ଦେବୀମାନେ, ଦେବତାଙ୍କର ପତ୍ନୀମାନେ, ଏବଂ ମାତୃଗଣମାନେ, ସମସ୍ତେ ଆକୃତିଧାରୀ ଥିଲେ; ସେମାନେ ସୁରୂପା ନାମରେ ପରିଚିତ ଏବଂ ଭାରୁଣୀ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣା ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅର୍ଥ ଅନୁଯାୟୀ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଘଟିଥିଲା, ଏହି ବିଷୟରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତାପରେ, ପ୍ରପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ବକ ହୋମ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ତାଙ୍କର ତେଜଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶକ୍ତିରୁ ଏକ ଅଗ୍ନିମୟ ଚରିତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ଶୁକ୍ରକୁ ଘୃତପାତ୍ରରେ ରଖି ହୋମ କଲେ। ଏହି ଶକ୍ତିମାନ, ଆକୃତିସମ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତେଜୋମୟ ପୁରୁଷ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ଏହି ଅଗ୍ନିଶିଖାକୁ ଦେଖି, ତାହାକୁ ଭେଦ କରି ବାହାରକୁ ଆସିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ମହାଦେବ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ—‘ଏହି ଦେବତା ମୋର ପୁତ୍ର ହେଉନ୍ତୁ।’ ଏହାପରେ ମହାଦେବ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ନିଜ ପୁତ୍ର ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ। ପରେ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବେ ପ୍ରଭୁ ଅଗ୍ନିର ଅଂଗାରରେ ଶୁକ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ। ଏହି ଜନ୍ମ ଦୃଶ୍ୟକୁ ଅଗ୍ନି ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉତ୍ତରରେ ସୃଷ୍ଟିନାଥ କହିଲେ, ‘ତଥାସ୍ତୁ।’ ଏହିପରି, ବ୍ରହ୍ମା ଛଅଥର ଆଉ ଏକ ଶୁକ୍ରରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ସେଠାରେ ପ୍ରଥମେ ମରୀଚି ମନ୍ଦାକିନୀ ଲହରୀରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ତୃତୀୟ ଭାବେ ଏକ ଶିଶୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯିଏ ‘ମୁଁ ତୃତୀୟ’ ବୋଲି କହିଥିଲେ, ତେଣୁ ସେ ଅତ୍ରି ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ଲମ୍ବିଥିବା କେଶରୁ ଯିଏ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ସେ ପୁଲହ ଭାବରେ ସ୍ମୃତି ଅଛନ୍ତି। ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀମାନେ ବସିଷ୍ଠ କୁହନ୍ତି, ସେ ବସିଷ୍ଠ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏହି ସମସ୍ତ ମହାମୁନିମାନେ ଲୋକର ପ୍ରଜାବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ପ୍ରଜାପତି ଭାବେ ପୂଜିତ। ଅନ୍ୟାନ୍ୟେ, ଯେଉଁମାନେ ପିତୃ ଭାବରେ ଖ୍ୟାତ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ମହାର୍ଷିମାନେ। ସପ୍ତ ଗୋଷ୍ଠୀ, ଯେଉଁମାନେ ସପ୍ତ ଲୋକରେ ଅଜୟ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେମାନେ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ, ପୌଲହ, ବସିଷ୍ଠ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୋଷ୍ଠୀ ସାରାଂଶରେ ଜଣାଯାଏ, ତଥାପି ଆଉ ତିନି ଗୋଷ୍ଠୀ ଅଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ଯମ ଦେବ, ଯମମାନେ ଦ୍ୱାରା ପାପରହିତ, ସେମାନଙ୍କ ରାଜା। କଶ୍ୟପ, କର୍ଦ୍ଦମ, ଶେଷ, ବିକ୍ରାନ୍ତ, ସୁଶ୍ରବା, ପ୍ରଚେତସ, ଋଷ୍ଟନେମି, ବହୁଳ—ଏହି ସମସ୍ତେ ପ୍ରଜାପତି ଭାବେ ଖ୍ୟାତ। ଭୂର୍ଣ୍ଣ କୁଶ ତୃଣ ରାଶିରୁ ମହାତପସ୍ବୀ ବଳଖିଲ୍ୟ ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଋଷିମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କେତେକ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଛାଇଁରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଦୁଇଜଣ ହାରାଇଗଲେ, କିନ୍ତୁ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ତାଙ୍କର ଶୌଭଗ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରଜାପତି ତାଙ୍କର କାନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଋତୁ, ମାସ, ପକ୍ଷ, ସଂଧି, ଏବଂ ଉତ୍ସର୍ଗ ଅବଧି, ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଆଧାର କରି ଉତ୍ପନ୍ନ। ଯାହାକୁ ‘ରୌଦ୍ର’ କୁହାଯାଏ, ତାହା ଲାଲ ରଙ୍ଗର, ଏବଂ ଏହି ଲାଲ ରଙ୍ଗ ସୁନା ଭାବରେ ସ୍ମୃତି ଅଛି। ତାଙ୍କର ରେଉଁକିରଣ ରୁଦ୍ର ଭାବେ ଓ ଆଦିତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ, ବ୍ରହ୍ମରୁ ଜନ୍ମିତ। ସେଠିଏ, ତିରିଶିତି ଦେବତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାପତି ଏବଂ ତପସ୍ବୀମାନେ ସଦା ତୁମର ବଂଶବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ତେଜବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ, ବେଦମନ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଆଧାର କରି ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଏହିପରି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଏବଂ ଏହି ସମସ୍ତେ ତୁମର ନିଜସ୍ୱ ସନ୍ତାନ।