ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଉତ୍ତିର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପ୍ରଦାୟଗୁଡିକର ଗଣନା ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି। ପରେ, ପିତୃଦ୍ୱୟ—ପୂର୍ବଜ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ପିତୃଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ, ସ୍ଵଧା ନାମକ ନିବେଦନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି। ଡକ୍ଷଙ୍କ ଶାପ, ସତ୍ୟା ସଂପର୍କିତ ତଥ୍ୟ, ଏବଂ ଭୃଗୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଉପନ୍ୟାସ କରାଯାଇଛି। ଶତ୍ରୁତାର ଅନୁମତି ନ ଦେବାର ନିଷେଧ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି, ଏହାର ଦୋଷ ଚିହ୍ନଟ କରି। କର୍ଦମ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଝିଅ ଶୁଭ ଚିହ୍ନଗୁଡିକ ବିବରଣା ହୋଇଛି। ଏହି ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ନିଜ-ନିଜ ଦ୍ୱୀପ ଓ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭୂମିରେ କେମିତି ବିଭାଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି ତାହା ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। ଭୂମି, ନଦୀ, ଏବଂ ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ଭାଗଗୁଡିକ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ଓ ସାଗରର ବିସ୍ତାର ଏବଂ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡିକ ଖୁବ ଏକାନ୍ତ ଭାବରେ ବିବରଣା ହୋଇଛି। ନୀଳ, ଶ୍ୱେତ, ଶୃଙ୍ଗୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ସାତଟି ପର୍ବତର ନାମ ଦିଆଯାଇଛି। ସେମାନଙ୍କ ଭିତର ଭାଗ, ଉଚ୍ଚତା ଓ ପ୍ରସ୍ତାର ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି। ଭାରତ ଓ ଅନ୍ୟ ଭୂମି, ସେମାନଙ୍କ ନଦୀ ଓ ପର୍ବତ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱୀପଗୁଡିକ, ସାତଟି ସାଗର ଦ୍ୱାରା ଘିରା, ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ଏବଂ ଏହାର ମାପ, ଏବଂ ଭୂମିର ସାତଟି ମହାଦ୍ୱୀପ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଦ୍ରବ୍ୟର ଅଂଶୀୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମାନିଯାଇଛି। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଭୂମିର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି। ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ମେରୁ ପର୍ବତ ଶିରେ ଥିବା ଶୁଭ ଓ ପବିତ୍ର ପର୍ବତଗୁଡିକ ବିବରଣା ହୋଇଛି। ନାଗମାନଙ୍କ ଓ ତାରାମାନଙ୍କ ପଥର ଲକ୍ଷଣ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି। ଲୋକାଲୋକ ରେଖା, ସନ୍ଧ୍ୟା, ଦିନର ସମଦିନ ବିବରଣା ହୋଇଛି। ପିତୃ ଓ ଦେବମାନଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତର ପଥ ବିବରଣା ହୋଇଛି। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିବାସ ସ୍ଥାନ ବିବରଣା ହୋଇଛି, ଯେଉଁଠି ଧର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ବସିଥାନ୍ତି। ଜୀବମାନଙ୍କ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଫଳ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ବିବରଣା ହୋଇଛି। ଭଗବାନଙ୍କ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି, ଯେଉଁଠି ସ୍ଵର୍ଗ ଚଳିଯାଇଥାଏ ଓ କ୍ଷୟ ହୁଏ। ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ପ୍ରମୁଖ, ସର୍ପ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହିତ ଉପସ୍ଥାପନା ହୋଇଛି। ଚନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଚନ୍ଦ୍ରର ଉତ୍କଳନ ଓ ଅବକଳନ ବିବରଣା ହୋଇଛି। ଶିଶୁମାର ରୂପ ବିବରଣା ହୋଇଛି, ଯାହାର ପୁଛରେ ଧ୍ରୁବ ନିଶ୍ଚିତ ଅଛି। ଶୁଭ କର୍ମ କରୁଥିବା ଦେବମାନେ ଥିବା ନିବାସ ବିବରଣା ହୋଇଛି। କିରଣଗୁଡିକର ଭାଗ, ନାମ ଓ ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ବିବରଣା ହୋଇଛି। ପ୍ରାକୃତିକ ଦ୍ରବ୍ୟର ବିଶାଳ ମାପ, ବେଶ୍ୟାର ରୂପରେ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି। ପିତୃଦ୍ୱୟ ଓ ପ୍ରେତମାନଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱ ବିବରଣା ହୋଇଛି। ସ୍ଵର୍ଗ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରୁଥିବା ଓ ନିମ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ବିବରଣା ହୋଇଛି। ଯୁଗଗୁଡିକର ଗଣନା ଓ ମାପ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି, ଏବଂ କୃତ ଯୁଗର ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି। ଜାତି ଓ ଆଶ୍ରମଗୁଡିକର ନିୟମିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ବିବରଣା ହୋଇଛି। ଶବ୍ଦର ସ୍ଵଭାବ ପ୍ରଧାନ ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବୋଲି ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି, ମନୁ ସ୍ଵୟମ୍ଭୁବା ଛଡା। ଦ୍ୱାପର ଓ କଳି ଯୁଗର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ମନ୍ବନ୍ତରର ଲକ୍ଷଣ ଏଭଳି ଅଟୁଟ ଅଛି। ମନ୍ବନ୍ତରର ଅନ୍ତରାଳର ବିଶେଷ ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ବିବରଣା ହୋଇଛି। ଋଷିମାନଙ୍କ ପଥ ଓ କାଳ ଜ୍ଞାନର ଅବଳୋକନ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି। ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ ବିଶ୍ବ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀମାନଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଓ ଜନ୍ମ ବିବରଣା ହୋଇଛି। ଅଙ୍ଗୁଳ ଦ୍ୱାରା ମାପ ଓ ଜୀବମାନଙ୍କ ହସ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି। ଉଚ୍ଚାରଣର ସାତଟି ରୂପ ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ବଂଶାବଳୀ ଉଚ୍ଚାରଣ ବିବରଣା ହୋଇଛି।