नमो रजस्तमःसत्त्वत्रिरूपाय स्वयंभुवे
ରଜ, ତମ, ସତ୍ତ୍ୱ ତିନି ରୂପରେ ଜଣା ନିଜରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ସ୍ୱୟଂଭୁଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
अजेन विश्वरूपेण निर्गुणेन गुणात्मना
ଅଜନ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଗୁଣ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଗୁଣର ମୂଳ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ହୋଇଥିବାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
प्रभुंभूतभविष्यस्य साम्प्रतस्य च सत्पतिम्
ଯେ ପ୍ରଭୁ ପୂର୍ବ, ଭବିଷ୍ୟତ୍ ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର ନାଥ ଏବଂ ସତ୍ୟର ରକ୍ଷକ, ସେଉଁଠି ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ऐश्वर्य्यं चैव धर्मश्च सद्भिः सेव्यं चतुष्टयम्
ଏଇଶ୍ୱର୍ୟ, ଧର୍ମ ଏବଂ ଚାରି ପ୍ରକାରର ଉତ୍ତମ ଗୁଣ, ଏହି ସବୁକୁ ସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସେବନ କରିବା ଉଚିତ।
अविंशकः पुनस्तान्वै क्रियाभावार्थमीश्वरः
ପ୍ରଭୁ କ୍ରିୟାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପୁନଃ ଏହି ଉନିଶଟି ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ।
असृजत्सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च
ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଅଚଳ ଓ ଚଳନଶୀଳ, ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ।
पुराणाख्यानजिज्ञासुर्गच्छामि शरणं विभुम्
ପୁରାତନ କଥା ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ମୁଁ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶରଣ ନେଉଛି।
प्रशशंस स भगवान् वसिष्ठाय प्रजापतिः
ସେ ପୁଣ୍ୟବାନ୍ ମହାପ୍ରଭୁ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ।
पौत्रमध्यापयामास शक्तेः पुत्रं पराशरम्
ସେ ଶକ୍ତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ପରାଶରଙ୍କୁ, ନିଜ ପୌତ୍ରକୁ, ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ।
तमध्यापितवान्दिव्यं पुराणं वेदसंमितम्
ସେ ପରାଶରଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ପୁରାଣ, ଯାହା ବେଦ ସମାନ, ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ।
द्वैपायनाय प्रददौ परं ब्रह्म सनातनम्
ସେ ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଏବଂ ଶାଶ୍ୱତ ବ୍ରହ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।
लोकतत्त्वविधानार्थं पञ्चभ्यः परमाद्भुतम्
ଲୋକର ସତ୍ତ୍ୱ ନିୟମ ନିମିତ୍ତରେ, ସେ ପାଞ୍ଚଜନକୁ ସବୁଠୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଦେଇଥିଲେ।
जैमिनिञ्च सुमन्तुं च वैशंपायनमेवच
ଯୈମିନି, ସୁମନ୍ତୁ ଏବଂ ଭାଇଶମ୍ପାୟନଙ୍କୁ।
सूतमद्भुतवृत्तान्तं विनीतं धार्मिकं श्रुचिम्
ସୂତଙ୍କୁ, ଯିଏ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ନମ୍ର, ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ଆଚରଣର।
ऋषिणा च त्वया पृष्टः कृतप्रज्ञः सुधार्मिकः
ଏବଂ ତୁମେ, ଋଷି, ଯିଏ ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧାର୍ମିକ, ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ।
भक्त्या परमया युक्तः कृत्वा चापि प्रदक्षिणम्
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ସହିତ, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରି, ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଥିଲେ।
सत्रे सवितते यत्र यजमानानृषीञ्शुचीन्
ସବିତା ସହିତ ଯଜ୍ଞରେ, ଯେଉଁଠି ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଏବଂ ଋଷିମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ଥିଲେ।
विधानतो यथाशास्त्रं प्रज्ञयातिजगाम ह
ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ, ବଡ଼ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ଆଗେ ବଢିଥିଲେ।
दृष्ट्वा परमसंहृष्टाः प्रीताः सुमनसस्तथा
ଏହା ଦେଖି ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଏବଂ ହୃଦୟରେ ପ୍ରମୋଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
अभिवाद्य मुनीन्सर्वान् राजाज्ञामभिगम्य च
ସେ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଖକୁ ଗଲେ।
सदस्यानुमते रम्ये स्वास्तीर्णे समुपाविशत्
ସଭାସଦସ୍ୟମାନଙ୍କର ସମ୍ମତିରେ, ସେ ସୁନ୍ଦର ଭଲଭାବେ ପିଛାଉଥିବା ଆସନରେ ବସିଲେ।
मुदान्विता यथान्यायं विनयस्थाः समाहिताः
ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯଥାଯଥ ଭାବେ ନମ୍ର ଏବଂ ଧ୍ୟାନରେ ଏକାଗ୍ର ହେଇ ରହିଲେ।
परमप्रीतिसंयुक्ता इत्यूचुः सूतनन्दनम्
ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରେମରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
पश्याम धीमन्नत्रस्थाः सुब्रतं मुनिसत्तमम्
‘ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଆମେ ଏଠାରେ ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।’
भवांस्तस्य मुनेः सूत व्यासस्यापि महात्मनः
ହେ ସୂତ, ଆପଣ ସେଇ ମୁନିଙ୍କ ଓ ମହାତ୍ମା ବ୍ୟାସଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ।
कृतबुद्धिश्च ते तत्त्वमनुग्राह्यतया प्रभो
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ମନ ଦୟାବଶତଃ ସତ୍ୟ ଉପଦେଶ ଦେବାକୁ ଦୃଢ଼ ହୋଇଛି।
पृच्चतां नः सदा प्राज्ञ सर्वमाख्यातुमर्हसि
ହେ ପ୍ରାଜ୍ଞ, ଆମେ ଯେତେବେଳେ ପଚାରିବା, ଆପଣ ସମସ୍ତ କଥା କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
श्रोतुं धर्मार्थयुक्तां तु एतव्द्यासाच्छ्रुतं त्वया
ଆମେ ଚାହୁଁଛୁ ଆପଣ ବ୍ୟାସଙ୍କଠାରୁ ଯାହା ଶୁଣିଛନ୍ତି, ଧର୍ମ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେଥିରେ ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ।
उवाच परमाप्राक्ज्ञो विनीतोत्तर मुत्तमम्
ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏବଂ ନମ୍ର ଭାବରେ ଉତ୍ତମ ଉପଦେଶ କହିଲେ।
यस्माच्छुशूषणार्थं च तत्सत्यमिति निश्चयः
ତୁମେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ, ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ସତ୍ୟ ଓ ନିଶ୍ଚିତ।