ସୂର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରକାଶରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ନିଜ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ଦେଖିପାରନ୍ତି। ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଭୋଜନ କରିଥାଉ। ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ସେଠାରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ଯେଉଁ ଜୀବନଶକ୍ତି ବ୍ୟାପ୍ତି ଅଛି, ତାହା ସେ ଅବିରତ ଚାଲିଥାଏ। ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ସେ ସେଗୁଡିକୁ ତାଙ୍କ ଗଭୀର ଉଦରରେ ପଚାଇଥାନ୍ତି। ଶରୀରର ଭିତରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଖାଲି ସ୍ଥାନ ଅଛି, ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ସେ ବ୍ୟାପ୍ତି ଅଛନ୍ତି। ବୈତାନ୍ୟରୁ ଦୀକ୍ଷିତ ବ୍ରହ୍ମବେତ୍ତାମାନେ ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ସେ ବ୍ୟାପ୍ତି ଅଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ନିଶ୍ଚୟ ଶକ୍ତି ବ୍ୟାପ୍ତି ଅଛି, ସେଉଁଠି ସେ ନିହିତ ଅଛନ୍ତି। ସେଉଁଠି ସେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅଛନ୍ତି, ସେ ସଦା ନୂତନ ଅଟୁଟ ରୂପରେ ପୁନଃପୁନଃ ଉଦିତ ହୁଅନ୍ତି। ମହାଦେବଙ୍କର ଏହି ଅମୃତତ୍ବ ସ୍ୱରୂପ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନେ ସ୍ମୃତିରେ ରହେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ରୂପେ ନିର୍ମଳ ଅଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ସୁବର୍ଚ୍ଚଳା ଏବଂ ପୁଅ ଶନୈଶ୍ଚର। ଏହିପରି, ଧାତ୍ରୀ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଏବଂ ପୁଅ ଉଶନା। ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ପତ୍ନୀ ବିକେଶୀ ଏବଂ ପୁଅ ଅଙ୍ଗାରକ ଭାବେ ସ୍ମରଣୀୟ। ଶିବା ନାମକ ପତ୍ନୀ ଏବଂ ପୁଅ ମନୋଜବ। ପଶୁପତି ଭାବରେ ତାଙ୍କର ଏକ ରୂପ ଅଗ୍ନି ଭାବେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଛଅଟି ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଆକାଶ ନାମରେ ପରିଚିତ। ସପ୍ତମ ରୂପ ଦୀକ୍ଷିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବେ ପ୍ରଥମ। ଅଷ୍ଟମ ରୂପ ମହାକାୟୀ ଚନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ସ୍ମରଣୀୟ। ଏହିପରି ତାଙ୍କର ଏହି ସମସ୍ତ ରୂପ ଓ ନାମ ଏଠି ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପୃଥିବୀ, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଆକାଶ ଓ ଦୀକ୍ଷିତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଦେବତା ତାଙ୍କର ନାମ ଓ ରୂପ ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱରେ ବ୍ୟାପ୍ତି ଅଛନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଏହି ଦେବତାଙ୍କ ରୂପ ଓ ନାମକୁ ଜାଣିଥାଏ, ସେଉଁଠି ଏହି ଭୀମାସ୍ୟର ଗୁପ୍ତ ମହିମା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି। ହେ ଭୃଗୁବଂଶୀମାନେ, ଏବେ ଆପଣମାନେ ମହାଦେବଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏଠି ଦୁଇଜଣ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ ଜଗତ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥିବା ବଡ଼ଭଉଣୀ ଦେବୀ ଶ୍ରୀ। ତାଙ୍କଠାରୁ ନାରାୟଣଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ବାଳ ଓ ଉନ୍ମାଦ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ତାଙ୍କ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁଅମାନେ ମନଃପ୍ରଭାବରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଚଳିଥିଲେ। ମେରୁ ଯୁଗରେ ବିଧାତୃ ଓ ଧାତୃଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ସ୍ମରଣୀୟ। ପ୍ରାଣ ଓ ମୃକଣ୍ଡ ଦୁଇଜଣ ବ୍ରହ୍ମର ଶାଶ୍ୱତ ଧାମ ଭାବେ ପରିଚିତ। ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଧୂମ୍ରାଠାରୁ ପୁଅ ବେଦଶିରାସ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ମାର୍କଣ୍ଡେୟମାନେ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ମହାର୍ଷି ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଉନ୍ନତ ଓ ଦ୍ୟୁତିମତ୍, ସ୍ୱନଭାତ ଏହି ଦୁଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏବେ ପୁରୁଣା ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ମରୀଚିଙ୍କ ସନ୍ତାନ ବିଷୟରେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ପ୍ରଜାପତି ପୂର୍ଣ୍ଣମାସଙ୍କ କନ୍ୟାମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣନ୍ତୁ। ପୂର୍ଣ୍ଣମାସ ଦ୍ୱାରା ସରସ୍ୱତୀଠାରୁ ଦୁଇ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ବୁଦ୍ଧିମାନ ସୁଧାମା, ଯିଏ ବିରଜାଙ୍କ ପୁଅ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେ ଏହି ଜଗତର ରକ୍ଷକ ଏବଂ ଧର୍ମାତ୍ମା। ଗୌରୀଙ୍କ ପୁଅ ଭାବେ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ପର୍ବଶ ଓ ପର୍ବଶା ଦୁଇଜଣ ମିଶି ଦୁଇ ମାସ ନାମକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ପରମ ତ୍ୟାଗୀ ଏବଂ ବଂଶ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପକ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି ପରି ଏକ ପୁଅ ଓ ଚାରି ଗୁଣବତୀ କନ୍ୟା ଏହି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।