ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତୋପଭୋଗାଭ୍ଯାଂ ଵିନା ନାଶୋ ନ ଜାଯତେ
ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କିମ୍ବା ଫଳ ଭୋଗ ବିନା ନାଶ ହୁଏ ନାହିଁ।
ତତ୍ସର୍ଵଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ତନ୍ମେ ଵିସ୍ତରତୋ ଵଦ
'ମୁଁ ସେସବୁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ; ଦୟାକରି ମୋତେ ବିସ୍ତାରରେ କୁହ।'
କର୍ମ ପଞ୍ଚଵିଧଂ ପ୍ରାହୁର୍ଦୁଷ୍କୃତଂ ଧରଣୀପତେଃ
ଧରଣୀର ରାଜାଙ୍କ ଦୁଷ୍କର୍ମ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରର ଥାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଚତୁଷ୍ପଦୋ ଽଣ୍ଡଜାବ୍ଜାଶ୍ଚ ତିର୍ଯଚୋ ଽନସ୍ଥିକାସ୍ତଥା
ଚାରିପାଏଁ ପଶୁ, ଡିମ୍ବରୁ ଜନ୍ମ ନେଉଥିବା, ଆର୍ଦ୍ରତାରୁ ହେଉଥିବା ଓ ଅସ୍ଥିବିହୀନ ପ୍ରାଣୀମାନେ।
ଦଶପଞ୍ଚତ୍ରିରେକାର୍ଧମାନୁପୂର୍ଵ୍ଯାଦିଦଂ ଭଵେତ୍
ଏହି କ୍ରମରେ ହେବ—ଦଶ, ପାଞ୍ଚ, ତିନି, ଏବଂ ଡେଢ଼।
ପିତୃମାତୃଗୁରୁସ୍ଵାମି ପୁତ୍ରାଣାଂ ଚୈଵ ନିଷ୍କୃତିଃ
ପିତା, ମାଆ, ଗୁରୁ, ସ୍ୱାମୀ ଓ ପୁଅମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଅଛି।
ଦଶବ୍ରାହ୍ମଣଭୃତ୍ଯର୍ଥମେକଂ ହନ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜଂ ନୃପଃ
ଦଶଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଦାସ ପାଇଁ ରାଜା ଗୋଟିଏ ଦ୍ୱିଜକୁ ମାରିପାରନ୍ତି।
ପଞ୍ଚବ୍ରହ୍ମଵିଦାମର୍ଥେ ତ୍ରୈଶ୍ଯମେକଂ ତୁ ଦଣ୍ଡଯେତ୍
ପାଞ୍ଚଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିଦ୍ୱାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଏକ ଭୈଷ୍ୟକୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ।
ତଥା ଶତଵିଶାମର୍ଥେ ଦ୍ଵିଜମେକଂ ତୁ ଦଣ୍ଡଯେତ୍
ଶତ ମୂଲ୍ୟ ଥିବା କଥାରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ।
ତଚ୍ଛତାର୍ଥଂ ତୁ ଵା ଵୈଶ୍ଯଂ ତଦ୍ଦଶାର୍ଦ୍ଧଂ ତୁ ଶୂଦ୍ରକମ୍
ସେଇ ଶତ ମୂଲ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ବୈଶ୍ୟଙ୍କୁ, ଦଶର ଅର୍ଧ ମୂଲ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ଶୂଦ୍ରଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ।
ଅର୍ଥଂ କଲତ୍ରପୁତ୍ରାର୍ଥେ ସ୍ଵାତ୍ମାର୍ଥେ ନ ତୁ କିଞ୍ଚନ
ସ୍ତ୍ରୀ, ପୁଅ କିମ୍ବା ନିଜ ପାଇଁ କିଛି ନେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଗାଂ ଵା ତୁରଗମନ୍ଯଂ ଵା ହତ୍ଵା ଦୋଷୈର୍ନ ଲିପ୍ଯତେ
ଗାଁ, ଘୋଡ଼ା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ପଶୁ ମାରିଲେ ଦୋଷ ଲାଗେ ନାହିଁ।
କ୍ରମାଦ୍ଦଶଗୁଣୋ ଦୋଷୋ ରକ୍ଷଣେ ଚ ତଥା ଫଲମ୍
ଦୋଷ କ୍ରମେ ଦଶଗୁଣ ହୁଏ, ରକ୍ଷା କଲେ ସେଇପରି ଫଳ ମିଳେ।
ଏକଦ୍ଵିପଞ୍ଚାଶଦଥାଯୁତଂ ଚ ସ୍ଯାନ୍ନିଷ୍କୃତିଶ୍ଚେତି ଵଦନ୍ତି ସଂତଃ
ଏହାର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଏକ, ଦୁଇ, ପଚାଶ କିମ୍ବା ଦଶ ହଜାର ହୋଇପାରେ, ଏହିପରି ସାଧୁମାନେ କହନ୍ତି।
ତେଷାଂ ଚ ଦର୍ଶନଵିଧୌ ନମନେ ଚକାର୍ଯେ ଶୂଶ୍ରୂଷଣେ ଽପି ଚରତାଂ ସଦୃଶାଂଶ୍ଚ ତେଷାମ୍
ଦେଖିବା, ନମସ୍କାର, ସେବା କିମ୍ବା କାମ କରିବାର ନିୟମରେ ସମାନମାନେ ଏହିପରି କରିବା ଉଚିତ।
ନୃପୋ ହନ୍ଯାଚ୍ଚ ସତତଂ ଦେଵାର୍ଥେ ବ୍ରାହ୍ମଣାର୍ଥକେ
ରାଜା ସଦା ଦେବତା କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ହତ୍ୟା କରିପାରିବେ।
ଆପତ୍ସ୍ଵାତ୍ମାର୍ଥକେ ଚାପି ହତ୍ଵା ମେଧ୍ଯାନି ଭକ୍ଷଯେତ୍
ଅପତ୍କାଳରେ ନିଜ ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧ ପଶୁ ମାରି ଖାଇପାରିବେ।
ଦେଵାର୍ଥେ ବ୍ରାହ୍ମଣାର୍ଥେ ଵା ପଚମାନୋ ନ ଲିପ୍ଯତେ
ଦେବତା କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ରନ୍ଧିଲେ କୌଣସି ଦୋଷ ଲାଗେ ନାହିଁ।
ସସର୍ଜ ସର୍ଵଦେଵାଂଶ୍ଚ ତଥୈଵାସୁରମାନୁଷାନ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଅସୁର ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।
ଯଜ୍ଞାଶ୍ଚ ତଦ୍ଵିଧାନାନି କୃତ୍ଵା ଚୈନାନୁଵାଚ ହ
ସେ ଏହିପରି ଯଜ୍ଞ ନିର୍ମାଣ କରି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏହା ଶିଖାଇଲେ।
ଇଷ୍ଟାନି ଯେ ପ୍ରଦାସ୍ଯନ୍ତି ପୁଷ୍ଟାସ୍ତେ ଯଜ୍ଞଭାଵିତାଃ
ଯେମାନେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଦାନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଯଜ୍ଞରେ ପୋଷିତ ହୋଇ ସେମାନେ ସଫଳ ହେବେ।
ଦରିଦ୍ରୋ ନାରକଶ୍ଚୈଵ ଭଵେଜ୍ଜନ୍ମନି ଜନ୍ମନି
ଗରିବ ଓ ନରକରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଲୋକମାନେ ପୁନିପୁନି ଏଭଳି ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ମହଦାଗମନେ ଚୈଵ ହନ୍ଯାନ୍ମେଧ୍ଯାନ୍ପଶୂନ୍ଦ୍ଵିଜଃ
ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ ଆସିଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୁଦ୍ଧ ପଶୁ ମାରିପାରିବେ।
ଵିହିତାନି ତୁ କାର୍ଯାଣି ପ୍ରତିଷିଦ୍ଧାନି ଵର୍ଜଯେତ୍
ଯାହା କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ କରିବା ଉଚିତ; ଯାହା ନିଷିଦ୍ଧ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ।
ମମାଯମିତି ଦେଵାନାଂ କଲହଃ ସମଜାଯତ
‘ଏହା ମୋର’ ବୋଲି ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଵିଭଜ୍ଯୈକୈକଶଃ ପ୍ରଦାଦ୍ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତାମହଃ
ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହ, ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଅଲଗା ଭାଗ କରି ଦେଲେ।
କୁପିତାଭୂତ୍ତତୋ ବ୍ରହ୍ମା ତାମୁଵାଚ ନଯାନ୍ଵିତଃ
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା କ୍ରୋଧିତ ହେଇ, ସାଙ୍ଗୋପାଙ୍ଗ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଃ ପ୍ରଣତସ୍ତୁତ୍ଵା ପ୍ରସୀଦେତି ପୁନଃ ପୁନଃ
ସେ ହାତ ଯୋଡି, ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର କରି, ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଲେ ଏବଂ ଦୟା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।
ତ୍ଵଯୈତଦଖିଲଂ କର୍ମ ନିର୍ମିତଂ ସୁଶୁଭାଶୁଭମ୍
ସୁଭ ଓ ଅସୁଭ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମେ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛ।
ତ୍ଵଯୈଵ କଲ୍ପିତା ଯାଗା ମନ୍ମୁଖାତ୍ତୁ ମହାକ୍ରତୌ
ମହାଯଜ୍ଞରେ ମୋ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଯଜ୍ଞଗୁଡିକ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ନିର୍ମାଣ କରିଛ।