ସୃଷ୍ଟିର ଆଦିକାଳରେ, ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଚରଣ ତଳରୁ ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ଗଧା, ନିର୍ମମ ବଂଶୀୟ ପଶୁ ଓ ହରିଣା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ତାଙ୍କର କେଶରୁ ଔଷଧି ଗଛ, ଫଳଦାୟୀ ଓ ମୂଳଦାୟୀ ଉଦ୍ଭିଦ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ, ତ୍ରେତାଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ, ପୂର୍ବେ ଏହି ପ୍ରକାର ଘଟିଥିଲା। ସେଠାରେ ସାତଟି ପଶୁକୁ ଘରେ ପାଳିତ ହିସାବରେ ଗଣାଯାଏ, ଆଉ ସାତଟି ପଶୁ ଜଙ୍ଗଲୀ। ଛଠଠ ପ୍ରକାର ପଶୁ ହେଉଛନ୍ତି ଜଳଚର, ସପ୍ତମ ପ୍ରକାର ହେଉଛନ୍ତି ସରିସୃପ। ଜଙ୍ଗଲୀ ପଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ବାନର ସପ୍ତମ ପ୍ରକାର ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ, ଏହିମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ବନ୍ୟପଶୁ। ତାଙ୍କର ମୁଖରୁ ପ୍ରଥମେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ନାମକ ଯଜ୍ଞ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣ ମୁଖରୁ ବୃହତ୍ସାମନ୍ ଓ କଥିତ ବାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ପଶ୍ଚିମ ମୁଖରୁ ବୈରୂପ୍ୟ ଓ ଅତିରାତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଚତୁର୍ଥ ମୁଖରୁ ଅନୁଷ୍ଠୁଭ୍ ଓ ସବୈରାଜ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଏହି ସବୁ ସୃଷ୍ଟି କରି, ପରିଚିତ ପର୍ଜନ୍ୟ ନାମକ ଭଗବାନ ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗଅବୟବରୁ ବିଭିନ୍ନ ରୂପର ଉଚ୍ଚ-ନିମ୍ନ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ପ୍ରଥମେ ସେ ଚାରି ପ୍ରକାର ସୃଷ୍ଟି କଲେ: ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ ଓ ମନୁଷ୍ୟ। ତାପରେ ସେ ଯକ୍ଷ, ପିଶାଚ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେ ଅବିନାଶୀ ଓ ବିନାଶୀ, ଚଲନ୍ତା ଓ ଅଚଳ, ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରକାର ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପୁନଃପୁନଃ ଏହି ରୂପରେ ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ ତାହାରେ ନିଜ ପ୍ରକୃତି ଅନୁସାରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି, ତେଣୁ ସେମାନେ ସେଥିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ସ୍ୱୟଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ। କେତେକ ଜ୍ଞାନୀ ଏହାକୁ ଦିବ୍ୟତା ବୋଲି କହନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି ସେମାନେ ଏହାକୁ ପ୍ରକୃତି ବୋଲି କହନ୍ତି। ଏହାଠାରୁ ଅଲଗା କିଛି ଅସ୍ତିତ୍ୱ କେହି ଜାଣିନାହାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମରେ ଅବିଚଳିତ ଓ ସମଦୃଷ୍ଟି ତାଲେ ସେମାନେ ନିଜ କର୍ମକ୍ଷେତ୍ରକୁ ମାତ୍ର କଥାହୁଏ। ଆରମ୍ଭରେ, ମହାପ୍ରଭୁ ବେଦର ଶବ୍ଦରୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ରାତିର ଶେଷରେ, ଅଜନ୍ମା ସେ ଉତ୍ପାଦିତମାନେଙ୍କୁ ପୁନଃ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି। ତାପରେ, ଭଗବାନ ତାଙ୍କର ମନ ଦ୍ୱାରା ପାଞ୍ଚ ଜନ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯେଉଁମାନେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଭାବେ ପରିଚିତ। ରୁଦ୍ର ଯେତେବେଳେ ଶକ୍ତିହୀନ ହୁଅନ୍ତି, ସେ ବାରମ୍ବାର ଉଦ୍ଭିଦମାନେକୁ ପୁନଃ ଉଦ୍ଭବ କରାନ୍ତି। ତିନି ଖପାଳ ଥିବା ତ୍ରୟମ୍ବକ ଉଦ୍ଭିଦ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ପୁନଃ ସେମାନେକୁ ଫେରାନ୍ତି। ଏହିମାନେ ଗାୟତ୍ରୀ, ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ଓ ଜଗତୀ ଛନ୍ଦ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଏହି ତିନି ରୂପର ମାଧ୍ୟମରେ, ଏକତ୍ୱ ଓ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ତ୍ରୟମ୍ବକ ସେଇ ହବିର ରୂପ ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି, ତେଣୁ ସେଠାରେ ତ୍ରୟମ୍ବକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଆକୃତି ହେଉଛି ରୂପ, ସୁରୁଚି ହେଉଛି ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ରୁଚି ହେଉଛି ତେଜ; ସେ ବିଶ୍ୱାସର ପ୍ରେରକ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଏପରେ, ପ୍ରଭୁ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବାବେଳେ, ପ୍ରାଣୀମାନେ ବଢ଼ିବା ପାଇଁ, ବୁଦ୍ଧିକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଯାହା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରେ। ସେ ରଜ ଓ ସତ୍ତ୍ୱ ତ୍ୟାଗ କରି, ବର୍ତ୍ତମାନର କର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ପରେ ସେ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରି, ରଜ ଗୁଣରେ ନିଜକୁ ଆବୃତ କଲେ। ତାଙ୍କର ଅଧର୍ମ ଚରିତ୍ରରୁ ହିଂସା ଓ ଦୁଃଖ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଏହିପରେ, ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦରୀ ନାରୀଙ୍କୁ ନିଜ ଅଂଗୀକାର କଲେ। ସେ ନାରୀ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଥିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଶତରୂପା ବୋଲି କୁହାଯାଏ ଏବଂ ପୁନଃପୁନଃ ଏହି ନାମରେ ଅଭିଧାନ ହୁଏ। ଏହିପରି ତ୍ରେତାଯୁଗ ମଧ୍ୟରେ, ତୁମ ପାଇଁ ଯେପରି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା, ସେଠି ସେ ନିଜ ମନରୁ ଅନ୍ୟ ସନ୍ତାନମାନେ, ନିଜ ପ୍ରତିରୂପ ଭଳି, ସୃଷ୍ଟି କଲେ।