ଯେଉଁଠି କେହି ଭଗବାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନାମ ଓ ରୂପ ଦ୍ୱାରା ଜାଣି ପାରିଥାଏ, ସେଠି ସେ ଦେବତାଙ୍କର ଗୁପ୍ତତା ଓ ମହିମାକୁ ଅନୁଭବ କରେ। ଏହିପରି ଭୀମାସ୍ୟଙ୍କର ମହିମା ଓ ଗୁପ୍ତତାକୁ ମୁଁ ତୁମମାନେଠାରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି। ଏବେ, ଭୃଗୁବଂଶଜମାନେ, ତୁମେ ମହାଦେବଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ଏଠାରେ ଦୁଇଜଣ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସେଠି, ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଜଗତ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିବା ବଡ଼ ଭଉଣୀ ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ନାରାୟଣଙ୍କ ଦୁଇପୁଅ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ—ବାଳ ଓ ଉନ୍ମାଦ। ତାଙ୍କର ମନଃସନ୍ତାନ ଅନ୍ୟ ପୁଅମାନେ ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଚଳିଥିଲେ। ମେରୁ ଯୁଗରେ, ବିଧାତୃ ଓ ଧାତୃଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସ୍ମୃତିରେ ଅଛନ୍ତି। ପ୍ରାଣ ଓ ମୃକଣ୍ଡ—ଏହି ଦୁଇଜଣ ଅମର ବ୍ରହ୍ମାର ଧାମ ଭାବେ ପରିଚିତ। ମୃକଣ୍ଡଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ଧୂମ୍ରାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ବେଦଶିରାସ୍। ମାର୍କଣ୍ଡେୟମାନେ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ମହାର୍ଷି ଭାବେ ଖ୍ୟାତି ଅଧିକାର କରିଥିଲେ। ଉନ୍ନତ ଓ ଦ୍ୟୁତିମାନ, ସ୍ଵନବାତ ଏହି ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ୍ୟ। ଏବେ ତୁମେ ଶୁଣ, ପୂର୍ବ ସ୍ଵାୟମ୍ଭୁବ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ମରୀଚିଙ୍କ ବଂଶଜମାନେ କିପରି ଥିଲେ। ପ୍ରଜାପତି ପୂର୍ଣ୍ଣମାସଙ୍କ ଝିଅମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣ। ପୂର୍ଣ୍ଣମାସ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଦୁଇପୁଅ ଦେଇଥିଲେ। ଭିରଜାଙ୍କ ପୁଅ ସୁଧାମା ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ସେ, ଲୋକଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ଧାର୍ମିକ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଗୌରୀଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ। ପର୍ବଶ ଓ ପର୍ବଶା ଦୁଇଁଜଣ ମିଶି ‘ମାସ’ ନାମକ ଦୁଇପୁଅଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଦୁଇଁଜଣ ନିଷ୍କାମ ଓ ବଂଶସ୍ଥାପକ ଥିଲେ। ଏଠି ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ଏକପୁଅ ଓ ଚାରି ଗୁଣବତୀ ଝିଅ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହିପରି, ଭରତ, ଅଗ୍ନି ଓ କୀର୍ତ୍ତିମାନ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ମରୀଚିଙ୍କୁ ହିରଣ୍ୟରୋମା ଓ ପର୍ଜନ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ଯଜ୍ଞରେ କୀର୍ତ୍ତିମାନ ଓ ଧେନୁକା, ଦୁଇଁଜଣ ନିର୍ମଳ ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ପୁଅ-ନାତି ହଜାରେ ହଜାରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ପୁନଃ ଲୟ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ଏଉଁଠି ଏକ ଝିଅ ଥିଲେ ଶ୍ରୁତି, ଯିଏ ଶଂଖପଦଙ୍କ ମାଆ ଥିଲେ। ସତ୍ୟନେତ୍ର, ହବ୍ୟ, ଆପ ଏକ ରୂପ ଭାବେ ଓ ଶନୈଶ୍ଚର—ଏମାନେ ଥିଲେ। ଯମଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ସହିତ ପାଞ୍ଚ ଆତ୍ରେୟ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସ୍ଵାୟମ୍ଭୁବ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଶତ ହଜାରେ ଲୋକ ଅତୀତ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ଏହି ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଆଗସ୍ତ୍ୟ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ସ୍ମୃତିରେ ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଯୁବତୀ ସଦ୍ୱତୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ପୌଳସ୍ତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରୀତି ଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ। ସେମାନେ ପୌଳସ୍ତ୍ୟ ଭାବେ ପରିଚିତ ଏବଂ ସ୍ଵାୟମ୍ଭୁବ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଉଲ୍ଲେଖ୍ୟ। ସମସ୍ତେ ତ୍ରେତାଅଗ୍ନିର ପ୍ରଭା ଧାରଣ କରୁଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଖ୍ୟାତି ସ୍ଥିର। ମୁନି କନକପୀଠ ଓ ଶୁଭ ଯୁବତୀ ପୀବରୀ ଥିଲେ। ପୀବରୀଙ୍କ ପୁଅ ଶଂଖପଦ, ଏବଂ ଝିଅ କାମ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। କାମ୍ୟା ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରିୟବ୍ରତଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଯାଇଥିଲେ। ଦଶ ଓ ଦୁଇ ଝିଅ ମିଶି ରାଜ୍ୟର ନିୟମ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ଯଶୋଧରା ସୁନ୍ଦରୀ କାମଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ଏମାନେ କେହି ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ପୁଅ ନଥିଲେ; ସମସ୍ତେ ତାପସ୍ୟାର ଫଳ ଥିଲେ। ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଘେରି, ଅରୁଣଙ୍କ ଆଗରେ ଚାଲିଥାନ୍ତି।