ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଡ ପୁରାଣର ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଦେବତାମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଅଷ୍ଟମୂର୍ତ୍ତିର ଏକ ସଭା ଭାବେ ଗଣାଯାଏ। ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀରେ ପ୍ରଥମେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ହେଉଛନ୍ତି ଶ୍ରୋତା, ଚିନ୍ତକ ଓ ଅନୁମୋଦକ। ପରେ ସୁମନାସ୍, ପ୍ରଚେତସ୍, ବନେନା ଓ ସୁପ୍ରଚେତସ୍; ଏହାପରେ ବିଜୟ, ସୁଜୟ, ମନସ୍ୟୁ ଓ ଉଡା ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେବମାନ୍ୟେ ଭବ୍ୟ ବୋଲି ଜଣାଯାନ୍ତି। ଏବେ ପୃଥୁକମାନେ କିଏ ତାହା ଶୁଣ। ସତ୍କୃତ, ସତ୍ୟଦୃଷ୍ଟି, ଜିଘିଷୁ ଓ ବିଜୟ—ଏହିମାନେ ପୃଥୁକ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏହାପରେ ଲେଶମାନେ କିଏ ତାହା କହୁଛି: ଧ୍ରୁବ, ଧ୍ରୁବକ୍ଷିତି, ଅତ୍ୟୁତ ଓ ପ୍ରବଳ ବୀର୍ୟବାନ୍। ମନୋଜବ ଓ ମହାବୀର୍ୟ ମଧ୍ୟରେ, ତାହା ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଥିଲେ। ସୁଧାମା, କଶ୍ୟପ, ବଶିଷ୍ଠ ଓ ବିରଜା, ଏବଂ ମଧୁରାତ୍ରେୟ—ଏହି ସାତଜଣ ଚକ୍ଷୁଷ ମନୁଅନ୍ତର ଅନ୍ତରାଳରେ ଥିଲେ। ଏହି ବିଶିଷ୍ଟ ନବଜନ—ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୁତ, ଅତିରାତ୍ର, ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଶଚୀ—ଏମାନେ ଚକ୍ଷୁଷ ମନୁଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଓ ଏହି ଶୃଙ୍ଖଳାର ଷଷ୍ଠ। ଏହି ଚକ୍ଷୁଷ ଓ ମନୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ବିବରଣୀ କ୍ରମକ୍ରମେ ଏଠାରେ ଦିଆଯାଉଛି। ଏହି ଉତ୍ତମ କୁଳରୁ ବଳବାନ୍ ପୃଥୁ, ବେନଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଅତ୍ରି, ପ୍ରଜାପତି, ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଉତ୍ତାନପାଦକୁ ମନୁ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅତ୍ରିଙ୍କୁ ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦେଇଥିଲେ। ଏବେ ମୁଁ ଷଷ୍ଠଙ୍କ ବିଷୟରେ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି, ହେ ଦ୍ୱିଜ! ଧର୍ମାଙ୍କ ଝିଅ, ସୁନୃତା ନାମକ ବିଶିଷ୍ଟ କଟିଅଳଙ୍ଗନୀ, ଶୁଭ୍ର ହସ ନିଆଁ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଧର୍ମଙ୍କ ଝିଅ ଭାବେ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କୁ ଦୁଇଜଣ ଝିଅ ଜନ୍ମିଲେ, ଦୁହେଁ ଶୁଭ୍ର ହସ ଥିଲେ। ଧ୍ରୁବ, ସଶକ୍ତି, ଦଶ ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ଧରି ତପସ୍ୟା କଲେ। ପ୍ରଥମ ତ୍ରେତାଯୁଗରେ, ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବଙ୍କ ନାତି ଆଗମନ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ତାଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସ୍ଥାନ ଦେଲେ। ତାଙ୍କର ଅସାଧାରଣ ଶ୍ରୀ ଓ ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ—କି ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା! କି ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ! କି ତାଙ୍କର ନିୟମ! ଧ୍ରୁବ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକରେ ଆସକ୍ତ ହୋଇ, ସ୍ୱର୍ଗର ଅଧିପତି ହେଲେ। ପ୍ରଭୁ ଘୋଷଣା କଲେ ଯେ, ତାଙ୍କର ଛାୟା ଭବନାରୀ ନାମକ ସୃଷ୍ଟି ହେବ। ଦେବୀ ରୂପା ଛାୟା, ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ପ୍ରାଜୀନଗର୍ଭ, ବୃଷଭ, ବୃକ, ବୃକଳ ଓ ଧୃତିଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଯିଏ ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ଉଦାରଧିୟା ଥିଲେ, ସେ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ହେଲେ। ଏହି ମନ୍ବନ୍ତରରେ ପ୍ରଭୁ ଇନ୍ଦ୍ର ପଦବୀ ଲାଭ କଲେ। ରିପୁ, ରିପୁଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଜନ୍ମିଲେ ଓ ବରାଙ୍ଗୀ, ଦିବଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଜନ୍ମିଲେ। ବରାଙ୍ଗୀ ପୁଷ୍କରିଣୀ, ବାରୁଣୀ ଓ ଚକ୍ଷୁଷ ମନୁକୁ ଜନ୍ମିଲେ। ଏହି ବିବରଣୀ କ୍ରମ ଓ ସତ୍ୟରେ, ତୁମେ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଥିବାରୁ, ଏହାକୁ ଅଧିକ ଭାବେ ଜାଣ। ଏହିପରି ବାରୁଣୀ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କଲେ। ବିରଜାଙ୍କ ଝିଅ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ କନ୍ୟା, ଶକ୍ତିଶାଳି ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଉତ୍ତର ଜନ୍ମିଲେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୁତ, ଅତିରାତ୍ର ଓ ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ—ଏହି ନବପୁତ୍ରମଧ୍ୟରୁ ତିନିଜଣ। ତାଙ୍କର ଉରୁରୁ ଆଗ୍ନେୟା ଛଅଜଣ ଦୀପ୍ତିମାନ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଏହିପରି ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀ, ତାଙ୍କର ସଂପ୍ରଦାୟ ଓ ବଂଶାବଳୀରେ ଏହି ମହାନ ଘଟଣାମାନେ ଘଟିଥିଲେ।