ପରମ ପୂଜ୍ୟ ଭଗବାନ, ଯିଏ ପର୍ଜନ୍ୟ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପରେ ତାଙ୍କର ଦେହରୁ ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ଜୀବ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପ୍ରଥମେ, ସେ ଚାରି ପ୍ରକାର ଜୀବ—ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ, ଓ ମାନବ—ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ପରେ, ସେ ଯକ୍ଷ, ପିଶାଚ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଭଗବାନ ଅବିନାଶୀ ଓ ବିନାଶୀ, ସ୍ଥିର ଓ ଚଳନଶୀଳ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଜୀବ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଏହି ଜୀବଗୁଡିକୁ ସେ ପୁନଃପୁନଃ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ଆକୃତିକୁ ଆବୃତ୍ତି କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଧର୍ମ ଓ ସ୍ୱଭାବରେ ଅନୁସୃତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଏହି ଜନ୍ମକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ଓ ଏହାରେ ଆନନ୍ଦ ପାନ୍ତି। ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଭଗବାନ ସେମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଦେଲେ। କିଛି ଜ୍ଞାନୀ ଏହାକୁ ଦିବ୍ୟ ଭାବେ ବିବେଚନା କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟେ ଏହାକୁ ସ୍ୱଭାବ ଭାବରେ ବୁଝନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏହାରୁ ଅଲଗା କିଛି ଅସ୍ତିତ୍ୱ ତାଙ୍କୁ ଜଣା ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ସମଦୃଷ୍ଟି ଅନ୍ତର୍ଗତ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱ ବିଷୟରେ ମାତ୍ର କଥା କହନ୍ତି। ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ, ମହାପ୍ରଭୁ ଭଗବାନ ବେଦର ଶବ୍ଦରୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ରାତିର ଶେଷରେ, ଅଜନ୍ମା ଭଗବାନ ପୁନଃ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଜୀବମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଦେଲେ। ଏହାପରେ, ଭଗବାନ ତାଙ୍କର ମନରୁ ପାଞ୍ଚ ଜନ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯେଉଁମାନେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଭାବେ ପରିଚିତ। ରୁଦ୍ର, ଶକ୍ତିହୀନ ହେଲେ, ପ୍ରତିବାର ଉଦ୍ଭିଦଗୁଡିକୁ ପୁନଃପୁନଃ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି। ତିନି ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ତ୍ରୟମ୍ବକ ଉଦ୍ଭିଦ ଉନ୍ମୂଳିତ ହେଲେ, ସେମାନେ ପୁନଃ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି। ଏହି ତିନି ଶ୍ରୁତି ଗାୟତ୍ରୀ, ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ଓ ଜଗତୀ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଏହି ତିନି ଆକୃତିରେ, ଏକତା ଓ ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ତ୍ରୟମ୍ବକ ହେଉଛନ୍ତି ଏହି ବଳିର ଅଂଶ ଓ ଏହିଠାରେ ତ୍ରୟମ୍ବକ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଆକୃତିକୁ ଆକୃତି, ଶୋଭାକୁ ସୁରୁଚି, ଦୀପ୍ତିକୁ ରୁଚି କୁହାଯାଏ; ସେ ଆସ୍ଥାର ପ୍ରେରକ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ। ଏହାପରେ, ସୃଷ୍ଟିର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ, ଭଗବାନ ଜ୍ଞାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଯାହା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ସେ ରାଗ ଓ ସତ୍ତ୍ୱକୁ ଛାଡ଼ି, ଏବଂ ଏହି ଦିନର କାର୍ଯ୍ୟ ଅନୁସାରେ କାମ କଲେ। ପରେ, ଅନ୍ଧକାର କୁ ଦୂର କରି, ରାଗରେ ଆବୃତ୍ତ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ଅଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ହିଂସା ଓ ଦୁଃଖ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ଏହାପରେ, ସେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଏକ ନାରୀକୁ ନିଜର ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସେ ନାରୀ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିବା ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୋଭାର ଥିଲେ। ସେ ଶତରୂପା ଭାବେ ପରିଚିତ, ଏବଂ ପୁନଃପୁନଃ ଏହି ନାମରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୁଏ। ଏହି କ୍ରମରେ, ତ୍ରେତା ଯୁଗର ମଧ୍ୟରେ, ତୁମ ପାଇଁ ଯେପରି ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା, ସେହିପରି ଭଗବାନ ଅନ୍ୟ ମନସ୍ତୁତ ପୁତ୍ରମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁକୃତି କରିଥିଲେ। ଏହିପରି, ଡକ୍ଷ, ଅତ୍ରି ଓ ବଶିଷ୍ଠ ମନସ୍ତୁତ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତ ସ୍ୱୟଂଭୂ ଏବଂ ନିଜ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିଥିବା ଜୀବମାନଙ୍କର ମୂଳ। ପ୍ରଜାପତି ଓ ରୁଚି, ଏହି ଦୁଇଜଣ ପୂର୍ବପୁରୁଷ। ମନରୁ ରୁଚି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଯାହା ଅବ୍ୟକ୍ତରୁ ଆସିଛି। ପ୍ରାଣରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଡକ୍ଷକୁ, ଚକ୍ଷୁରୁ ମାରୀଚିକୁ, ମୁଣ୍ଡରୁ ଅଙ୍ଗୀରାସକୁ, କାନରୁ ଅତ୍ରିକୁ, ସମସ୍ତ ଶ୍ୱାସରୁ ବଶିଷ୍ଠକୁ, ଏବଂ ଅଧୋଶ୍ୱାସରୁ କ୍ରତୁକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଧର୍ମକୁ ଦେବମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମା ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ପ୍ରାଚୀନ ଗୃହସ୍ଥମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଧର୍ମକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଗୋତ୍ର ଅଛି, ଯେଉଁମାନେ ଦିବ୍ୟ ଓ ଦେବତାଗୁଣରେ ଉପନିତ।