ସ୍ଥାନେଷୁ ସ୍ଥାନିନୋ ହ୍ଯେତେ ସ୍ଥାନାତ୍ମାନଃ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତାଃ
ଏମାନେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ରହି, ସ୍ଥାନର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଆତ୍ମା ଭାବରେ ପରିଚିତ।
ପ୍ରଜାପତିଃ ସ୍ମୃତୋ ଯସ୍ତୁ ସ ତୁ ସଂଵତ୍ସରୋ ମତଃ
ଯିଏ ପ୍ରଜାପତି ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି, ସେଉଁଠି ବର୍ଷ ଭାବରେ ମନାଯାନ୍ତି।
ଋତାତ୍ତୁ ଋତଵୋ ଯସ୍ମାଜ୍ଜଜ୍ଞିରେ ଋତଵସ୍ତତଃ
ଏକ ଋତୁଠାରୁ ଅନ୍ୟ ଋତୁମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି, ଏଭଳି ଋତୁମାନେ ଋତୁଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ଦ୍ଵିପଦାଂ ଚତୁଷ୍ପଦାଂ ଚୈଵ ପକ୍ଷିଣାଂ ସର୍ଵତାମପି
ଦୁଇପାୟୀ, ଚତୁଷ୍ପାଦୀ, ପକ୍ଷୀ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ—
ଋତୁତ୍ଵମାର୍ତଵତ୍ଵଂ ଚ ପିତୃତ୍ଵଂ ଚ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତମ୍
ଋତୁ ଭାବ, ଋତୁର ସ୍ୱରୂପ ଓ ପିତୃତ୍ୱ—ଏସବୁ ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
ସର୍ଵଭୂତାନି ତେଭ୍ଯୋ ଯଦୃତୁକାଲାଦ୍ଵିଜଜ୍ଞିରେ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଏମାନେଠାରୁ, ଋତୁକାଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି।
ମନ୍ଵନ୍ତରେଷ୍ଵିହ ତ୍ଵେତେ ସ୍ଥିତାଃ କାଲଭିମାନିନଃ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ଏହି କାଳର ଅଧିପତିମାନେ ଏଠାରେ ବସିଥାନ୍ତି।
ସ୍ଥାନାଭିମାନିନୋ ହ୍ଯେତେ ତିଷ୍ଠନ୍ତୀହ ପ୍ରସଂଗମାତ୍
ଏହି ସ୍ଥାନର ଅଧିପତିମାନେ ନିଜ ଯୋଗରେ ଏଠାରେ ବସି ରହନ୍ତି।
ଜଜ୍ଞେ ସ୍ଵଧାପିତୃଭ୍ଯସ୍ତୁ ଦ୍ଵେ କନ୍ଯେ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତେ
ସ୍ୱଧା ଓ ପିତୃମାନଙ୍କଠାରୁ ଦୁଇଟି କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ତେ ଉଭେ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନ୍ଯୌ ଯୋଗିନ୍ଯୌ ଚୈଵ ତେ ଉଭେ
ସେ ଦୁଇଜଣେ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱ କଥା କହୁଥିଲେ ଏବଂ ଦୁଇଜଣେ ଯୋଗିନୀ ଥିଲେ।
ଅଗ୍ନିଷ୍ଵାତ୍ତାସ୍ତୁ ଯେ ପ୍ରୋକ୍ତାସ୍ତେଷାଂ ମେନା ତୁ ମାନସୀ
ଯେଉଁମାନେ ଅଗ୍ନିଷ୍ୱାତ୍ତ କୁହାଯାଆନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମେନା ମନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ମେରୋସ୍ତାଂ ଧାରଣୀଂ ନାମ ପତ୍ନ୍ଯର୍ଥଂ ଵା ସୃଜନ୍ ଘୁଭାମ୍
ମେରୁଙ୍କ ପାଇଁ, ସେମାନେ ଧାରଣୀ ନାମକ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ।
ଅଗ୍ନିଷ୍ଵାତ୍ତାସ୍ତୁ ତାଂ ମେନା ପତ୍ନୀ ହିମଵତେ ଦଦୁଃ
ଅଗ୍ନିଷ୍ୱାତ୍ତମାନେ ମେନାଙ୍କୁ ହିମବତଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଭାବେ ଦେଇଥିଲେ।
ମେନା ହିମଵତଃ ପତ୍ନୀ ମୈନାକଂ ସା ଵ୍ଯଜାଯତ
ମେନା, ଯିଏ ହିମବତଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ସେ ମୈନାକଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ମୈନାକସ୍ଯା ତ୍ମଜଃ କ୍ରୌଚଃ କ୍ରୈଞ୍ଚଦ୍ଵୀପୋ ଯତଃ ସ୍ମୃତଃ
ମୈନାକଙ୍କର ପୁଅ କ୍ରଉଚ; ତାଙ୍କଠାରୁ କ୍ରଞ୍ଚ ଦ୍ୱୀପର ନାମ ହୋଇଛି।
ମନ୍ଦରଂ ସୁଷୁଵେ ପୁତ୍ରଂ ତିସ୍ରଃ କନ୍ଯାଶ୍ଚ ଵିଶ୍ରୁତାଃ
ସେ ମନ୍ଦର ପୁଅ ଓ ତିନିଜଣ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଧାତୁଶ୍ଚୈଵାଯତିଃ ପତ୍ନୀ ଵିଧାତୁର୍ନିଯତିଃ ସ୍ମୃତା
ଧାତୁଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଆୟତି ଏବଂ ବିଧାତୃଙ୍କର ପତ୍ନୀ ନିୟତି ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାନ୍ତି।
ସୁଷୁଵେ ସାଗରାଦ୍ଵେଲା କନ୍ଯାମେକାମନିନ୍ଦିତାମ୍
ସାଗରରୁ ବେଳା ଏକ ନିର୍ମଳ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ସଵର୍ଣାଯାଂ ସୁତା ଜାତା ଦଶ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷଃ
ସବର୍ଣ୍ଣାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଙ୍କ ଦଶଜଣ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ତେଷାଂ ସ୍ଵାଯଂଭୁଵୋ ଦକ୍ଷଃ ପୁତ୍ରତ୍ଵଂ ଜଗ୍ମି ଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଦକ୍ଷ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଏତଚ୍ଛୁତ୍ଵା ତତଃ ସୂତମପୃଚ୍ଛଚ୍ଛାଂଶପାଯନିଃ
ଏହା ଶୁଣି, ଶାଂଶପାୟନି ପରେ ସୂତଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଚାକ୍ଷୁଷସ୍ଯାନ୍ତରେ ପୂର୍ଵଂ ତନ୍ନଃ ପ୍ରବ୍ରୂହି ପୃଚ୍ଛତାମ୍
ଚାକ୍ଷୁଷ ମନ୍ବନ୍ତର ପୂର୍ବରୁ କଣ ଘଟିଥିଲା, ଆମେ ପଚାରୁଛୁ, ଦୟାକରି କହ।
ଶାଂଶପାଯନିମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ତ୍ର୍ଯଂବକାଚ୍ଛାପକାରଣମ୍
ଶାଂଶପାୟନିଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି, ସେ ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କ ଶାପର କାରଣ କହିଲେ।
ସ୍ଵେଭ୍ଯୋ ଗୃହେଭ୍ଯ ଆନାଯ୍ଯ ତାଃ ପିତାଭ୍ଯର୍ଚଯଦ୍ଗୃହେ
ସେମାନେ ନିଜ ଘରରୁ ଆଣି, ପିତା ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଘରେ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ତାସାଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ସତୀ ନାମ ପତ୍ନୀ ଯା ତ୍ର୍ଯଂବକସ୍ଯ ଵୈ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବଡ଼ଜଣୀ ସତୀ ନାମ, ଯିଏ ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କର ପତ୍ନୀ ହେଲେ।
ଅକରୋତ୍ସଂନତିଂ ଦକ୍ଷେ ନ କଦାଚିନ୍ମହେଶ୍ଵରଃ
ମହେଶ୍ୱର କେବେ ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ନମ୍ରତା ଦେଖାଇନଥିଲେ।
ତତୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସତୀ ସର୍ଵାଃ ନ୍ଯଵସଂସ୍ତାଃ ପିତୁର୍ଗୃହେ
ଏହି କଥା ଜାଣି, ସତୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତେ ପିତାଙ୍କ ଘରେ ରହିଲେ।
ତାଭ୍ଯୋ ହୀନାଂ ପିତା ଚକ୍ରେ ସତ୍ଯାଃ ପୂଜାମସଂମତାମ୍
ସତୀଙ୍କୁ ବାଦ ଦେଇ, ପିତା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଅନୁମୋଦିତ ନହୋଇଥିବା ପୂଜା କଲେ।
ଯଵୀଯସୀଭ୍ଯୋ ପ୍ଯଧମାଂ ପୂଜାଂ କୃତ୍ଵା ମମ ପ୍ରଭୋ
ମୋ ପାଇଁ, ଏହି ଯୁବାମାନେଠାରୁ କମ୍ ମାନ୍ୟ ପୂଜା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ—
ଅହଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଵରିଷ୍ଠା ଚ ତ୍ଵଂ ମାଂ ସତ୍କର୍ତୁମର୍ହ ସି
ମୁଁ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଏବଂ ସମ୍ମାନିତ; ତୁମେ ମୋତେ ଆଦର କରିବା ଉଚିତ।