ଭୂଯୋଭୂଯୋ ଗିରିସୁତାଂ ପୂର୍ଵଦୃଷ୍ଟାମନୁସ୍ମରନ୍
ପୁଣିପୁଣି ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟାଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ ଯେମିତି ଦେଖିଥିଲେ, ସେହି ମନ୍ଦିରେ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲେ।
ନ ଚନ୍ଦ୍ରରେଖା ନୋ ଗଙ୍ଗା ଦେହତାପଚ୍ଛିଦେ ଽଭଵତ୍
ଚନ୍ଦ୍ରର କିରଣ କିମ୍ବା ଗଙ୍ଗା ଜଳ ମଧ୍ୟ ସେ ଦେହର ତାପକୁ ଶାନ୍ତ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଆହୃତେ ପୁଷ୍ପଶଯନେ ଵିଲୁଲୋଠ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ପୁଷ୍ପର ଶଯ୍ୟା ଆଣିଦେଲେ, ସେ ତାହା ଉପରେ ପୁଣିପୁଣି ଗଡ଼ାଗଡ଼ି ହେଉଥିଲେ।
ପୁଷ୍ପତଲ୍ପାନ୍ତରଂ ଗତ୍ଵା ଵ୍ଯଚେଷ୍ଟତ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ପୁଷ୍ପ ଶଯ୍ୟାର ଅନ୍ୟ ଦିଗକୁ ଯାଇ, ସେ ପୁଣିପୁଣି ଅସ୍ଥିର ହେଉଥିଲେ।
ନ ହିମାନୀପଯସି ଵା ନିଵୃତ୍ତସ୍ତଦ୍ଵପୁର୍ଜ୍ଵରଃ
ବରଫ ଜଳରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଦେହର ଜ୍ୱର ଶାନ୍ତ ହେଲା ନାହିଁ।
ଭୂଯଃ ଶୈଲସୁତାରୂପଂ ଚିତ୍ରପଟ୍ଟେ ନଖୈର୍ଲିଖତ୍
ପୁଣିଥରେ, ସେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟାଙ୍କ ଆକୃତିକୁ ଚିତ୍ରିତ ବସ୍ତ୍ର ଉପରେ ନଖରେ ଆଙ୍କିଲେ।
ତାମାଲିଖ୍ଯ ହ୍ରିଯା ନମ୍ରାଂ ଵୀକ୍ଷମାଣାଂ କଟାକ୍ଷତଃ
ତାଙ୍କୁ ଆଙ୍କି ଶର୍ମରେ ନମ୍ର ହୋଇ, କୋଣ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କୁ ତକୁରୁଥିଲେ।
ଭୂଯସା ସ୍ମରତାପେନ ଵିଵ୍ଯଥେ ଵିଷମେକ୍ଷଣଃ
ସ୍ମୃତିର ତାପରେ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଅସ୍ଥିର ଓ ଅଶାନ୍ତ ହେଇଗଲା।
ତଥୈଵ ସଂଲ୍ଲପନ୍ସାର୍ଧମୁନ୍ମାଦେନୋପପନ୍ନଯା
ସେହିପରି, ଅର୍ଦ୍ଧପ୍ରମାଦରେ ସେ ତାଙ୍କ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଥିଲେ।
ତତ୍କଥାସୁଧଯା ନୀତସମସ୍ତରଜନୀଦିନଃ
ତାଙ୍କ ବିଷୟର କଥାର ଅମୃତରେ ସମସ୍ତ ଦିନ ଓ ରାତି କଟାଇଦେଲେ।
ତନ୍ମଯତ୍ଵମନୁପ୍ରାପ୍ତସ୍ତତାପାତିତରାଂ ଶିଵଃ
ତାଙ୍କୁ ଭିତରେ ରଖି, ଶିବ ତାଙ୍କ ତାପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆବୃତ ହେଇଗଲେ।
ଅଵଲୋକ୍ଯ ଵିଵାହାଯ ଭୃଶମୁଦ୍ଯମଵାନଭୂତ୍
ଏହା ଦେଖି, ସେ ବିବାହ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ।
ଅଥ ତାଂ ପର୍ଵତସୁତାମାଶୁଗୈରଭ୍ଯତାପଯତ୍
ତାପରେ, ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରେମ ତାପକୁ ତୁରନ୍ତ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟାଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ।
ଶୁଷ୍ଯମାଣାଧରଦଲୋ ଭୃଶଂ ପାଣ୍ଡୁକପୋଲଭୂଃ
ତାଙ୍କ ଓଠ ଶୁଷ୍କ ହେଇଗଲା, ଗାଲ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଫିକା ହେଇପଡ଼ିଲା।
ମଖୀସହସ୍ରୈଃ ସିଷିଚେ ନିତ୍ଯଂ ଶୀତୋପଚାରକୈଃ
ସେ ତାଙ୍କୁ ହଜାର ହଜାର ଶୀତଳ ଉପଚାରରେ ସବୁବେଳେ ଛିଟାଇଲେ।
ନ ଜଗାମ ରୁଜାଶାନ୍ତି ମନ୍ମଥାଗ୍ନେର୍ମହୀଯସଃ
ତଥାପି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ କାମାଗ୍ନିର ଯନ୍ତ୍ରଣା କମିଲା ନାହିଁ।
ସ୍ଵତନୋସ୍ତାପନେନାସୌ ପିତୁଃ ଖେଦମଵର୍ଧଯତ୍
ନିଜ ଦେହର ତାପରେ ସେ ପିତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ବଢ଼ାଇଲେ।
ଅଵଲୋକ୍ଯ ସ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରୋ ମହାଦୁଃଖମଵାପ୍ତଵାନ୍
ଏହା ଦେଖି, ପାହାଡ଼ର ରାଜା ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଭାର୍ତାରଂ ତଂ ସମୃଚ୍ଛେତି ପିତ୍ରା ସମ୍ପ୍ରେରିତାଥ ସା
ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ କରିବା ପାଇଁ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ଵକାର ପତିଲାଭାଯ ପାର୍ଵତୀ ଦୁଷ୍କରଂ ତପଃ
ପାର୍ବତୀ ଚାହିଁଥିବା ସ୍ୱାମୀ ପାଇଁ ଅତି କଠିନ ତପସ୍ୟା କଲେ।
ଅର୍କେ ନିଵିଷ୍ଟଦୃଷ୍ଟିଶ୍ଚ ସୁଘୋରଂ ତପ ଆସ୍ଥିତା
ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦୃଷ୍ଟି ରଖି, ସେ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହେଲେ।
ଅଙ୍ଗୀଚକାର ତାଂ ଭାର୍ଯାଂ ଵୈଵାହିକଵିଧାନତଃ
ଯଥାଯଥ ବିବାହ ପଦ୍ଧତି ଅନୁସାରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ସପ୍ତର୍ଷିଦ୍ଵାରତଃ ପୂର୍ଵଂ ପ୍ରାର୍ଥିତାମୁଦଵୋଢ ସଃ
ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପୂର୍ବରୁ ଅନୁରୋଧ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କୁ ସେ ବିବାହ କଲେ।
ଓଷଧୀପ୍ରସ୍ଥନଗରେ ଶ୍ଵଶୁରସ୍ଯ ଗୃହେ ଽଵସତ୍
ଓଷଧୀପ୍ରସ୍ଥ ନଗରରେ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କ ଘରେ ସେ ବସିଥିଲେ।
ପାର୍ଵତୀମାନିନାଯାଦ୍ରିନାଥସ୍ଯ ପ୍ରୀତିମାଵହତ୍
ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ନେଇଯିବାରେ, ସେ ପାହାଡ଼ର ଠାକୁରଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ।
ଵିନ୍ଧ୍ଯାଦ୍ରୌ ହେମଶୈଲେ ଚ ମଲଯେ ପାରିଯାତ୍ରକେ
ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼, ହେମଶୈଳ, ମଲୟ ଓ ପାରିୟାତ୍ର ପର୍ବତରେ,
ଅଥ ତସ୍ଯାଂ ସସର୍ଜୋଗ୍ରଂ ଵୀର୍ଯଂ ସା ସୋଢୁମକ୍ଷମା
ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଯାହା ସେ ସହିପାରିଲେନି।
ତାଶ୍ଚ ଗଙ୍ଗାଜଲେ ଽମୁଞ୍ଚନ୍ସା ଚୈଵ ଶରକାନନେ
ସେମାନେ ଏହାକୁ ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ଛାଡ଼ିଲେ, ଏବଂ ସେ ଶରକ ଜଙ୍ଗଲରେ ଦେଲେ।
ଗଙ୍ଗାଯାଶ୍ଚାନ୍ତିକଂ ନୀତୋ ଧୂର୍ଜଟିର୍ଵୃଦ୍ଧି ମାଗମତ୍
ଧୂର୍ଜଟିଙ୍କୁ ଗଙ୍ଗା ନିକଟକୁ ନେଇଯିବାରେ ବୃଦ୍ଧି ହେଲା।
ଶିକ୍ଷିତୋ ନିଜତାତେନ ସର୍ଵା ଵିଦ୍ଯା ଅଵାପ୍ତଵାନ୍
ସେ ନିଜ ପିତାଙ୍କ ଠାରୁ ଶିକ୍ଷା ନେଇ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଅଧିଗ୍ରହଣ କଲେ।