ପାଣିରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଦେଇଥିବା ଏହି ଜଗତର କାରଣ, କାର୍ଯ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଜଳକୁ ସଚେତନ କରିଥିଲେ—ସେଇ ଏକା ଜଣେ ଅଟୁଟ ଦ୍ରଷ୍ଟା। ତାଙ୍କ କ୍ରିୟାରେ, ବିଭିନ୍ନ ଗର୍ଭରେ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ଦେହ ନେଇ ସେମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ବେଶିଭାଗ ପବିତ୍ର ଥିଲା। ପ୍ରତି ଚକ୍ରରେ, ପ୍ରତି ଯୁଗରେ, ସେମାନେ ନାମ ଓ ରୂପ ନେଇ ଜନ୍ମ ନେଉଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଜୀବ, ତାଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ, ସେ ଇଚ୍ଛା କଲେ ଉଦ୍ଭବ ହେଉଥିଲେ, କାରଣ ସେ ଏକା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇଚ୍ଛାବାନ୍। ସେ ଲୋକମାନେ ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣ ଓ ଶକ୍ତି ନେଇ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସମସ୍ତେ ରାଗରେ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ କ୍ରୋଧୀ ଥିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ରାଗ ଓ ତମସ୍ ଅଭ୍ୟାସ କରି ଶକ୍ତିବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ଗୃହସ୍ଥ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଉପକ୍ରମ କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚତୁର ଓ ସତ୍ୟବାନ୍ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଲୋକ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ତାପରେ, ଏହି ଚକ୍ରରେ, ଯୌନ ସଂଯୋଗର ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ପବିତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପାଦାନ—ଶବ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକର ପାଞ୍ଚ ଗୁଣ ଥିଲା। ଏହିପରି ଜନ୍ମ ନିଏଯାଉଥିବା ସମସ୍ତେ ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ପୂରଣ କରିଦେଲେ। ପରେ, ତାଙ୍କ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା, ସେମାନେ ସଂଘର୍ଷରେ ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ। ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଚଳି, ସେମାନେ ମନର ସିଦ୍ଧି ଅନ୍ୱେଷଣ କଲେ। ସେଇ ସମୟରେ, ଚକ୍ରର ଆରମ୍ଭରେ, ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ ରହିନଥିଲା। ଏଠାରେ ଚାରି ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ଥିଲା। ପରେ, ଲୋକମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ସେମାନେ ହଜାର ହଜାର ହେଲେ। ସେମାନେ ପାହାଡ ଓ ସାଗରରେ ରହୁଥିଲେ, ସ୍ଥାୟୀ ଆଶ୍ରୟ ନଥିଲା। ସେମାନେ ସଦା ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ କରିପାରିଥିଲେ, ସଦା ଆନନ୍ଦ ହୃଦୟ ରହୁଥିଲା। ଏଠି ଭୟ ଓ କଠୋରତା ନଥିଲା; ଏହି ଧର୍ମ ପ୍ରକାର ଥିଲା। ସମୟ ଏକଦମ ଆନନ୍ଦମୟ, ଅତି ତାପ ଓ ଶୀତ ନଥିଲା। ସେମାନେ ଧ୍ୟାନ ମାଧ୍ୟମରେ ପାତାଳରୁ ଭୂମିରେ ଉତ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଦେହ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ କୌଣସି କ୍ରିୟା ଆବଶ୍ୟକ ନଥିଲା, ଏବଂ ସେମାନେ ଦୀର୍ଘ ଯୁବା ଥିଲେ। ଜନ୍ମ ଓ ଦେଖା ଏକ ସମାନ, ସମସ୍ତେ ଏକତାରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ରୂପ, ଆୟୁ, କୌଶଳ, କାର୍ଯ୍ୟରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନଥିଲା। କାର୍ଯ୍ୟ ରେ ଲିପ୍ତ ନଥିଲେ, ଉତ୍ତମ ଓ ଅଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟର ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ ଥିଲା। ସେମାନେ ଚେଷ୍ଟା ଓ ବିରୋଧ ଚ୍ୟୁତ, ଏକାପରି ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଅଧିକ ଖୁସି ଓ ଦୁଃଖ ଚ୍ୟୁତ, କୃତ ଯୁଗରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଯେଉଁଠି ଆଶା ନଥିଲା, ଉପଭୋଗ କେବଳ ମନ ମାଧ୍ୟମରେ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ସେମାନେ ଏହି ସମୟରେ ପରସ୍ପରକୁ କ୍ଷତି ନ କରିଥିଲେ, ନ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଯୁଗ ବଦଳରେ, ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ସଂଘର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, କଳି ଯୁଗରେ ଚୋରି ଆରମ୍ଭ ହେଲା। କଳି ଯୁଗ ସବୁଠୁ ଅପବିତ୍ର, ତାହାର ଗୁଣ ଓ ଆଚରଣ ତିନି ଗୁଣ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ। କୃତ ଯୁଗରେ ଚାରି ହଜାର ବର୍ଷ ଥିଲା। ସେହି ଚାରି ହଜାର ବର୍ଷ ମାନବ ବର୍ଷ ଭାବରେ ଗଣାଯାଉଥିଲା। ପରେ, କୃତ ଯୁଗ ତାହାର ସାନ୍ଧ୍ୟା ଅଂଶ ସହିତ ଶେଷ ହେଲା। ସାନ୍ଧ୍ୟା ଅଂଶ ଶେଷ ହେବା ପରେ, ସେହି ସମୟ ଯୁଗର ସାନ୍ଧ୍ୟା ଅଂଶ ଥିଲା। ଏପରି, କୃତ ଯୁଗରେ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ଶେଷ ହୋଇଗଲା। ଏହା ପରେ ଆସିଥିବା ଟ୍ରେତା ଯୁଗରେ ସିଦ୍ଧି ଉପଲବ୍ଧ ହେଲା। ସେଇ ଅଠ ଟି ସିଦ୍ଧି ଅନୁକ୍ରମରେ କ୍ଷୟ ହେଲା। ସମସ୍ତ ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ଚାରି ଯୁଗର ବିଭାଗ ଅନୁସାରେ ଏହି ବିକାଶ ହେଉଥିଲା।