ତସ୍ମାଦ୍ଵୈ ସର୍ଵଥା ରୁଦ୍ରସ୍ତଦ୍ଵିଦ୍ଵଦ୍ଭିରଭୀଜ୍ଯତେ
ଏହି କାରଣରୁ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସବୁବେଳେ ଏହିପରି ଭାବେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ଭାଵନଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସର୍ଵାତ୍ମା ନୀଲଲୋହିତଃ
ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଆତ୍ମା ଏବଂ ନୀଳ ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଅଟୁଟ ଦେବତା।
ପ୍ରଜାପତିମୁଖୈର୍ଦେଵୈଃ ସମ୍ଯଗିଷ୍ଟଫଲାର୍ଥିଭିଃ
ପ୍ରଜାପତି ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଯଥାଯଥ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଆଶା କରନ୍ତି,
ଇଜ୍ଯତେ ଭଗଵାନ୍ ଯସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାର୍ତ୍ର୍ଯଂବକ ଉଚ୍ଯତେ
ସେମାନେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି; ଏହି କାରଣରୁ ସେ ତ୍ରୟମ୍ବକ ଭାବରେ ପରିଚିତ।
ତ୍ର୍ଯଂବକା ନାମତଃ ପ୍ରେମ୍ଣା ଯୋନଯସ୍ତା ଵନସ୍ପତେଃ
ପ୍ରେମରେ ତ୍ରୟମ୍ବକ ନାମ ଦେଇ, କୁଶ ଗଛର ମୂଳ ଉତ୍ସମାନେ ପୂଜିତ।
ତ୍ରିସାଧନଃ ପୁରୋଡାଶସ୍ତ୍ରିକପାଲଃ ସ ଵୈ ସ୍ମୃତଃ
ସେ 'ତ୍ରିସାଧନ', 'ତ୍ରିକପାଳ' ଏବଂ 'ତିନି ଭାଗର ପିଠା' ଭାବରେ ପରିଚିତ।
ଇତ୍ଯେତତ୍ପଞ୍ଚଵର୍ଷଂ ହି ଯୁଗଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମନୀଷିଭିଃ
ଏହିପରି, ପଞ୍ଚବର୍ଷକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏକ ଯୁଗ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ସୈକଃ ଷଟ୍କୋ ଵିଜଜ୍ଞେ ଽଥ ମଧ୍ଵାଦିଋତୁସଂଜ୍ଞକଃ
ତାପରେ, ମଧୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଋତୁ ନାମରେ ଛଅଟି ଋତୁର ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ନଦୀଵେଗ ଇଵାସକ୍ତଃ କାଲୋ ଧାଵତି ସଂହରନ୍
ନଦୀର ଧାରା ପରି, ସମୟ ସବୁକିଛି ସଂଗ୍ରହ କରି ଦୌଡ଼ିଯାଏ।
ବହୁତ୍ଵାତ୍ପରିସଂଖ୍ଯାତୁଂ ପୁତ୍ର ପୌତ୍ରମନନ୍ତକମ୍
ସଂଖ୍ୟା ବେଶି ଥିବାରୁ, ପୁଅ ଓ ପଉତି ମାନେ ଅନନ୍ତ, ତେଣୁ ଗଣନା କରିହେବ ନାହିଁ।
କୀର୍ତ୍ତଯନ୍ପୁଣ୍ଯକୀର୍ତ୍ତୀନାଂ ମହତୀଂ ସିଦ୍ଧିମାପ୍ନୁଯାତ୍
ପୁଣ୍ୟ କୀର୍ତ୍ତି ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ କୀର୍ତ୍ତନ କଲେ ବଡ଼ ସିଦ୍ଧି ମିଳେ।
ତୁଲ୍ଯାଭିମାନିନଃ ସର୍ଵେ ଜାଯନ୍ତେ ନାମରୂପତଃ
ସମସ୍ତେ ସମାନ ଅଭିମାନ ସହ ନିଜ ନାମ ଓ ରୂପରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ଋଷଯୋ ମନଵଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵେ ତୁଲ୍ଯପ୍ରଯୋଜନାଃ
ଋଷି ଓ ମନୁମାନେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏକରକମ।
ଵିସ୍ତରେଣାନୁପୂର୍ଵ୍ଯା ଚ କୀର୍ତ୍ଯ ମାନଂ ନିବୋଧତ
ଏବେ ବିସ୍ତାରରେ ଏବଂ କ୍ରମକ୍ରମେ ସେମାନଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ମାପ ଶୁଣ।
ଯୈରିଯଂ ପୃଥିଵୀ ସର୍ଵା ସପ୍ତଦ୍ଵୀପା ସପତ୍ତନା
ଯେଉଁମାନେ ଏହି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ, ସାତ ଦ୍ୱୀପ ଓ ସହର ସହିତ ଅଧିକାର କରିଛନ୍ତି।
ସ୍ଵାଯଂଭୁଵେଂଽତରେ ପୂର୍ଵମାଦ୍ଯେ ତ୍ରେତାଯୁଗେ ତଥା
ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନ୍ବନ୍ତର ମଧ୍ୟରେ, ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ଏବଂ ପ୍ରଥମ ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ଏହିପରି ଘଟିଥିଲା।
ପ୍ରଜା ସତ୍ତ୍ଵତପୋଯୁକ୍ତୈସ୍ତୈରିଯଂ ଵିନିଵେଶିତା
ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ଲୋକମାନେ ଏହି ପ୍ରଜାମାନେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
କନ୍ଯା ସା ତୁ ମହାଭାଗ କର୍ଦମସ୍ଯ ପ୍ରଜା ପତେଃ
ସେ ଭାଗ୍ୟବତୀ କନ୍ୟା କର୍ଦ୍ଦମଙ୍କର ପୁତ୍ରୀ ହେଲେ, ଯିଏ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ନାଥ।
ତଯୋର୍ଵୈ ଭ୍ରାତରଃ ଶୂରାଃ ପ୍ରଜାପତିସମା ଦଶ
ତାଙ୍କଠାରୁ ଦଶଜଣ ଶୂରବୀର ଭାଇ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେମାନେ ପ୍ରଜାପତି ସମାନ।
ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମାନ୍ ଦ୍ଯୁତିମାନ୍ହଵ୍ଯଃ ସଵନଃ ସଭ୍ର ଏଵ ଚ
ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମାନ୍, ଦ୍ୟୁତିମାନ୍, ହବ୍ୟ, ସବନ ଓ ସାଭ୍ର ମଧ୍ୟ।
ଦ୍ଵୀପେଷୁ ତେଷୁ ଧର୍ମେଣ ଦ୍ଵୀପାନ୍ତାଶ୍ଚ ନିବୋଧତ
ସେଇ ଦ୍ୱୀପଗୁଡିକରେ ଧର୍ମରେ ନିୟମିତ ଏବଂ ଦ୍ୱୀପର ସୀମାବଳୀ — ଏହା ଶୁଣ।
ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପେଶ୍ଵରଶ୍ଚାପି ତେନ ମେଧାତିଥିଃ କୃତଃ
ସେଠାରେ ମେଧାତିଥିଙ୍କୁ ପ୍ଲକ୍ଷ ଦ୍ୱୀପର ନାୟକ କରାଯାଇଥିଲା।
ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମନ୍ତଂ କୁଶଦ୍ଵୀପେ ରାଜାନଂ କୃତଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ
ପ୍ରଭୁ ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମାନ୍ଙ୍କୁ କୁଶ ଦ୍ୱୀପର ରାଜା କରିଥିଲେ।
ଶାକଦ୍ଵୀପେଶ୍ଵରଂ ଚାପି ହଵ୍ଯଂ ଚକ୍ରେ ପ୍ରିଯଵ୍ରତଃ
ପ୍ରିୟବ୍ରତ ହବ୍ୟଙ୍କୁ ଶାକ ଦ୍ୱୀପର ନାଥ କରିଥିଲେ।
ପୁଷ୍କରେ ସଵନସ୍ଯାଥ ମହାଵୀତଃ ସୁତୋ ଽଭଵତ୍
ପୁଷ୍କର ଦ୍ୱୀପରେ ସବନଙ୍କ ପୁଅ ମହାବୀତ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ମହାଵୀତଂ ସ୍ମୃତଂ ଵର୍ଷଂ ତସ୍ଯ ନାମ୍ନା ମହାତ୍ମନଃ
ସେ ମହାନ୍ ଆତ୍ମାଙ୍କ ନାମରେ ସେହି ଦେଶକୁ 'ମହାବୀତ' ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ହଵ୍ଯୋ ଵ୍ଯଜନଯତ୍ପୁତ୍ରାଞ୍ ଶାକଦ୍ଵୀପେଶ୍ଵରାଞ୍ ପ୍ରଭୁଃ
ଶାକ ଦ୍ୱୀପର ନାୟକ ହବ୍ୟ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
କୁସୁମୋତ୍ତରମୋଦାକୌ ସପ୍ତମଂ ଚ ମହାଦ୍ରୁଗମ୍
କୁସୁମୋତ୍ତର, ମୋଦାକ ଏବଂ ସପ୍ତମ ମହାଦ୍ରୁଗ।
କୁମାରସ୍ଯ ତୁ କୌମାରଂ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍
କୁମାରଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦେଶକୁ 'କୌମାର' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ମଣୀଵସ୍ଯ ଚତୁର୍ଥଂ ତୁ ମଣୀଵକମିହୋଚ୍ଯତେ
ମଣୀବଙ୍କ ଚତୁର୍ଥ ଦେଶକୁ ଏଠାରେ 'ମଣୀବକ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।