ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଚକ୍ରରେ, ଯେତେବେଳେ ଏକ ଯୁଗର ଶେଷ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ମନ୍ତ୍ର ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗ୍ରନ୍ଥର ସୃଷ୍ଟାମାନେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଏହି ସୃଷ୍ଟାମାନେ ନିଜ ନିଜ ଯୁଗର ଅନୁସାରେ ବିଭିନ୍ନ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ବେଦିକ ବିଜ୍ଞାନ ରଚନା କରନ୍ତି। ବୈବସ୍ୱତ ମନୁଙ୍କ ଅନ୍ତରାଳରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ପୁନଃପୁନଃ ଏମିତି ହୁଏ। ସପ୍ତମ ଦ୍ୱାପରରେ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ନିଜେ ବେଦମାନେକୁ ବିଭାଜନ କରିଥିଲେ। ତୃତୀୟ ଦ୍ୱାପରରେ ବ୍ୟାସ ଭାବେ ଉଶନାସ ଥିଲେ, ଚତୁର୍ଥ ଦ୍ୱାପରରେ ବୃହସ୍ପତି। ସପ୍ତମ ଦ୍ୱାପରରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ଏବଂ ଅଷ୍ଟମ ଦ୍ୱାପରରେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଏଗାରୋତମ ଦ୍ୱାପରରେ ତିନି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସନଦ୍ୱାଜ ଆସିଥିଲେ। ପନ୍ଦରୋତମ ଦ୍ୱାପରରେ ତ୍ରୈୟ୍ୟାରୁଣି, ଷୋଳଠ ଦ୍ୱାପରରେ ଧନଞ୍ଜୟ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଋଜୀଷରୁ ଭରଦ୍ୱାଜ ଜନ୍ମିଲେ, ଏବଂ ଭରଦ୍ୱାଜରୁ ଗୌତମ। ହର୍ୟବନରୁ ବେନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ, ତାଙ୍କରୁ ବାଜଶ୍ରବା। ତୃଣବିନ୍ଦୁରୁ ଟଟଜ ଜନ୍ମିଲେ, ଏହି ତୃଣବିନ୍ଦୁରୁ ଅନ୍ୟେକ ଜନ୍ମିଲେ। ଟଟଜରୁ ଜାତୂକର୍ଣ୍ଣ ଆସିଲେ, ତାଙ୍କରୁ ଦ୍ୱୈପାୟନ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି। ଭବିଷ୍ୟତ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ, ଦ୍ୱୈପାୟନରୁ ଦ୍ୱୋଣି ହେବେ। ଭବିଷ୍ୟତରେ ବିଭିନ୍ନ ଶାଖା ଓ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହେବାକୁ ଯିବ। ତୁମେ ତପସ୍ୟା ଓ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସଫଳତା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛ, ଏବଂ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ତୁମର କୀର୍ତ୍ତି ବିକାଶ ପାଇଛି। ଅମର ଏହି ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାପିଛି; ଏହି ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱକୁ ଅମର ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହାର ବିଶାଳତା ଓ ବିସ୍ତାର କ୍ଷମତା ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ "ବ୍ରହ୍ମ" ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଅଥର୍ୱ, ଋକ୍, ଯଜୁସ୍ ଓ ସାମନ୍ ବେଦରେ ଯେଉଁ ବ୍ରହ୍ମନ୍ତି, ତାହାକୁ ନମସ୍କାର। ସେହି ଉତ୍ତମ ବ୍ରହ୍ମନ୍ତି, ମହାନମାନେ ଯେଉଁଠି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁପ୍ତ ଅଛି, ତାହାକୁ ନମସ୍କାର। ପ୍ରକାଶ ଓ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ମାନବ ଜୀବନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ହୁଏ। ଯାହା ଅପ୍ରକଟ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ପ୍ରକୃତି, ବ୍ରହ୍ମ, ଏବଂ ଶାଶ୍ୱତ, ସେହି ବ୍ରହ୍ମ। ଏହା ଅଖଣ୍ଡ, ଶୁଦ୍ଧ, ଅବିନାଶୀ ଓ ବିବିଧ ରୂପରେ ଅଛି। କୃତ ଯୁଗରେ କୌଣସି କର୍ମ ନଥାଏ; ତେଣୁ କର୍ମ ଅକର୍ତ୍ତୃତ୍ୱ କେମିତି ହେବ? ଯାହା ଶୁଣାଯାଏ କିମ୍ବା ଶୁଣାଯାଇଛି, ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ, ସମସ୍ତେ ସମାନ। ଏହା ଦେଖାଯାଇପାରେ, ଶୁଣାଯାଇପାରେ, କିମ୍ବା ଘ୍ରାଣ କରାଯାଇପାରେ, ଯେଉଁଠି ଯେପରି ହେଉ। ଯିଏ ଏହି ସତ୍ୟକୁ ପ୍ରକାଶ କରିନାହାନ୍ତି, ସେଠାରେ ଅନ୍ୟେ କିଏ ଖୋଜିପାରିବେ? ଯେତେବେଳେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କାହାରୋ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଏ, ସେ ସେଥିରେ ନିଜର ଅନୁଭବ କରେ। ଏବଂ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ, କେହି, ଯେପରି, କେଉଁଠି କଲେ ବି, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ୟେ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିଲେ ବି, ସେ ଏକା ନିଜର ଅନୁଭବ କରେ। ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ବିରକ୍ତି କିମ୍ବା ଅତିରିକ୍ତତା, ଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନ, ପ୍ରିୟ କିମ୍ବା ଅପ୍ରିୟ ଭାବରେ ହୁଏ, ସେସବୁ ଉପର, ଆଡ଼କୁ, ତଳକୁ — ସମସ୍ତ ଦିଗର ଅବସ୍ଥା ଏହି ଅଦୃଶ୍ୟ କର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଦେଖାଯାଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅନୁଭବ ଏଠି ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ ପୁନଃପୁନଃ ଅନୁଭୂତି ହୁଏ। ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ସମସ୍ତ ଉପଦେଶ ବୈବସ୍ୱତ ମନୁଙ୍କ ଅନ୍ତରାଳରେ ଆଦିକାଳରେ କହିଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଗ୍ରନ୍ଥମାନେ, ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ ଏକ ଅନ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମିଥିବା ଭାବେ, ସଂହିତା ରୂପେ ରଚିତ। ଯାହା ଗତକାଳରେ ଘଟିଛି, ସେଗୁଡ଼ିକି ପୁନଃପୁନଃ ଘଟେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଶାଖାଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃପୁନଃ ବିସ୍ତାର କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ଗୋତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଶାଖାଗୁଡ଼ିକି ପୁନଃପୁନଃ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହିପରି ଭାବରେ, ଗତକାଳ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ସମ୍ପର୍କରେ ବି ବୁଝିବା ଉଚିତ। ଗତକାଳରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ସେହି ଏହି ଅନ୍ତରାଳରେ ଆସିଥାଏ। ପୂର୍ବ ଘଟଣାରୁ ପରବର୍ତ୍ତୀକୁ ଜଣାଯାଏ, ବର୍ତ୍ତମାନରୁ ଦୁଇଟିକୁ ଜଣାଯାଏ। ଏଭଳି ଭାବରେ, ଦେବତାମାନେ, ପିତୃମାନେ, ଋଷିମାନେ ଓ ମନୁମାନେ ସମସ୍ତେ ଏହି ଚକ୍ରରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।