ ଏବଂ ପରେ ସାତଟି ନଦୀ।
ସୃଜତଂ ଦିଵ୍ଯଘଟନାପଣ୍ଡିତୌ ଶିଲ୍ପିନୌ ଯୁଵାମ୍
ଦେବତାମାନେ, ଦେବୀଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଦୁଇଜଣେ ତୁମେ, ଏବେ ସୃଷ୍ଟି କର।
ନାମାନି ନିତ୍ଯାନାମ୍ନୈଵ ପ୍ରଥିତାନି ନ ସଂଶଯଃ
ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ ସଦାର୍ଥରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ଅବିଚଳିତ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସର୍ଵଂ କଲଯତେ ଦେଵୀ କଲନାଙ୍କତଯା ଜଗତ୍
ଦେବୀ ତାଙ୍କର ମାପିବା ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଗଢ଼ିଥାନ୍ତି।
ଅତସ୍ତଦୀଯନାମ୍ନା ତୁ ସନାମା ପ୍ରଥିତା ପୁରା
ଏହିକାରଣରୁ ପୁରାତନ କାଳରେ ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ।
ନିତ୍ଯକ୍ଲିନ୍ନାପୁରୀତ୍ଯାଦିନାମାନି ପ୍ରଥିତାନ୍ଯଲମ୍
ନିତ୍ୟକ୍ଲିନ୍ନାପୁରୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାମଗୁଡ଼ିକ ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି।
ମହାଶିଲ୍ପପ୍ରକାରେଣ ପୁରୀଂ ରଚଯତାଂ ଶୁଭାମ୍
ବଡ଼ ନିର୍ମାଣ କଳା ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ ପୁରୀ ତିଆରି କର।
ପ୍ରୋକ୍ତୌ ତୌ ଶ୍ରୀପୁରୀସ୍ଥେଷୁ ତେଷୁ କ୍ଷେତ୍ରେଷୁ ଚକ୍ରତୁଃ
ଏହି ଉପଦେଶ ପାଇ ଦୁଇଜଣେ ଶ୍ରୀପୁରୀର ମହଲା ଭିତରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ମାଣ କଲେ।
କଥଯାମ୍ଯହମାଧାର୍ଯ ଲୋପାମୁଦ୍ରାପତେ ଶୃଣୁ
ଲୋପାମୁଦ୍ରାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ଏବେ ମୁଁ କଥା କହିବି, ଆପଣ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଚତୁର୍ଦଶଜଗଚ୍ଚକ୍ରସଂପ୍ରୋତନିଜଵିଗ୍ରହଃ
ଦେବୀଙ୍କ ଦେହ ସତରେ ଚୌଦ ଜଗତକୁ ଚକ୍ରର ଭଳି ବିସ୍ତାର କରିଛି।
ମଧ୍ଯସ୍ଥଲେଷୁ ଜାତାନି ପ୍ରୋଚ୍ଛ୍ରାଯସ୍ତେଷୁ କଥ୍ଯତେ
ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ପନ୍ନ ଓ ବଡ଼ ହୋଇଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ।
ଶତଯୋଜନଵିସ୍ତାରଂ ତେଷୁ ଲୋକାସ୍ତ୍ରଯୋ ମତାଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ତିନୋଟି ଲୋକ ଶତ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।
ଏତେଷାଂ ଗୃହଵିନ୍ଯାସାନ୍ଵକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯଵସରାନ୍ତରେ
ସେମାନଙ୍କ ଘରବାଡ଼ିର ବିନ୍ୟାସ ମୁଁ ଅନ୍ୟ ସମୟରେ କହିବି।
ଚତୁଃଶତଂ ଯୋଜନାନାମୁଚ୍ଛ୍ରିତଂ ଵିସ୍ତୃତଂ ତଥା
ଏହା ଚାରିଶଏ ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ ଓ ସେଇପରି ଚଉଡ଼ା।
ଚତୁଃଶତଂ ଯୋଜନାନାଂ ଵିସ୍ତୃତ କୁମ୍ଭସଂଭଵ
ଘଟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏହା ଚାରିଶଏ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା।
ପ୍ରାକାରଃ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ କାଲାଯସଵିନିର୍ମିତଃ
ପ୍ରଥମ ପ୍ରାକାର କଳାୟସ ରେ ତିଆରି ହୋଇଛି।
ଚତୁର୍ଦିକ୍ଷୁ ଦ୍ଵାର୍ଯୁତଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଯୋଜନମୁଚ୍ଛ୍ରିତଃ
ଚାରିଦିଗରେ ଶତ ଦ୍ୱାର ଅଛି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚାରି ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ।
ଶାଲାଗ୍ରସ୍ଯ ତୁ ଗଵ୍ଯୂତେର୍ନଦ୍ଧଵାତାଯନଂ ପୃଥକ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶାଳାର ମୁଣ୍ଡରେ, ଗୋଖାଟି ଛାଡ଼ି, ଅଲଗା ଭାବରେ ଜାଲି ଦିଆ ଜନେଲା ଅଛି।
ଦ୍ଵାରେଦ୍ଵାରେ କପାଟେ ଦ୍ଵେ ଗଵ୍ଯୂତ୍ଯର୍ଧପ୍ରଵିସ୍ତରେ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱାରରେ ଦୁଇଟି କପାଟ ଅଛି, ପ୍ରତ୍ୟେକର ଚଉଡ଼ା ଗୋଖାଟିର ଅର୍ଧ।
ଉଭଯୋରର୍ଗଲା ଚେତ୍ଥମର୍ଧକ୍ରୋଶସମାଯତା
ଉଭୟ ପଟିରେ ଅର୍ଗଳାଗୁଡ଼ିକୁ ଅର୍ଧ କ୍ରୋଶ ଦୂରରେ ରଖାଯାଇଛି।
ଗୋପୁରସ୍ଯ ତୁ ସଂସ୍ଥାନଂ କଥଯେ କୁଂଭସଂଭଵ
ମଟିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଗୋପୁରର ଗଠନ ବିବରଣୀ କହେଉଛି।
ପାର୍ଶ୍ଵଦ୍ଵଯେ ଯୋଜନେ ଦ୍ଵେ ଦ୍ଵେ ସମାଦାଯ ନିର୍ମିତେ
ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦୁଇ ଦୁଇ ଯୋଜନ ନେଇ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି।
ପାର୍ଶ୍ଵଦ୍ଵଯଂ ଯୋଜନେ ଦ୍ଵେ ମଧ୍ଯେ ଶାଲସ୍ଯ ଯୋଜନମ୍
ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦୁଇ ଯୋଜନ ଏବଂ ମଧ୍ୟରେ ଶାଳା ପାଇଁ ଏକ ଯୋଜନ ରହିଛି।
ପାର୍ଶ୍ଵଦ୍ଵଯେନ ସାର୍ଧେନ କ୍ରୋଶଯୁଗ୍ମେନ ସଂଯୁତମ୍
ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଡେଢ଼ ଯୋଜନ ଏବଂ ଏହା ସହିତ ଦୁଇ କ୍ରୋଶ ଯୋଗ ହୋଇଛି।
ଏଵଂ ପ୍ରାକାରତସ୍ତତ୍ର ଗୋପୁରଂ ରଚିତଂ ମୁନେ
ଏଭଳି, ମୁନି, ପ୍ରାକାର ଛାଡ଼ି ଗୋପୁର ତିଆରି କରାଯାଇଛି।
ଉପର୍ଯୁପରି ଵେଷ୍ଟସ୍ଯ ହ୍ରାସ ଏଵ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ଯତେ
ଗୋପୁରର ପ୍ରତିଟି ତଳା ଉପରେ ଉପରେ ଆକାର କମିବା ନିୟମ ରହିଛି।
ଯୋଜନେଯୋଜନେ ଦ୍ଵାରଂ ସକପାଟଂ ମନୋହରମ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୋଜନରେ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦ୍ୱାର ସହିତ ପଟି ଲଗାଯାଇଛି।