ପ୍ରଣାମାଞ୍ଜଲିଜାଲାନି କର୍ଣୀରଥକୃତାସନା
ହାତ ଯୋଡି ନମସ୍କାର କରି, ହାତୀର କାନ ଉପରେ ବସିଥିଲେ।
ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରାଦେଶିକଂ ସୈନ୍ଯଂ କୁମାର୍ଯା ନ ହି ଵିଦ୍ଯତେ
ସେ କୁମାରୀଙ୍କର ନିଜ ଦେଶୀୟ ସେନା କିଛି ଥିଲା ନାହିଁ।
ତତଃ ପ୍ରଵଵୃତେ ଯୁଦ୍ଧମତ୍ଯୁଦ୍ଧତାପରାକ୍ରମମ୍
ତାପରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଓ ଅତିଶୟ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଯଦ୍ଯୁଦ୍ଧମତନୋତ୍ତତ୍ତୁ ସ୍ପୃହଣୀଯଂ ସୁରାସୁରୈଃ
ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଏପରି ହେଲା ଯେ, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଆଶା କରୁଥିଲେ।
କର୍ମୀରଥସ୍ଥାମାଲୋକ୍ଯ କିରନ୍ତୀଂଶରମଣ୍ଡଲମ୍
ହାତୀ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିବା ସେ ତାରକା ବାଣ ଛଡ଼ାଉଥିବାକୁ ଦେଖି—
ଵ୍ଯଜିଜ୍ଞପନ୍ମହାରାଜ୍ଞ୍ଯୈ ଭ୍ରମନ୍ତ୍ଯଃ ପରିଚାରିକାଃ
ସେବାକମାନେ ଘୁରୁଥିବାବେଳେ, ମହାରାଣୀଙ୍କୁ ଏହି ଖବର ଦେଲେ।
ପ୍ରେକ୍ଷକତ୍ଵ ମନୁପ୍ରାପ୍ତେ ତୃଷ୍ଣୀମେଵ ବଭୂଵତୁଃ
ସେମାନେ ଦର୍ଶକ ହେବା ପରେ, କେବଳ ତୃଷ୍ଣାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯେକଭିନ୍ନା ଦଦୃଶେ ବିଂବମାଲେଵ ଭାସ୍ଵତଃ
ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ସେ ଅଲଗା ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବିମ୍ବ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ରକ୍ତୋତ୍ପଲମିଵ କ୍ରୋଧସଂରକ୍ତଂ ବିଭ୍ରତୀ ମୁଖମ୍
କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତିମ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କର ମୁହଁ ରକ୍ତ କମଳ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ସାଧୁଵାଦୈର୍ବହୁଵିଧୈର୍ମତ୍ରିଣୀଦଣ୍ଡନାଥଯୋଃ
ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଦଣ୍ଡନାୟକଙ୍କ ଅନେକ ପ୍ରଶଂସା ସବ୍ଦରେ—
ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଯୁଦ୍ଧଦିଵସଂ ସମସ୍ତମପି ସା ରଣେ
ଯୁଦ୍ଧର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ସେ ସମଗ୍ର ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଲଢ଼ିଲେ।
ଅସ୍ତ୍ରପ୍ରତ୍ଯସ୍ତ୍ରମୋକ୍ଷେଣ ତାନ୍ସର୍ଵାନପି ଭିନ୍ଦତୀ
ଅସ୍ତ୍ରର ପ୍ରତିଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ।
ଦ୍ଵିଶତ୍ଯକ୍ଷୌହିଣୀସୈନ୍ଯଂ ଭସ୍ମସାଦକରୋତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ଦୁଇଶେ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନାକୁ ସେ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ରାଖରେ ପରିଣତ କରିଦେଲେ।
ଆକୃଷ୍ଟଗୁରୁଧନ୍ଵାନସ୍ତେ ଽପତନ୍ନେକହେଲଯା
ଭାରୀ ଧନୁଷ ଟାଣିଥିବା ସେ ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଏକ ହାତରେ ଲଘୁଭାବେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଯୁଗପତ୍ତ୍ରିଂଶତୋ ବାଣାନସୃଜତ୍ସା କୁମାରିକା
ସେ କନ୍ୟା ଏକାସାଥିରେ ତିରିଶଟି କଣ୍ଟା ଛାଡ଼ିଲେ।
ତ୍ରିଂଶତା ତ୍ରିଂଶତୋ ଭଣ୍ଡପୁତ୍ରାଣା ସାହତଂ ଶିରଃ
ତିରିଶଟି କଣ୍ଟାରେ ସେ ଭଣ୍ଡଙ୍କ ତିରିଶଟି ପୁଅଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ।
ଅତ୍ଯନ୍ତଵିସ୍ମଯାଵିଷ୍ଟା ଵବୃଷୁଃ ପୁଷ୍ପମଭ୍ରଗାଃ
ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଯାଇ ପୁଷ୍ପମେଘମାନେ ପୁଷ୍ପ ବର୍ଷା କଲେ।
ମନ୍ତ୍ରିଣୀଦଣ୍ଡନାଥାଭ୍ଯାମାଲିଙ୍ଗ୍ଯତ ଭୃଶଂ ମୁଦା
ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ଦଣ୍ଡନାୟକ ଖୁସିରେ ସେଠାରେ ଗଲେ ଏବଂ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।
ଶକ୍ତଯସ୍ତୁମୁଲଂ ଚକ୍ରୁଃ ସାଧୁଵାଦୈର୍ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍
ଶକ୍ତିମାନେ ତିନି ଲୋକରେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ସ୍ତୁତି କରିଲେ।
ତଦାଶ୍ଚର୍ଯଂ ମହାରାଜ୍ଞ୍ଯୈ ନିଵେଦଯିତୁମୁଦ୍ଗତାଃ
ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ମହାରାଣୀଙ୍କୁ କୁହିବାକୁ ସେମାନେ ଯାଇଥିଲେ।
ପୁତ୍ରୀଭୁଜାଵଦାନାନି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରୀତିଂ ସମାଯଯୌ
ପୁଅରୀଙ୍କର ବୀରତା ଶୁଣି ମାଆ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ଅଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵୈର୍ଦେଵେଷୁ ଵିସ୍ମଯସ୍ଯ ଵଶଂ ଗତମ୍
ଦେବତାମାନେ ଏପରି ଦୃଶ୍ୟ କେବେ ଦେଖିନଥିଲେ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଯାଇଥିଲେ।
ଵିଲଲାପ ସ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରୋ ମତ୍ଵା ଜାତଂ କୁଲକ୍ଷଯମ୍
ଦାନବରାଜ ନିଜ ବଂଶ ନାଶ ହେବାକୁ ବୁଝି ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ହା ମନ୍ନେତ୍ରସୁଧାପୂରା ହା ମତ୍କୁଲଵିଵର୍ଧନାଃ
ହା, ମୋ ଦୃଷ୍ଟିର ଆନନ୍ଦ, ହା, ମୋ ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଥିବାମାନେ!
ହା ସମସ୍ତସୁରସ୍ତ୍ରୀଣାମନ୍ତର୍ମୋହନମନ୍ମଥାଃ
ହା, ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନଙ୍କ ହୃଦୟ ମୋହିଥିବା, ମନମୋହନାମାନେ!
କିମିଦାନୀମିମଂ ତାତମଵମୁଚ୍ଯ ସୁଖଂ ଗତାଃ
କିପରି ସେମାନେ ବାପାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଏବେ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି?
ରିକ୍ତାନି ମମ ଗେହାନି ରିକ୍ତା ରାଜସଭାପି ମେ
ମୋ ଘର ସବୁ ଖାଲି, ମୋ ରାଜସଭା ମଧ୍ୟ ଖାଲି।
କଥମେକପଦେ ଦୁଷ୍ଟା ଵନିତା ସଂଗରେ ଽଵଧୀତ୍
ସେ ଦୁଷ୍ଟା ଜଣେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କିପରି ଏକଥରେ ମାରିଦେଲା?
ଇତଃ ପରଂ କୁଲେ କ୍ଷୀଣେ ସାହସାନି ସୁଖାନି ଚ
ଏଠାରୁ ପରେ, ବଂଶ କ୍ଷୟ ହେଲେ, ଦୁଃସାହସ କିମ୍ବା ଆନନ୍ଦ ରହି ନଥାଏ।
ନାଶୋ ଽଯଂ ଭଵତାମଦ୍ଯ ଜାତୋ ନଷ୍ଟସ୍ତତୋ ଽସ୍ମ୍ଯହମ୍
ଆଜି ତୁମ ପାଇଁ ଏହି ନାଶ ହେଲା; ଏହିଠାରୁ ମୁଁ ହରାଇଗଲି।