ଅନ୍ଯତ୍ସର୍ଵଜଗଦ୍ରୂପଂ କର୍ମଭୋଗପରାକ୍ରମମ୍
ଅନ୍ୟଟି ହେଉଛି ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ରୂପ, କର୍ମ, ଭୋଗ ଓ ଶକ୍ତିର କ୍ଷେତ୍ର।
ଦୁସ୍ତରସ୍ତୁ ତଯୋସ୍ତ୍ଯାଗଃ ସକଲୈରପି ତାପସ
କିନ୍ତୁ ଏହି ଦୁଇଟିର ତ୍ୟାଗ ସମସ୍ତ ତପସ୍ୱୀଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।
ଅନପାଯଂ ଚ ସୁଗମଂ ସଦସତ୍କର୍ମଗୋଚରମ୍
ତଥାପି ଏକ ଅଚୁକ ଓ ସହଜ ଉପାୟ ଅଛି, ଯାହା ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଉପଲବ୍ଧ।
ଆତ୍ମୈକ୍ଯେନୈଵ ଯଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିଗ୍ରଦାଯକମ୍
ଆତ୍ମା ସହ ଏକତାର ଜ୍ଞାନ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ।
ଯଦ୍ରୂପଧ୍ଯାନମାତ୍ରେଣ ଦୁଷ୍କୃତଂ ସୁକୃତାଯତେ
ସେ ରୂପର ସ୍ମରଣ କେବଳ କଲେ ମଧ୍ୟ, ପାପ କର୍ମ ମଧୁର କର୍ମରେ ପରିଣତ ହୁଏ।
ନ ତେ ସଂସାରିଣୋ ନୂନଂ ମୁକ୍ତା ଏଵ ନ ସଂଶଯଃ
ଏମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁରେ ବନ୍ଧା ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନେ ମୁକ୍ତ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଈଶ୍ଵରଃ ସର୍ଵସିଦ୍ଧାନାମର୍ଦ୍ଧନାରୀଶ୍ଵରୋ ଽଭଵତ୍
ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧିର ଇଶ୍ୱର ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର ହେଲେ।
ତସ୍ମାଦଶେଷଲୋକାନାଂ ତ୍ରିପୁରାରାଧନଂ ଵିନା
ଏହିକାରଣରୁ, ତ୍ରିପୁରାଙ୍କର ପୂଜା ବିନା କୌଣସି ଲୋକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ନାହିଁ।
ତନ୍ମନାସ୍ତଦ୍ଗତପ୍ରାଣସ୍ତଦ୍ଯାଜୀ ତଦ୍ଗତେହକଃ
ଯେଉଁମାନେ ମନ, ପ୍ରାଣ, କାୟା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ସବୁ ତାଙ୍କୁ ଉପରେ ନିବେଶିତ କରନ୍ତି—
ଏତଦ୍ରହସ୍ଯମାଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵେଷାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା
ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏହି ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଖୋଲିଦିଆଯାଇଛି।
ତ୍ଵନ୍ମୁଖାଂଭୋଜତୋ ଽଵାପ୍ଯସିଦ୍ଧିଂ ଯାନ୍ତୁ ପରାତ୍ପରାମ୍
ତୁମର ପଦ୍ମପ୍ରଭା ମୁଖରୁ ଏହା ପାଇ ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରୁନ୍।
ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ପୁନର୍ଵାକ୍ଯମୁଵାଚ ମଧୁସୂଦନମ୍
ସେ ଶିର ନମାଇ, ପୁନି ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
କିଂଵିହାରଂ କିଂପ୍ରଭାଵମେତନ୍ମେ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ତାଙ୍କର ଖେଳା ଓ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ମୋତେ କହିବାକୁ ଉଚିତ।
ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସିଯଦ୍ଯତ୍ତ୍ଵଂ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହତି
ତୁମେ ଯାହା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହଁ, ସେ ସବୁ କଥା କହିବା ଉଚିତ।
ପୁରତଃ କୁମ୍ଭଜାତସ୍ଯ ମୁନେରନ୍ତରଧାଦ୍ଧରିଃ
କୁମ୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ମୁନିଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ହରି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ହଯଗ୍ରୀଵେଣ ମୁନିନା ସ୍ଵାଶ୍ରମଂ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ
ହୟଗ୍ରୀବ ମୁନି ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ।
ହଯାନନମୁପାଗତ୍ଯାଗସ୍ତ୍ଯୋ ଵାକ୍ଯଂ ସମବ୍ରଵୀତ୍
ହୟାନନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—
ଲୋକାଭ୍ଯୁଦଯହେତୁର୍ହି ଦର୍ଶନଂ ହି ଭଵାଦୃଶାମ୍
ଲୋକମାନଙ୍କ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ, ତୁମପରି ମହାନ୍ଭାବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଏକମାତ୍ର କାରଣ।
ଵିହାରଶ୍ଚୈଵ ମୁଖ୍ଯା ଯେ ତାନ୍ନୋ ଵିସ୍ତରତୋ ଵଦ
ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଖେଳାଗୁଡ଼ିକୁ ଆମକୁ ସବିସ୍ତାରେ କହ।
ଧ୍ଯାନୈକଦୃଶ୍ଯା ଧ୍ଯାନାଙ୍ଗୀ ଵିଦ୍ଯାଙ୍ଗୀ ହୃଦଯାସ୍ପଦା
ସେ ଧ୍ୟାନରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି, ଧ୍ୟାନ ଓ ଜ୍ଞାନର ଆଧାର, ହୃଦୟରେ ବସିଥାନ୍ତି।
ଆତ୍ମୈକ୍ଯାଦ୍ଵ୍ଯକ୍ତିମାଯାତି ଚିରାନୁଷ୍ଠାନଗୌରଵାତ୍
ଆତ୍ମା ସହ ଏକତା ଦ୍ୱାରା, ଦୀର୍ଘ ସାଧନାର ଫଳରେ ସେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି।
ପ୍ରକୃତିର୍ନାମ ସା ଖ୍ଯାତା ଦେଵାନାମିଷ୍ଟସିଦ୍ଧିଦା
ସେ ପ୍ରକୃତି ନାମରେ ପରିଚିତ, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଶର୍ଵସଂମୋହଜନକମଵାଙ୍ମନସଗୋଜରମ୍
ଯେଉଁ ଜିନିଷ ଶର୍ବଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରେ, ଯାହା କଥା, ମନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଅପହ୍ରାୟ, ସେହି ଅତୀତ ଅଟୁଟ ଅଛି।
ଵିସୃଜ୍ଯ ପାର୍ଵତୀଂ ଶୀଘ୍ରନ୍ତଯା ରୁଦ୍ଧୋ ଽତନୋଦ୍ରତମ୍
ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରି, ସେ ନିଜ ରତିର ମୁକ୍ତିକୁ ଅଟକାଇଲେ।
ତସ୍ଯାଂ ଵୈ ଜନଯାମାସ ଶାସ୍ତାରମସୁରାର୍ଦନମ୍
ସେହି ମହିଳାରେ, ସେ ଶାସ୍ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଯିଏ ଅସୁରମାନେଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିଲେ।
ଅହୋ ଵିମୋହିତୋ ଦେଵ୍ଯା ଜନଯାମାସ ଚାତ୍ମଜମ୍
ହାଁ! ଦେବୀଙ୍କ ମୋହରେ ପଡି, ସେ ନିଜ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ପାଲଯାମାସ ସଦେଵାସୁରମାନୁଷମ୍
ସେ ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମାନବ ସହିତ ତିନି ଜଗତକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ।
ତଂ ପ୍ରମତ୍ତଂ ଵିଦିତ୍ଵାଥ ଭଵାନୀପତିଖ୍ଯଯଃ
ତାଙ୍କୁ ମଦରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଦେଖି, ଭବାନୀଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପତି ଜଣେ
ଉନ୍ମତ୍ତରୂପଧାରୀ ଚ ଯଯୌ ଵିଦ୍ଯାଧରାଧ୍ଵନା
ପାଗଳ ରୂପ ଧରି, ସେ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେଙ୍କ ପଥରେ ଯାଇଲେ।
ଯଦୃଚ୍ଛଯାଗତା ତସ୍ଯ ପୁରଶ୍ଚାରୁତରାକୃତିଃ
ଏକ ଅପୂର୍ବ ରୂପର ମହିଳା ସଯ଼ଯୋଗରେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।