ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି ନିଜ ଉପରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଏକ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ନିଷ୍ଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଥିଲେ। ଏହି ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ସ୍ଥାପନ କରି, ମନକୁ ସ୍ୱର୍ଗ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ପୂର୍ବତନ ଦେବତା ଥିଲେ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଧର୍ମରେ ଅବିଚଳିତ ରହିଥିଲେ। ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସେମାନେ ନିର୍ମଳ ମହର୍ଲୋକକୁ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଏହି ସ୍ୱ-ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ମହାପୁରୁଷମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଲୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହର୍ଲୋକରେ ବସିଥାନ୍ତି। ତିନି ଲୋକର ଦେବ-ନିବାସ ଶୂନ୍ୟ ହେଉଥିଲେ, ଏହି ତପସ୍ଵୀମାନେ ତାଙ୍କର ତପୋବଳରେ ପୁଣି ସେଠି ସ୍ଥାନ ଭରିଦେଉଥିଲେ। ସପ୍ତ ଋଷି, ମନୁ, ଦେବତାମାନେ ଓ ପିତୃମାନେ—ସେମାନଙ୍କର ବଂଶ ପରମ୍ପରା କେବେ ବି ଭଙ୍ଗ ହୁଏନି, ମନ୍ବନ୍ତର ଶେଷରେ ବି ନୁହେଁ। ସମସ୍ତ ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ପ୍ରାଣୀ ଲୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏହି ପରମ୍ପରା ଅଟୁଟ ରହିଛି, ଏହି କଥା ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷିତ। ଏହି ଭାବେ, ପ୍ରାଣୀ ଲୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରମ୍ପରା ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହିଥାଏ। ମହାପୁରୁଷ ଓ ଲୋକମାନଙ୍କର ଅନ୍ତ ସତ୍ୟୟୁଗରେ ମାତ୍ର ଦେଖାଯାଏ। ସତ୍ୟୟୁଗରେ ସେମାନେ ଚିରକାଳ ରହିଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସୃଷ୍ଟିର ପୁନଃସୃଷ୍ଟି ସମୟରେ ବଦଳ ଆସିଲେ, ସେମାନେ ବିରକ୍ତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟବିଷୟର ପରିତ୍ୟାଗ ଦ୍ୱାରା କେବଳ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଲୀନ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଏହି ସଂସାର ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବି ଅଚଳ ରହେନାହିଁ, ସଦା ଅବସ୍ଥା ଓ ବୃଦ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଏ। ଏହି ସବୁ ଘଟଣା ବ୍ୟାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଓ ବିସ୍ତୃତ ପଦ୍ଧତିରେ, ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଘାଟିତ ହୋଇଛି। ଯଥାଯଥ ଚକ୍ର ଦେବତାମାନେ, ସପ୍ତ ଋଷି, ପିତୃମାନେ ଓ ପ୍ରଜାପତିମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ଅଛି। ଯେଉଁମାନେ କୀର୍ତି, ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧିରେ ସମ୍ମାନିତ, ସେମାନଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରସାର କରେ। ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପାଠ ମହାଉତ୍ସବରେ ପଢିଲେ ଦୁଃଖ ହ୍ରାସ ଓ ଆୟୁର୍ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ। ମୁଁ ଏହାକୁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବେ କହୁଅଛି, ପ୍ରଜାପତିମାନେ ସମ୍ମିଳିତ ଭାବେ ସିଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ। ଏଠାରେ ଆଉ କ’ଣ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିବି? ଏବେ, ମନ୍ବନ୍ତରପତିମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନେ—ମୋ କଥାକୁ ଦୁଇଥର ଶୁଣ। ଉତ୍ତମ, ତାମସ, ରୈବତ ଓ ଅକ୍ଷୁଷ ଏହି ଚାରି ମନୁ; ସାବର୍ଣି, ରୌଚ୍ୟ, ଭୌତ୍ୟ ଓ ଭାଇବସ୍ୱତ ମଧ୍ୟ; ପଞ୍ଚ ମନୁ ପୂର୍ବେ ଚଳିଗଲେ, ସେମାନେ ମନସ ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ଏବେ ମୁଁ ସ୍ୱାରୋଚିଷ ମନୁ ଯୁଗର ମନୁମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି। ସ୍ୱାରୋଚିଷ ମନୁର ଅନ୍ତରାଳରେ ତୁଷିତ ଦେବତାମାନେ ଥିଲେ। କ୍ରତୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ସ୍ୱାରୋଚିଷ, ତୁଷିତ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ସମୟରେ ଚବିଶି ଚନ୍ଦଜ ଦେବତା ସ୍ମୃତିରେ ଥିଲେ। ଏହି ଦେବତାମାନେ ଅଜ, ଭାଗବ, ଦ୍ରାବିଣ, ବଳଶାଳୀ ଥିଲେ। ଚିକିତ୍ୱାନ୍, ଯେଉଁଥି ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ, ଓ ଅଂଶ—ଏହିମାନେ ସେହି ସମୟର କ୍ରତୁଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସୋମପାନ କରିଥିଲେ। ସାମାଞ୍ଜ, ଯିଏ ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଶତ୍ରୁଦଳନ ଥିଲେ; ଏବଂ ଅଜେୟ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅପରିପକ୍କ ଥିଲେ। ଏହିମାନେ ସ୍ୱାରୋଚିଷ ମନୁର ଅନ୍ତରାଳର ଦେବତା ଥିଲେ। ସେ ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ବିପଶ୍ଚିତ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ତାଙ୍କ ସହିତ ଭାର୍ଗବ, ପ୍ରାମ, ଋଷଭ ଓ ଆଙ୍ଗିରସ ଥିଲେ। ଏହିପରି ଦେବତା, ମନୁ ଓ ଋଷିମାନେ ସୃଷ୍ଟିର ଚକ୍ରକୁ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବେ ଚଳାଇଥିଲେ, ଏବଂ ସଂସାରର ଧାରା ଅଟୁଟ ରହିଲା।