ସୃଷ୍ଟିର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ, ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କର ସୃଷ୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ପ୍ରଥମେ ବୁଦ୍ଧିର ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯାହା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ପ୍ରେମ ଓ ସତ୍ତ୍ୱ ଛାଡ଼ି, ସେ ଏହି ଏକାଳର କର୍ମ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ପରେ, ସେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କଲେ ଓ ରଜୋଗୁଣରେ ଆତ୍ମାକୁ ବେଢ଼ିଲେ। ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ହିଂସା ଓ ଦୁଃଖ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ଏହା ପରେ, ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଓ ଏକ ଅତି ସୁନ୍ଦର ନାରୀଙ୍କୁ ନିଜ ହିସାବରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସେ ନାରୀ ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଶତରୂପା। ଏହିପରି ନାମରେ ସେ ପୁନିପୁନି ସ୍ମୃତି ହୁଏ। ଯେପରି ତୁମ ପାଇଁ ତ୍ରେତାଯୁଗର ମଧ୍ୟରେ ହେଇଥିଲା, ସେମିତି, ସେ ତାଙ୍କ ମନରୁ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ସମାନ। ତାଙ୍କର ମନରୁ ଡକ୍ଷ, ଅତ୍ରି ଓ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତ ସ୍ୱୟଂଭୂ ଓ ସଂଯମୀ ଜନଙ୍କର ମୂଳ। ପ୍ରଜାପତି ଓ ଋଚି ପୂର୍ବତନ ମହାନ ପୂର୍ବଜ। ଅଦୃଶ୍ୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ରୁଚି ତାଙ୍କର ମନରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପ୍ରାଣରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଡକ୍ଷକୁ, ଚକ୍ଷୁରୁ ମାରୀଚିଙ୍କୁ, ମୁଣ୍ଡରୁ ଅଙ୍ଗିରାସ୍, କାନରୁ ଅତ୍ରି, ସମାନବାୟୁରୁ ବଶିଷ୍ଠ ଓ ଅପାନବାୟୁରୁ କ୍ରତୁଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଧର୍ମକୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମା ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ସେହି ପୁରାତନ ଗୃହସ୍ଥମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଧର୍ମକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାରଟି ଦିବ୍ୟ ଓ ଦେବଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ କୁଳ ରହିଛି। ଧର୍ମ ଓ ତାଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ଋଷିମାନେ ଏଠାରେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ ହେଲେ ଓ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଲେ। ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଆଉ ଏକ ଅନ୍ଧକାର ଆସିଲା। ତାଙ୍କର ସ୍ୱେଚ୍ଛା ରୂପେ ସୃଷ୍ଟି ବାଧା ପାଇଲା ବେଳେ, ସେ ନିଜ ଦେହକୁ ଦୁଇଭାଗ କଲେ ଓ ଏକ ଅର୍ଧ ପୁରୁଷ ହେଲେ। ଏହି ପ୍ରକୃତି, ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କୁ ଧାରଣ କରେ, ଭଗବାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ଏହି ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୂର୍ବ ଦେହ, ଯାହା ଆକାଶକୁ ଆବୃତ କରି ରହିଥିଲା। ସେ ଦେବୀ ହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କଲେ, ଅତି କଠିନ ତପ କରିଥିଲେ। ସେ, ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ୱୟଂଭୂ, ମନୁ ନାମରେ ପରିଚିତ। ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ହେଉଛନ୍ତି ଶତରୂପା, ଯିଏ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନ ନେଇ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ। କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ ପ୍ରଥମ ସଂଯୋଗ ହେଲା। ଶତ ରୂପ ଥିବା ଏହି ଶାସକ ମନୁ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି, ଯିଏ ବିରାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର। ବିରାଜ, ଅର୍ଥାତ୍ ପୁରୁଷରୁ ଶୂରବୀର ଶତରୂପା ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଦୁଇ ଧନ୍ୟ ଝିଅ ଥିଲେ, ଯାହାଠାରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସ୍ୱାୟଂଭୁବ ଭଗବାନ ପ୍ରସୂତିକୁ ଡକ୍ଷଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଆକୂତିରେ, ମନସ୍ପୁତ ଋଚିଙ୍କୁ ଏକ ଧର୍ମିକ ଦମ୍ପତି ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଡକ୍ଷିଣାରେ ଯଜ୍ଞଙ୍କୁ ବାରଟି ପୁତ୍ର ହେଲେ। ଯମଙ୍କର ପୁତ୍ରମାନେ ଯଜ୍ଞଙ୍କର ପୁତ୍ର, ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଯାମା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ଯାମାମାନେ ପ୍ରଥମେ ସଂଚାର କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ନିବାସୀ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ପ୍ରସୂତିରେ ଡକ୍ଷ ଭଗବାନ ଚବିଶିଜଣ ଝିଅ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।