ଧନ-ସମ୍ପଦ ଧାରଣ କରିଥିବାରୁ ପୃଥିବୀକୁ ‘ବସୁଧା’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏହି କାରଣରୁ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହାକୁ ‘ମେଦିନୀ’ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରନ୍ତି । ପୃଥିବୀ ଯେତେବେଳେ କୌଳିନ୍ୟର ଦୁହିତା ରୂପେ ପରିଗଣିତ ହେଲେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ‘ପୃଥିବୀ’ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିଲା । ସେ ସମୟରେ ପୃଥିବୀ ରାଜା ଆକରବତଙ୍କର ନଗର ଓ ପୁରୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲେ । ଏପରି ଭାବରେ, ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ସେଠାରେ ବେନ୍ୟ ନାମକ ଏକ ଉଜ୍ୱଳ ରାଜା ଥିଲେ । ସେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ, ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁଥିଲେ । ଏହିପରି ଉଜ୍ୱଳ କୀର୍ତ୍ତି ଆଶା କରୁଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାନ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁଥିଲେ । ସେଉଁଠି ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଆଶା କରି, ରାଜା ପୃଥୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଆଁଥିଲେ । ଏହି ରାଜା ପୃଥୁଙ୍କୁ ବଣ୍ଣନା କରି, ଯେକୌଣସି କ୍ଷତ୍ରିୟ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯିବା ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ । ସେଇ ରାଜା ଋଷିଙ୍କୁ ବଣିଜ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ବୈଶ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ କରୁଥିଲେ । ଏଠି ବିଶେଷ ଭାବରେ, ଗୋବତ୍ସ, ଦୁହିନା, ଓ ଦୁଧର ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି । ଆଦିକାଳରେ, ବ୍ରହ୍ମା ମହାପୁରୁଷ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରଥମେ ଦୁହିଥିଲେ । ତାପରେ, ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନ୍ୱନ୍ତରରେ, ପୁଣି ଏହି ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା । ସ୍ୱାରୋଚିଷ ମନ୍ୱନ୍ତର ଆସିଲେ, ଏବଂ ଏବେ ମଧ୍ୟ, ଏହିପରି ଘଟିଛି । ସେଇ ଯୁଗରେ ଦେବପୁତ୍ର ଉତ୍ତମ ପୃଥିବୀକୁ ଦୁହିଥିଲେ । ପଞ୍ଚମ ମନ୍ୱନ୍ତରରେ, ତାମସ ମନ୍ୱନ୍ତର ଅନ୍ତରାଳରେ, ଏବଂ ଷଷ୍ଠ ମନ୍ୱନ୍ତରରେ, ଚାରିଷ୍ଟ ମନୁଙ୍କ ଅନ୍ତରାଳରେ ଏହା ଘଟିଥିଲା । ପୁଣି, ଚାକ୍ଷୁଷ ମନ୍ୱନ୍ତର ଆସିଲେ ଏହିପରି ହେଲା । ଚାକ୍ଷୁଷ ଅନ୍ତରାଳ ଶେଷ ହେବା ପରେ ଏବଂ ଭାଇବସ୍ବତ ମନ୍ୱନ୍ତର ଆସିଲେ, ସେଇ ସମୟରେ ଏମିତି ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ଦୁହିଥିଲେ । ପୂର୍ବ ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣାକୁ ତୁମେ ଏଠି ବୁଝିପାରିବ । ପୃଥୁଙ୍କର ଦୁଇ ଶୂରବୀର ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଅଲୌକିକ ଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପନ୍ନ ଥିଲେ । ହବିର୍ଧାନ ଓ ଅଗ୍ନିର ଝିଅ ଧିଷଣାଙ୍କ ଠାରୁ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ । ଏହି ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିସ୍ ନାମକ ଉଜ୍ୱଳ ପ୍ରଜାପତି ହେଲେ । ସେ ଯେଉଁଠି ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର କୁଶ ଦକ୍ଷିଣ ମୁହଁ କରିଥିଲା, ଏହି କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ ‘ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିସ୍’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟାର ଶେଷରେ, ସବର୍ଣ୍ଣାଠାରୁ ପ୍ରଜାପତି ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ ‘ପ୍ରଚେତାସ୍’ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ । ସେମାନେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ସମୁଦ୍ରର ଜଳରେ ତପସ୍ୟା କଲେ । ଏହି ସମୟରେ କେହି ରକ୍ଷା କରୁନଥିବାରୁ, ଗଛମାନେ ଅତ୍ୟଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନେ କ୍ଷୟ ପାଇଲେ । ପବନ ବହିପାରୁନଥିଲା, ଆକାଶ ଗଛରେ ଆବୃତ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ଶୁଣି, ପ୍ରଚେତାସ୍ମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହେଲେ । ତେବେ ସେମାନେ ସେଇ ଗଛମାନେକୁ ଉପ୍ରାଉଟି କଲେ, ଏବଂ ପବନ ଏହାକୁ ଶୁଖାଇଦେଲା । ଗଛମାନେ ନଷ୍ଟ ହେବା ପରେ ଅଳ୍ପ କିଛି ଶାଖା ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଗଲା । ତେବେ, ସେମାନେ ବିଶ୍ୱର ଉତ୍ତରୋତ୍ତର ଚଳାଚଳ ନିମିତ୍ତ ଏହି ଘଟଣାର ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଅର୍ଥ ବୁଝିଲେ । ଗଛମାନେ ପୁଣି ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେବେ, ଅଗ୍ନି ଓ ପବନ ଶାନ୍ତ ହେଉ । ଏହି ଭବିଷ୍ୟତ ପ୍ରଜା ପ୍ରକୃତିର ଗର୍ଭରେ ରହିଛି । ଏହି ମହିଳା, ଯିଏ ସୋମକୁ ଗର୍ଭରେ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି ଓ ଚିରଂଜୀବୀ ହେଇଛନ୍ତି, ସେ ତୁମର ଭାର୍ୟା ହେଉ । ତାଙ୍କଠାରୁ ଏକ ଜ୍ଞାନୀ ଓ କ୍ଷମତାଶାଳୀ ପ୍ରଜାପତି ଡକ୍ଷ ଜନ୍ମ ନେବେ । ସେ, ଅଗ୍ନି ସମ ଉଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ସୃଷ୍ଟିକୁ ଅଧିକ ବଢ଼ାଇବେ । ଗଛମାନେ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ସେ ଧର୍ମପଥରେ ମାରିଷାଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗୀକାର କରିବେ ।