ମୃତ୍ଯୁମାଞ୍ ଜାଠରସ୍ଯାଗ୍ନେର୍ଵିଦ୍ଵାନାଗ୍ନିଃ ସୁତଃ ସ୍ମୃତଃ
ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଜଣେଇଛନ୍ତି ଯେ, ପେଟରେ ଥିବା ମୃତ୍ୟୁସହିତ ଅଗ୍ନିକୁ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପୁତ୍ରସ୍ତ୍ଵଗ୍ନେର୍ମନ୍ଯୁମତୋ ଘୋରଃ ସଂଵର୍ତକଃ ସ୍ମୃତଃ
ଅଗ୍ନିଙ୍କ ମନ୍ୟୁମତ ନାମକ ପୁଅ ଭୟଙ୍କର ସଂବର୍ତ୍ତକ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ସମୁଦ୍ରଵାସିନଃ ପୁତ୍ରଃ ସାହରକ୍ଷୋ ଵିଭାଵ୍ଯତେ
ସମୁଦ୍ରରେ ବସୁଥିବାଙ୍କର ପୁଅ, ଯିଏ ଦାନବମାନେ ସହିତ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏପରି ଭାବରେ ବୁଝିବା ଉଚିତ।
କ୍ରଵ୍ଯାଦଗ୍ନିଃ ସୁତସ୍ତସ୍ଯ ପୁରୁଷାନତ୍ତି ଯୋ ମୃତାନ୍
ତାଙ୍କର ପୁଅ କ୍ରବ୍ୟାଦ ଅଗ୍ନି, ଯିଏ ମୃତ ମଣିଷମାନେ ଖାଏ।
ତତଃ ଶୁଚିସ୍ତୁ ଵୈ ସୌରୋ ଗନ୍ଧର୍ଵୈରାଯୁରାହୁତଃ
ତାପରେ ଶୁଚି, ଯିଏ ସୂର୍ଯ୍ୟସମ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆୟୁର୍ ବୋଲି କୁହନ୍ତି।
ଆଯୁର୍ନାମ୍ନା ତୁ ଭଗଵାନସୌ ଯସ୍ତୁ ପ୍ରଣୀଯତେ
ଆୟୁସ୍ ନାମରେ, ଭଗବାନ୍ ସେଉଁଠି ଅଗ୍ରସର କରାଯାନ୍ତି।
ପାକଯଜ୍ଞେଷ୍ଵଭୀମାନୀ ସୋଗ୍ନିସ୍ତୁ ସହସଃ ସ୍ମୃତଃ
ପାକଯଜ୍ଞମାନେରେ, ପ୍ରଧାନ ଅଗ୍ନିକୁ ସହସ୍ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଵିଵିଧିଶ୍ଚାଦ୍ଭୁତସ୍ଯାପି ପୁତ୍ରୋ ଽଗ୍ନେସ୍ତୁମାହାନ୍ସ୍ମୃତଃ
ଅଦ୍ଭୁତ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ବିବିଧି ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।
ଵିଵିଧେସ୍ତୁ ସୁତୋ ହ୍ଯର୍କ୍କ ସ୍ତସ୍ଯ ଚାଗ୍ନେଃ ସୁତା ଇମେ
ବିବିଧିଙ୍କ ପୁଅ ହେଉଛନ୍ତି ଅର୍କ, ଏହିମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅମାନେ।
ସୁରଭିର୍ଵସୁରନ୍ନାଦୋ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ଯଃ ସ ରୁକମରାଟ୍
ସୁରଭି, ବସୁରନ୍ନାଦ ଏବଂ ପ୍ରବିଷ୍ଟ, ଯିଏ ରୁକମରାଟ୍, ଏହିପରି ଜଣାଯାନ୍ତି।
ଇତ୍ଯେତେ ଚାଗ୍ନଯଃ ପ୍ରୋକ୍ତାଃ ପ୍ରଣୀଯନ୍ତେଧ୍ଵରେଷୁ ଵୈ
ଏହିପରି ଅଗ୍ନିମାନେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞମାନେରେ ଅଗ୍ରସର କରାଯାନ୍ତି।
ସ୍ଵାଯଂଭୁଵେ ଽନ୍ତରେ ପୂର୍ଵମଗ୍ନଯସ୍ତେଭିମାନିନଃ
ପୂର୍ବ ସ୍ୱାୟଂଭୁବ ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ସେଉଁଠି ଅଗ୍ନିମାନେ ତାଙ୍କର ଅଧିପତି ଥିଲେ।
ସ୍ଥାନାଭିମାନିନୋ ଲୋକେ ପ୍ରାଗାସନ୍ହଵ୍ଯଵାହନାଃ
ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଲୋକରେ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କର ଅଧିପତିମାନେ ହବ୍ୟବାହନ ଥିଲେ।
ପୂର୍ଵମନ୍ଵତଂରେ ଽତୀତାଃ ଶୁକୈର୍ଯାଗୈଶ୍ଚ ତୈଃ ସହ
ପୂର୍ବ ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ଯେମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଚାଲିଗଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଶୁଭ୍ର ଯଜ୍ଞମାନେ ସହିତ ଅଛିଥିଲେ।
ଇତ୍ଯେତାନି ମଜୋକ୍ତାନି ସ୍ଥାନାନି ସ୍ଥାନିନଶ୍ଚ ହ
ଏହି ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନ ଓ ସେମାନଙ୍କର ଅଧିପତିମାନେ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି।
ସନ୍ଵନ୍ତରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଲକ୍ଷଣଂ ଜାତଵେଦସାମ୍
ସମସ୍ତ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଜାତବେଦସମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ସଦା ଏକରୂପ ରହେ।
ପ୍ରଜାନାଂ ପତଯଃ ସର୍ଵେ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମନ୍ତଶ୍ଚ ତେ ସ୍ମୃତାଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ନାୟକମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପରେ ପରିଚିତ।
ମନ୍ଵନ୍ତରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ନାମରୂପପ୍ରଯୋଜନୈଃ
ସମସ୍ତ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ସେମାନେ ନିଜ ନାମ, ରୂପ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଅଛନ୍ତି।
ଅନାଗତୈଃ ସୁରୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଵର୍ତ୍ସ୍ଯନ୍ତେ ଽନାଗତାଗ୍ନଯଃ
ଭବିଷ୍ୟତରେ ଯେଉଁ ଦେବତା ଓ ଅଗ୍ନି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏକାସାଥି ରହିବେ।
ଵିସ୍ତରେଣାନୁପୁର୍ଵ୍ଯା ଚ ପିତୄଣାଂ ଵକ୍ଷ୍ଯତେ ପୁନଃ
ପିତୃମାନଙ୍କର କ୍ରମକୁ ପୁଣିଥରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କହାଯିବ।
ଗାତ୍ରେଭ୍ଯୋ ଜଜ୍ଞିରେ ତସ୍ଯ ମନୁଷ୍ଯାସୁରଦେଵତାଃ
ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗଠାରୁ ମଣିଷ, ଅସୁର ଓ ଦେବତାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ତେଷାଂ ନିସର୍ଗଃ ପ୍ରାଗୁକ୍ତଃ ସମାସାଚ୍ଛ୍ରୁଯତାଂ ପୁନଃ
ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଛି; ଏବେ ପୁଣି ସଂକ୍ଷେପରେ ଶୁଣ।
ପିତୃଵନ୍ମନ୍ଯମାନା ଵୈ ଜଜ୍ଞିରେ ଽସ୍ଯୋପପକ୍ଷତଃ
ଯେମାନେ ନିଜକୁ ପିତୃ ବୋଲି ଭାବିଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ପାଶ୍ୱଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଋତଵଃ ପିତରୋ ଦେଵା ଇତ୍ଯେଷା ଵୈଦିକୀ ଶ୍ରୁତିଃ
ଋତୁ, ପିତୃ ଓ ଦେବତାମାନେ—ଏହି ହେଉଛି ବେଦର ଶିକ୍ଷା।
ଏତେ ସ୍ଵାଯଂଭୁଵେ ପୂର୍ଵମୁତ୍ପନ୍ନାଶ୍ଚାନ୍ତରେ ଶୁଭେ
ଏମାନେ ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନ୍ବନ୍ତର ଓ ଶୁଭ ଅନ୍ତରାଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ଅଯଜ୍ଵାନସ୍ତଥା ତେଷାମାସନ୍ଯେ ଗୃହମେଧିନଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେହି କେହି ଯଜ୍ଞ କରିନଥିବା ଗୃହସ୍ଥ ଥିଲେ।
ଯଜ୍ଵାନସ୍ତେଷୁ ଯେ ତ୍ଵାସନ୍ପିତରଃ ସୋମପୀଥିନଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ସୋମପାନ କରୁଥିବା ପିତୃ ଥିଲେ।
ଋତଵଃ ପିତରୋ ଦେଵାଃ ଶାସ୍ତ୍ରେ ଽସ୍ମିନ୍ନିଶ୍ଚଯଂ ଗତାଃ
ଋତୁ, ପିତୃ ଓ ଦେବତାମାନେ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସ୍ଥିର ହୋଇଛନ୍ତି।
ନଭାଶ୍ଚୈଵ ନଭସ୍ଯଶ୍ଚ ଜୀଵାଵେତାପୁଦାତ୍ଦୃତୌ
ନଭ ଓ ନଭସ୍ୟ, ଏହି ଜୀବମାନେ ଅପୁଦାତ୍ଦୃତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ସହଶ୍ଚୈଵ ସହସ୍ଯଶ୍ଚ ଘୋରାଵେତାପୁଦାତ୍ଦୃତୌ
ସହ ଓ ସହସ୍ୟ, ଏହି ଭୟଙ୍କରମାନେ ମଧ୍ୟ ଅପୁଦାତ୍ଦୃତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।