ପ୍ରାକ୍ସୃତୌ ଯେ ତ୍ଵସୁଵହାଃ ସାଧକାଶ୍ଚାପ୍ଯସାଧକାଃ
ସୃଷ୍ଟି ପୂର୍ବରୁ ଯେମାନେ ପ୍ରାଣ ବହନ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ କେହି ସକ୍ଷମ ଓ କେହି ଅସକ୍ଷମ ।
କାର୍ଯାଣି ପ୍ରତିପତ୍ସ୍ଯନ୍ତେ ଉତ୍ପତ୍ସ୍ଯନ୍ତେ ପୁନଃ ପୁନଃ
ସେମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ ଓ ପୁନି ପୁନି ଜନ୍ମ ନେବେ ।
ଆରପ୍ସଂତେ ହି ଚାନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଵରେଣାନୁଗ୍ରହେଣ ଵା
ନିଶ୍ଚୟରୂପେ, ସେମାନେ ଆପସରେ ଚାହିଁ କିମ୍ବା କୌଣସି ଉପକାରରେ ଏକାଉଁଠି ଆସନ୍ତି।
ଗୁଣାସ୍ତଂ ପ୍ରତିଧୀଯନ୍ତେ ତସ୍ମାତ୍ତତ୍ତସ୍ଯ ରୋଚତେ
ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ସେଠାରେ ଲଗାଯାଏ, ଏହିକାରଣରୁ ସେ ତାହାକୁ ପସନ୍ଦ କରେ।
ତାନ୍ଯେଵ ପ୍ରତିପଦ୍ଯନ୍ତେ ସୃଜ୍ଯମାନାଃ ପୁନଃ ପୁନଃ
ସୃଷ୍ଟି ହେବା ସମୟରେ ସେଇ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ପୁଣିପୁଣି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ।
ତଦ୍ଭାଵିତାଃ ପ୍ରପଦ୍ଯନ୍ତେ ତସ୍ମାତ୍ତତ୍ତସ୍ଯ ରୋଚତେ
ସେଠି ମନ ଲଗାଇ, ସେମାନେ ତାହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ଏହିକାରଣରୁ ସେ ତାହାକୁ ପସନ୍ଦ କରେ।
ଵିପ୍ରଯୋଗଶ୍ଚ ଭୂତାନାଂ ଗୁଣେଭ୍ଯଃ ସଂପ୍ରଵର୍ତ୍ତତେ
ଭୂତମାନଙ୍କର ବିଚ୍ଛେଦ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ହୁଏ।
ସମାସାଦେଵ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଽଥ ସମୁଦ୍ଭଵମ୍
ଏବେ ମୁଁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।
ପ୍ରଧାନପୁରୁଷାଭ୍ଯାଂ ତୁ ଜାଯତେ ଚ ମହେଶ୍ଵରଃ
ପ୍ରଧାନ ଓ ପୁରୁଷଠାରୁ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୁଏ।
ସୃଜତେ ସ ପୁନର୍ଲୋକାନଭିମାନ ଗୁଣାତ୍ମକାନ୍
ସେ ପରେ ଗୁଣ ଓ ଅଭିମାନ ସହିତ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି।
ଯୁଗପତ୍ସଂପ୍ରଵର୍ତ୍ତନ୍ତେ ଭୂତାନ୍ଯେଵେନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଚ
ଏକେ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଭୂତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିଯାନ୍ତି।
କୀର୍ତ୍ତ୍ଯତୋ ଵୋ ଯଥାପୂର୍ଵଂ ତଥୈଵାପ୍ଯୁପଧାର୍ଯତାମ୍
ଯେପରି ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଛି, ସେଇଭଳି ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର।
ତସ୍ମିନ୍ସତ୍ରେ ଽଵଭୃଥଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଶୁଦ୍ଧାଃ ପୁଣ୍ଯଂ ଲୋକମୃଷଯଃ ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତି
ସେ ସତ୍ରରେ ଅବଭୃଥ ସ୍ନାନ କରି, ପବିତ୍ର ଋଷିମାନେ ପୁଣ୍ୟ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦେହାନାଯୁଷୋଂଽତେ କୃତାର୍ଥାଃ ପୁଣ୍ଯଂ ଲୋକଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ମୋଦଧ୍ଵମେଵମ୍
ଆୟୁଷ୍ୟ ଶେଷରେ ଦେହ ଛାଡ଼ି, କାମନା ପୂରଣ କରି, ପୁଣ୍ୟ ଲୋକକୁ ପାଇ, ଏଭଳି ଆନନ୍ଦ କର।
ଜଗ୍ମୁଶ୍ଚାଵଭୃଥସ୍ନାତାଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ସର୍ଵେ ତୁ ସତ୍ରିଣଃ
ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞକାରୀମାନେ ଅବଭୃଥ ସ୍ନାନ କରି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଆଯୁଷୋଂଽତେ ତତଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗନ୍ତାରଃ ସ୍ଥ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଆୟୁଷ୍ୟ ଶେଷରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବ।
ଅନୁଷଙ୍ଗ ଉପୋଦ୍ଧାତ ଉପସଂହାର ଏଵ ଚ
ଏଠି ସଂଯୋଗ, ଉପକ୍ରମ ଓ ଉପସଂହାର ଅଛି।
ଉଵାଚ ଭାଗଵାନ୍ସକ୍ଷାଦ୍ଵାଯୁଲୋକହିତେ ରତଃ
ବାୟୁଲୋକର ମଙ୍ଗଳରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା ପୂଜ୍ୟଜନ କହିଲେ।
ତତ୍ପ୍ରସାଦଂ ଚ ସଂସିଦ୍ଧଂ ଭୂତୋତ୍ପତ୍ତିଲଯାନ୍ଵିତମ୍
ସେଇ କୃପା, ସଫଳ ହୋଇ, ଭୂତମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଲୟ ସହିତ ଅନ୍ୱିତ।
ସମ୍ଯଗ୍ଵିଦିତ୍ଵା ମେଧାଵୀ ନ ମୋହମଧିଗଚ୍ଛତି
ଯିଏ ଏହାକୁ ଠିକ୍ଭଳି ବୁଝେ, ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମନୁଷ୍ୟ ମୋହରେ ପଡ଼େନାହିଁ।
ଶୃଣୁଯାଚ୍ଛ୍ରାଵଯେଦ୍ଵାପି ତଥାଧ୍ଯାପଯତେ ଽପି ଚ
ଯେଉଁଠି ଏହି କଥାକୁ କିଏ ଶୁଣେ, କିଏ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଶୁଣାଏ, କିଏ ଏହିପରି ଶିଖାଏ—
ବ୍ରହ୍ମସାଯୁଜ୍ଯଗୋ ଭୂତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଣା ସହ ମୋଦତେ
ସେ ବ୍ରହ୍ମା ସହିତ ଏକତ୍ୱ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ରହ୍ମା ସହ ରହେ।
ପ୍ରଥଯନ୍ପୃଥିଵୀଶାନାଂ ବ୍ରହ୍ମଭୂଯାଯ ଗଚ୍ଛତି
ଯେ ପୃଥିବୀର ଶାସନ କଥାକୁ ପ୍ରଚାର କରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ଥିତିକୁ ପାଇଁ।
କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନେନୋକ୍ତଂ ପୁରାଣ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନା
ଏହି ପୁରାଣ କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟାର ଉପଦେଶକ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଛି।
ଦେଵତାନାମୃଷୀଣାଂ ଚ ଭୂରିଦ୍ରଵିମତେଜସାମ୍
ଏହି ପୁରାଣକୁ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ, ଯେମାନେ ବହୁ ଧନ ଓ ତେଜ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
ଯଶ୍ଚେଦଂ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ସଦା ପର୍ଵଣି ପର୍ଵଣି
ଯଦି ଜ୍ଞାନୀ ଏହି ପୁରାଣକୁ ପ୍ରତି ପର୍ବ ଦିନରେ ସଦା ପଠେଇଥାଏ—
ଯଶ୍ଚେଦଂ ଶ୍ରାଵଯେଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧେ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ପାଦମନ୍ତତଃ
ଯଦି କିଏ ଏହି ପୁରାଣକୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଏକଟି ପଦ ମାତ୍ର ପଠେଇଥାଏ—
ଯସ୍ମାତ୍ପୁରା ହ୍ଯଣନ୍ତୀଦଂ ପୁରାଣଂ ତେନ ଚୋଚ୍ଯତେ
ଏହି ପୁରାଣ ପୁରାତନ ଓ ଅନନ୍ତ ଥିବାରୁ, ଏହି ନାମରେ ପରିଚିତ।
ତଥୈଵ ତ୍ରିଷୁ ଵର୍ଣେଷୁ ଯେ ମନୁଷ୍ଯା ଅଧୀଯତେ
ତିନି ଜାତିର ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଲୋକ ଏହି ପୁରାଣ ପଠନ୍ତି—
ଯାଵନ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ଶରୀରେଷୁ ରୋମକୂପାନି ସର୍ଵଶଃ
ତାଙ୍କର ଦେହରେ ଯେତେ ରୋମକୂପ ଅଛି, ପ୍ରତ୍ୟେକଟିରେ—