ଵିଭୂତିର୍ଭ୍ରାଜତେ ଽତ୍ଯର୍ଥଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଵେଶ୍ମନି
ଦେବଦେବଙ୍କର ନିବାସରେ ତାଙ୍କର ମହିମା ଅତ୍ୟଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ ।
ତତ୍ସର୍ଵଂ ନିଖିଲେନେଦଂ ଵକ୍ତ୍ରାଦମୃତନିସ୍ରଵଃ
ଏ ସବୁ କଥା, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ, ତାଙ୍କର ମୁଁହରୁ ଅମୃତ ଭଳି ବହିଯାଏ ।
ପ୍ରଶ୍ନଂ ଦେଵଵରପ୍ରାଣ ଯଥାଵଦ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ହେ ଦେବମାନ୍ୟ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଠିକ୍ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।
ଯନ୍ମଯା ଚୈଵ ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ତଦ୍ଵଦିଷ୍ଯାମି ସୁଵ୍ରତାଃ
ମୋତେ ଯେଉଁ କଥା କହିବାକୁ ହେବ, ସେ କଥା ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ କହିଦେବି, ହେ ଶୁଭଚରିତ ।
ଵୈଶ୍ଵାନରା ଭୂତଗଣ ଵ୍ଯାଘ୍ରାସ୍ଚୈଵାନୁଗାମିନଃ
ବୈଶ୍ୱାନର, ଭୂତଗଣ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଚାଲୁଥିବା ବାଘମାନେ—
କିମାଵସ୍ଥା ଭଵନ୍ତ୍ଯେତେ ତନ୍ନୋ ବ୍ରୂହି ଯଥାର୍ଥଵତ୍
ସେମାନଙ୍କର ଅବସ୍ଥା କଣ? ଆମକୁ ସତ୍ୟ କହ ।
ଯତ୍ର ପୂର୍ଵଂ ଗତାସ୍ତେ ତୁ କୁମାରା ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସୁତାଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ କୁମାରମାନେ ପୂର୍ବେ କେଉଁଠି ଗଲେ ?
ଵୋଢୁଶ୍ଚ କପିଲସ୍ତେଷାମାସୁରିଶ୍ଚ ମହାଯଶାଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କପିଳ ନେତୃତ୍ୱ କଲେ, ଏବଂ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଆସୁରି ଥିଲେ ।
ତତଃ କାଲେ ଵ୍ଯତିକ୍ରାନ୍ତେ କଲ୍ପାନାଂ ପର୍ଯଯେ ଗତେ
ତାପରେ, ସମୟ ବିତିଗଲା ଏବଂ ଏକ କଳ୍ପ ଶେଷ ହେଲା ।
ଅନେକରୁଦ୍ରକୋଟ୍ଯସ୍ତୁ ଯା ପ୍ରସନ୍ନା ମହେଶ୍ଵରୀମ୍
ଅନେକ କୋଟି ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ଯିଏ ଦୟାମୟୀ ମହେଶ୍ୱରୀ—
ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ସର୍ଵଭୂତାନି ଜ୍ଞାନଯୁକ୍ତେନ ତେଜସା
ସେ ଜ୍ଞାନ ଭରା ତେଜ ନେଇ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥାନ୍ତି ।
ତତ୍ର ଯାନ୍ତି ମହାତ୍ମାନଃ ପରମାଣୁଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ସେଠାରେ ମହାତ୍ମାମାନେ ପରମାଣୁ ରୂପୀ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ।
ତତଃ ପଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯପର୍ଵାଣଂ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମାଣାମେଵ ଚ
ତାପରେ ସେମାନେ ଅମର ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମତ୍ତ୍ୱକୁ ଦେଖନ୍ତି ।
ଯତ୍ତତ୍ସହସ୍ରଂ ସିଂହାନାମାଦିତ୍ଯାନାଂ ତଥୈଵ ଚ
ଏହା ହେଉଛି ହଜାରଟି ସିଂହ ଓ ହଜାରଟି ସୂର୍ଯ୍ୟର ଶକ୍ତି ସମାନ ।
ଆଵେଶ୍ଯାତ୍ମନି ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ ସଂଖ୍ଯାଯୋଗ୍ଯଭଵାଂସ୍ତଥା
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିଜ ମନରେ ଏକତ୍ର କରି, ଗଣନାଯୋଗ୍ୟ କରିଥାଏ ।
ଵିଷ୍ଣୁନା ସହ ସଂଯୁକ୍ତଃ କରୋତି ଵିକରୋତି ଚ
ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ର ହୋଇ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ଓ ରୂପାନ୍ତର କରେ ।
ସ ଏଷ ଓତଃ ପ୍ରୋତଶ୍ଚ ବହିରନ୍ତଶ୍ଚ ନିଶ୍ଚଯାତ୍
ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବାହାର ଓ ଭିତରେ ସବୁଠାରେ ବିସ୍ତାରିତ ଓ ଏକତ୍ରିତ ।
ତତସ୍ତେ ଋଷଯଃ ସର୍ଵେ ଦିଵାକରସମପ୍ରଭାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଯାନ୍ତି ।
କର୍ମଣା ମନସା ଵାଚା ଵିଶୁଦ୍ଧେନାନ୍ତରାତ୍ମନା
କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ, କଥା ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଅନ୍ତରାତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ।
ଵ୍ରତୋପଵାସନିରତାଃ ସର୍ଵଭୂତଦଯାପରାଃ
ବ୍ରତ ଓ ଉପବାସରେ ଲିନ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ଦୟାଶୀଳ ।
ପ୍ରପଦ୍ଯ ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯାଜ୍ଞାନଯୁକ୍ତେନ ତେଜସା
ସେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ତେଜସ୍ୱୀତା ସହିତ ନିକଟକୁ ଯାଆନ୍ତି ।
ଯଃ ପଠେତ୍ତପସା ଯୁକ୍ତୋ ଵାଯୁପ୍ରୋକ୍ତାମିମାଂ ଶ୍ରୁତିମ୍
ଯିଏ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହୋଇ, ବାୟୁ କହିଥିବା ଏହି ଶ୍ରୁତିକୁ ପଢ଼େ ।
ଲଭତେ ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ଵୈ କାରଣଂ ଲୋକକାରଣମ୍
ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ମୂଳ କାରଣ ଅଛି, ସେଠାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ।
ତଦାତ୍ଯନ୍ତପରୋକ୍ଷତ୍ଵାଦଦୃଷ୍ଟତ୍ଵାଚ୍ଚ କସ୍ଯଚିତ୍
ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁପ୍ତ ଓ କାହା ପାଇଁ ଅଦୃଶ୍ୟ ଥିବାରୁ ।
ଆଗତାଗତିକତ୍ଵାଚ୍ଚ ଗ୍ରହଣଂ ତନ୍ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଏବଂ ଏହା ଆସିବା ଓ ଯିବା ଦୁହିଁ ହେଉଥିବାରୁ, ଏହାକୁ ଧରିପାରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।
ସ୍ଥିତେ ତୁ କାରଣେ ତସ୍ମିନ୍ନିତ୍ଯେ ସଦସଦାତ୍ମକେ
ଯେତେବେଳେ ସେ ନିତ୍ୟ, ସତ୍ୟ-ଅସତ୍ୟ ଦୁହିଁ ମିଶିଥିବା କାରଣ ଅବସ୍ଥିତ ରହେ ।
ଏଵଂ ସପ୍ତଦ୍ଵିରଭ୍ଯସ୍ତାଃ କ୍ରମାତ୍ପ୍ରକୃତଯସ୍ତୁ ଵୈ
ଏଭଳି ଚବିଶଟି ପ୍ରକୃତିକୁ ପୁନଃପୁନଃ କ୍ରମକ୍ରମେ ଗଣନା କରାଯାଏ ।
ଯେନେଦମାଵୃତଂ ସର୍ଵମଣ୍ଡମପ୍ସୁ ପ୍ରଲୀଯତେ
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ମଣ୍ଡଳ ଆବୃତ ହୋଇ ଜଳରେ ଲୟ ହୁଏ ।
ଉଦକାଵରଣଂ ଯଚ୍ଚ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ଯାଲୀଯତେ ତୁ ଯତ୍
ଏବଂ ଯେଉଁ ଜଳର ପରିବେଷଣ ଆଲୋକରେ ଲୟ ହୁଏ ।
ଯଦ୍ଵାଯଵ୍ଯଂ ଚାଵରଣମାକାଶଗ୍ରସତେ ତୁ ତତ୍
ଏବଂ ଯେଉଁ ବାୟୁର ପରିବେଷଣ ଆକାଶରେ ଲୟ ହୁଏ ।