ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ଶିଶୁ ନିଳା ଓ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର ଦେହ ଧାରଣ କରି, ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ନମ୍ରତାର ସହିତ କହିଲେ, “ହେ ପିତାମହ, ମୋତେ ଏକ ପ୍ରଥମ ନାମ ଦିଅନ୍ତୁ।” ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପଚାରିଲେ, “ହେ ବାଳକ, କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ?” ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମକୁ ‘ଭବ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।” କିନ୍ତୁ ସେ ଶିଶୁ ପୁଣି କାନ୍ଦିଲେ ଏବଂ କହିଲେ, “ମୋତେ ତୃତୀୟ ନାମ ଦିଅନ୍ତୁ।” ପୁଣି ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ?” ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ମିଳିଲା, “ତୁମକୁ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ‘ଇଶାନ’ ବୋଲି କୁହନ୍ତି।” ତଥାପି ସେ ଶିଶୁ ପୁଣି କାନ୍ଦିଲେ ଏବଂ କହିଲେ, “ମୋତେ ପଞ୍ଚମ ନାମ ଦିଅନ୍ତୁ।” ଏହାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ପୁଣି ପଚାରିଲେ, “କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ?” ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ମିଳିଲା, “ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ‘ଭୀମ’ ବୋଲି ପରିଚିତ।” ଶିଶୁ ପୁଣି କାନ୍ଦିଲେ ଏବଂ କହିଲେ, “ମୋତେ ସପ୍ତମ ନାମ ଦିଅନ୍ତୁ।” ତାହାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରି କହିଲେ, “କାନ୍ଦନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମକୁ ‘ମହାଦେବ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।” ଏହି ନାମ ଶୁଣି ଶିଶୁ କାନ୍ଦିବା ବନ୍ଦ କଲେ। ଏବେ ସେ କହିଲେ, “ଏହି ସମସ୍ତ ନାମର ଅବସ୍ଥାନ କେଉଁଠି, ଦୟାକରି ଦେଖାଇଦିଅନ୍ତୁ।” ତାହାପରେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପାଣି, ପୃଥିବୀ, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଓ ଆକାଶ—ଏହି ସମସ୍ତ ତୁମର ଅବସ୍ଥାନ। ଏହାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପୂଜା, ସମ୍ମାନ ଓ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ। ଯାହାକି ପୂର୍ବେ କହିଥିଲି, ‘ରୁଦ୍ର’ ନାମ ତୁମର ଅନ୍ୟତମ ନାମ ଅଟୁଟ ଅଛି, ହେ ମହାବଳଶାଳୀ। ଏହି କଥା ହେବା ସହିତ, ତୁମର ତେଜ ଆଖିରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା।” ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତମୟ ସମୟରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯିଏ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ସଦା ପବିତ୍ର ରହିବାକୁ ଚାହେ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଏହି ସମୟରେ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ପ୍ରାତଃକାଳୀନ ବେଳେ ବସି, ସାମ, ଋକ୍ ଓ ଯଜୁର୍ ବେଦ ପାଠ କରିବା ଉଚିତ। ବିଶେଷକରି ମଧ୍ୟାନ୍ହ ସମୟରେ ସାମବେଦ ପାଠ ସମୟରେ ରୁଦ୍ର ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ବିରୋଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।” ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ନୀଳା ଓ ଲାଲ୍ ଦେହଧାରୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୁଣି କହିଲେ, “ପାଣି ହେଉଛି ତୁମର ଦ୍ୱିତୀୟ ରୂପ, ଏହି ନାମରେ ତୁମେ ପରିଚିତ। ତୁମେ ସେହି ସମୟରେ ପାଣିରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ସେଠିପାଇଁ ତୁମକୁ ‘ପାଣିର ଭବ’ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବା ଓ ତାଙ୍କୁ ଶିତଳ କରିବାରୁ, ତୁମକୁ ‘ଭବ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ପାଣିରେ କଦାପି ଥୁକିବା, ସ୍ନାନ କରିବା କିମ୍ବା ଯୌନ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପବିତ୍ର ଓ ଅପବିତ୍ର ପାଣି ତୁମର ଅନେକ ରୂପ ବୋଲି ଋଷିମାନେ କହନ୍ତି। ସାଗର ପାଣିର ଗର୍ଭ, ଏହିପାଇଁ ସମସ୍ତ ପାଣି ସାଗରକୁ ଚାହେ। ଏହିପାଇଁ, ପାଣିର ଅବରୋଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ସମସ୍ତ ପାଣି ସାଗରକୁ ଆକାଙ୍କ୍ଷା କରେ।” ଏହା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ନୀଳା ଲାଲ୍ ଶିଶୁଙ୍କୁ ପୁଣି କହିଲେ, “ପୃଥିବୀ ହେଉଛି ତୁମର ତୃତୀୟ ରୂପ, ଏହି ନାମରେ ତୁମେ ପରିଚିତ। ତୁମେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ଏହିପାଇଁ ତୁମକୁ ‘ଶର୍ବ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ପୃଥିବୀର ଛାୟା, ପଥ ଉପରେ କିମ୍ବା ନିଜ ଛାୟାରେ କଦାପି ପ୍ରସ୍ରାବ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯିଏ ଏହିପରି କରେନି, ଶର୍ବ ତାଙ୍କୁ କିଛି କଷ୍ଟ ଦେଇନାହାନ୍ତି।” ଏଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ତୁମର ଚତୁର୍ଥ ନାମ ଯାହା ମୁଁ କହିଲି, ସେହି ହେଉଛି ‘ଇଶାନ’। ଏହି କଥା କହିବା ସହିତ, ଦେହ ଭିତରେ ଥିବା ଏହି ଶକ୍ତି ପଞ୍ଚ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା, ଯାହାକୁ ପ୍ରାଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହିପାଇଁ, ବାୟୁ—ଏହି ଚଳିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଚାଲିଲେ, ମହେଶାନ, ମହାପ୍ରଭୁ କେବେ ତାଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେଇନାହାନ୍ତି।” ଅନ୍ତେ, ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ପଞ୍ଚମ ନାମ ଯାହା କହିଲି, ସେହି ହେଉଛି ‘ପଶୁପତି’।” ଏହିପରି ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମା, ନୀଳା ଓ ଲାଲ୍ ଦେହଧାରୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ଏହି ନାମମାନେ, ତାଙ୍କର ଅନେକ ରୂପ ଓ ଏହାର ଅବସ୍ଥାନ ବିଷୟରେ ଉପଦେଶ ଦେଲେ।