ଔର୍ବ ରୁଷିଙ୍କର ଏକ ଶତ ପୁଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜମଦଗ୍ନି ସବୁଠୁ ପ୍ରମୁଖ ଥିଲେ। ଋଷ୍ୟତରାଙ୍କର ବଂଶରେ ଅନେକ ଭାର୍ଗବ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ବାହାର ଲୋକ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ମିତ୍ରେୟୁ ସପ୍ତମ, ଏହିମାନେ ଭାର୍ଗବ ଶାଖା ଭାବରେ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ। ଏହି ବଂଶରୁ ଭାରଦ୍ୱାଜ ଓ ଗୌତମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ସୁରୂପା, ମାରୀଚୀ, କାର୍ଦମୀ ଓ ସ୍ୱରାଟ୍ ମଧ୍ୟ ଏହି ବଂଶର ଅଂଶ। ଅଥର୍ବନଙ୍କର ଉତ୍ସରୁ ଜନ୍ମିତ ସନ୍ତାନମାନେ ତାଙ୍କ ବଂଶରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ବୃହସ୍ପତି ସୁରୂପା ଠାରୁ ଜନ୍ମିତ, ଗୌତମ ସ୍ୱରାଟ୍ ଠାରୁ ଜନ୍ମିତ। ପଥ୍ୟାଙ୍କର ପୁଅ ଧୃଷ୍ଣି ଏବଂ ମାନସାଙ୍କର ପୁଅ ସମ୍ବର୍ତ୍ତ। ଏହି ବଂଶରେ ଉଶିଜ, ଦୀର୍ଘତମସ୍, ବୃହଦୁକ୍ଥ ଓ ବାମଦେବଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ। ରିଭୁମାନେ ଦେବତା ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦିବ୍ୟ ରଥ ତିଆରି କରିଥିଲେ। ସ୍ୱରାଟ୍, ସୁରୂପା ଠାରୁ ବୃହସ୍ପତି ଓ ଗୌତମଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଆଧାର୍ୟ, ଆୟୁ, ଧନୁର୍, ଦକ୍ଷ, ଦମ, ପ୍ରାଣ ମଧ୍ୟ ଏହି ବଂଶର ଅଂଶ। ଆୟସ୍ୟ, ଉତଠ୍ୟ, ବାମଦେବ, ଉଶିଜ ମଧ୍ୟ ଏହି ବଂଶରେ ଥିଲେ। ମୁଦ୍ଗଳ, ବିଷ୍ଣୁବୃଦ୍ଧ, ହରିତ, କପୟ ମଧ୍ୟ ଏହି ବଂଶର ଅଂଶ। ଏମିତି କରି ଏଉଁ ଅଙ୍ଗିରସ ବଂଶର ପନ୍ଦର ଶାଖା ଅଛି। ଏବେ ମୁଁ ମାରୀଚୀଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଭାଗ ବିଷୟରେ କହିବି। ମାରୀଚୀ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ଅଭିଲାଷା କରି, ଜଳରେ ଧ୍ୟାନ କଲେ। ତିନି ତପସ୍ୟାରେ ନିଷ୍ଠା ରହି, ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରଭୁ ସ୍ୱୟଂ ସହ ଏକତ୍ୱ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ମନ ଜଳରେ ଲଗାଇ, ଏକ ଜୀବ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ମାରୀଚୀ ତପସ୍ୟାରେ ନିଷ୍ଠା ରହି, ଜଳରେ ପୁତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସାତ ହଜାର ବର୍ଷ ପରିଅପ୍ର, ସେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଅଂଶ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପରେ ସେ କାଶ୍ୟମ ମଦ୍ୟପାନ କଲେ, ଏଠି ଏହାକୁ ମଦ୍ୟ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ। କାଶ୍ୟମ ମଦ୍ୟ ଋଷିମାନେ ମନେ କରନ୍ତି; କାଶ୍ୟପ ବଂଶରେ କାଶ୍ୟପ ସ୍ୱୟଂ। ଦକ୍ଷ ରୁଷି ରୋଷରେ କାଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ, ଏହିପରି ଅବସ୍ଥା ହେଲା। ପ୍ରଚେତସ ଦକ୍ଷ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଝିଅମାନେ ଦେଲେ। ଏହି ପବିତ୍ର ମୁନି ଉତ୍ପତ୍ତିର ବାରୁଣ କଥା ଯିଏ ଜାଣେ, ସେ ଧନ୍ୟ। ଏହା ପାଠ କରିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଦକ୍ଷ ସ୍ୱୟଂ, ସ୍ୱୟମ୍ଭୂଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ। ପ୍ରଥମେ, ସେ ତାଙ୍କର ମନରୁ ଜନ୍ମିତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେ ଯକ୍ଷ, ଭୂତ, ପିଶାଚ, ପକ୍ଷୀ, ଗାଁଠିଆ ଓ ବନ୍ୟ ପଶୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। କିନ୍ତୁ ଏହିମାନେ ପ୍ରଜ୍ଞାପତି ମହାଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିରାକୃତ ହେଲେ। ଦକ୍ଷ, ବୀରଣଙ୍କର ଜନନୀ ଅସିକ୍ନୀଙ୍କୁ ଜୀବନ ସଂଗୀନୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଏହି ଅସିକ୍ନୀ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଚଳ ଅଚଳ ଜଗତ ଧାରିତ ହେଉଛି। ଦୀର୍ଘଦିନ ପୂର୍ବେ, ଦକ୍ଷ ବୀରଣଙ୍କ ଝିଅ ଅସିକ୍ନୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। ତିନି ନଦୀ, ପାହାଡ଼ ଓ ଜଙ୍ଗଲରେ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ପଛୁଆ ହୋଇ ଚାଲିଲେ। ଏଠି ଦକ୍ଷ ପ୍ରଜାପତି ଦ୍ୱିତୀୟ; ପ୍ରଥମ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ। ସେଠାରେ, ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁଅ ଦକ୍ଷ ବୀରଣଙ୍କ ଝିଅ ଅସିକ୍ନୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। ଅସିକ୍ନୀରେ, ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁଅ ଦକ୍ଷ ପ୍ରଜା ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁଅ ନାରଦ ଦିବ୍ୟ ମୁନିମାନେ ସହ ବନ୍ଧୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂବାଦ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସିଦ୍ଧ।