ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ତାଙ୍କର ଧର୍ମନୀତିର ମୂଳକାରଣ ବିଷୟରେ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରସ୍ତାବ ହେଲା, ତେବେ କହାଯାଇଛି—ସୃଷ୍ଟି କିମ୍ବା ସଂହାର କରିବାରେ କୌଣସି ବିଶେଷ ବିଚାର-ବିମର୍ଶର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ, ବେନାଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ମହାର୍ଷିମାନେ ବିଶେଷ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କର ବାମହସ୍ତକୁ ଘୋର କ୍ରୋଧରେ ମଥନ କଲେ। ଏହି ମଥନରୁ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଛୋଟ ଓ କଳାବର୍ଣ୍ଣର ପୁରୁଷ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ। ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ଓ ଭ୍ରମିତ ଦେଖାଯାଉଥିବାରୁ ମୁନିମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ବସିଯାଅ।” ବେନାଙ୍କର ଅପବିତ୍ରତାରୁ ସେ ମାଛ ଧରୁଥିବା ମଣିଷମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଏହି ଅପବିତ୍ର ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକମାନେ ଅଧର୍ମରେ ଅନୁରୁକ୍ତ ଥାନ୍ତି ବୋଲି ଜଣାଗଲା। ଏହାପରେ, ମହାର୍ଷିମାନେ ଆଉ ଏକଥର ମଥନ କଲେ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଅରଣୀ ମଥାଯାଏ, ସେହିପରି ଦୀଘଳ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କର ହସ୍ତକୁ ମଥନ କଲେ। ଏହି ମଥନରୁ ପୃଥୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯେଉଁଥିରୁ ତାଙ୍କୁ 'ପୃଥୁ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ପୃଥୁ ଜନ୍ମ ନେଇ ତାଙ୍କର ହସ୍ତରୁ ଦେଖାଦେଲେ, ତେଣୁ ସେହି ନାମ ହେଲା। ସେ ଆଦିକାଳର ଧନୁ 'ଅଜାଗବ' ଧାରଣ କଲେ, ଯାହା ଗଞ୍ଜନ ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲା। ପୃଥୁଙ୍କର ଜନ୍ମରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଖୁସି ହେଲେ। ଏଭଳି ଏକ ରାଜର୍ଷି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ନଦୀ ଓ ସାଗରମାନେ ତାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି ଓ ରତ୍ନ ଦେଲେ। ତାପରେ, ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା, ଅଙ୍ଗିରାସ ଓ ଦେବତାମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ, ବେନାଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ପୃଥୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କଲେ। ଏହିପରି ଦେବତା ଓ ଅଙ୍ଗିରାସ ପୁତ୍ରମାନେ ମିଶି ମହାରାଜାଙ୍କୁ ଅଭିଷିକ୍ତ କଲେ। ପୃଥୁ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦୂର ହୋଇଥିବା ପ୍ରଜାମାନେକୁ ପୁନଃ ଆତ୍ମୀୟ କରିଲେ। ସମୁଦ୍ରକୂଳକୁ ଯିବାବେଳେ ଜଳମାନେ ତାଙ୍କୁ ବାଧା ଦେଲେ। ପୃଥିବୀ କୃଷି ଛାଡ଼ି ମାତ୍ର ଚିନ୍ତାରେ ଉପଜ ଦେଉଥିଲା, ଖାଦ୍ୟ ଏକେବାରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ପୃଥୁ ଯେତେବେଳେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, ତେବେ ମାଗଧ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ। ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହେଲେ, ଏବଂ ସେଉଁଠାରୁ ମାଗଧ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯେପରି ତାଙ୍କୁ ସେହି ନାମ ଦିଆଯାଇଛି। ସେ ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ପଦ୍ଧତିରେ ହୋମ କଲେ, ଏବଂ ତାପରେ ସୂତ (ସାରଥି) ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଶିଷ୍ୟଙ୍କର ନିବେଦନ ଗୁରୁଙ୍କର ଅର୍ପଣକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲା। କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ତରଫରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ମହିଳା ମାନେ ଯେଉଁଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ସେମାନେ ନିମ୍ନ ବର୍ଗର ଥିଲେ। ସାରଥିଙ୍କର ମଧ୍ୟମ ଧର୍ମ ହେଉଛି କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଜୀବିକା ଉପାର୍ଜନ କରିବା। ପୃଥୁଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ ମହାର୍ଷିମାନେ ସୂତ ଓ ମାଗଧଙ୍କୁ ଡାକିଥିଲେ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଉଚିତ ଏବଂ ପୃଥୁ ଏହାର ଯୋଗ୍ୟ ଭୋକ୍ତା। ଆମେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା। "କେଉଁ ଷ୍ଟୁତି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା?"—ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ପୃଥୁ ଜ୍ଞାନୀ, ଧର୍ମିକ, ଉଦାରବାଦୀ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପରାଜିତ ଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପୃଥୁ କରିଥିଲେ। ପରେ, ସେ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଦାନ କଲେ। ସେହି ସମୟରୁ, ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନେ ସୂତ ଓ ମାଗଧଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହେଉଛନ୍ତି। ପୃଥୁଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ଅତି ଖୁସି ହୋଇ କଥା କହିଲେ। ଏହିପରି, ସମସ୍ତେ ଉତ୍ସାହରେ ବେନ୍ୟ ଅର୍ଥାତ୍ ପୃଥୁଙ୍କ ଦିଗକୁ ଧାଉଥିଲେ। ସେ, ପ୍ରଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁସରିତ ହୋଇ, ସେମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବେନ୍ୟଙ୍କ ଭୟରେ ପୃଥିବୀ ଗାଈର ରୂପ ଧାରଣ କରି ପଳାଇଗଲେ। ସେ, ବେନ୍ୟଙ୍କ ଭୟରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକ ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲା।