ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଆତ୍ରେୟ, ଜ୍ଞାନୀ ସୁମତି, କାଶ୍ୟପ ଓ ଅକୃତବ୍ରଣଙ୍କ ସହିତ ସାବର୍ଣି, ସୋମଦତ୍ତି, ସୁଶର୍ମା ଓ ଶାଂଶପାୟନଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖ ହେଉଛି। ସେଠାରେ, ଏହି ତିନି ଜଣେ ପୁନି ତିନିଟି ସଂଗ୍ରହ ତିଆରି କଲେ। ମୋର ଦ୍ୱାରା ଚତୁର୍ଥ ସଂଗ୍ରହ ହେଲା; ଏହିପରି, ଚାରିଟି ପ୍ରଧାନ ସଂଗ୍ରହ ଅଛି। ବେଦର ଶାଖାମାନଙ୍କ ପରି, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଂସ୍କରଣ ଅପ୍ରୟୋଜ୍ୟ ହୋଇଗଲା। ଲୌମହର୍ଷଣିକ ପ୍ରଥମ ମୂଳ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖିତ, ତାପରେ କାଶ୍ୟପିକ ସଂଗ୍ରହ ଅଛି। ଏକ ଅନ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ହେଉଛି ଶାଂଶପାୟନିକ, ଯାହା ନୋଦ ଓ ଅର୍ଥର ମୂଲ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ଏହିପରି, ପନ୍ଦରଟି ଏପରି ସଂଗ୍ରହ ଅଛି; ଏହାସହିତ ଦଶଟି ଅନ୍ୟ ଓ ତାହାପରେ ଆଉ ଦଶଟି ଅଛି। ସାମନ୍ୟ ଗୀତର ସଂଖ୍ୟା ଆଠ ହଜାର ଓ ସାମନ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ଚଉଦଟି ଅଛି। ଆଧ୍ୱର୍ୟବ ପରମ୍ପରାରେ ଚନ୍ଦସ୍ ଦ୍ୱାଦଶ ହଜାର ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହାରୁ, ଗ୍ରାମ୍ୟ ଓ ଆରଣ୍ୟକ ଭାଗ ସହିତ ମନ୍ତ୍ର ରଚନା ହୁଏ। ଗ୍ରାମ୍ୟ, ଆରଣ୍ୟକ ଓ ମନ୍ତ୍ରମାନେ ଏକସାଥି ଋକ୍, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଯଜୁସ୍ ଭାବେ ଜଣାପଡ଼ନ୍ତି। ଏହିପରି, ତୈତ୍ତିରୀୟମାନେ ପରକ୍ଷୁଦ୍ର ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ। ଋକ୍ ସଂଗ୍ରହ ଗଣନା କରାଯାଏ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହାଠାରୁ ଚାରିଗୁଣା ଅଧିକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଏହା ଯଜୁସ୍ ଓ ଋଚ୍ ଶ୍ଲୋକ ସହିତ ଶୁକ୍ରିୟ ସମେତ ଗଣାଯାଇଥାଏ। ଏଠାରେ ଛଅ ହଜାର ଋଚ୍ ଶ୍ଲୋକ ଏବଂ ତାପରେ ଛବିଶିଟି ଅଧିକ ଅଛି। ଏଉଁଠି, ଏଗାରହ ହଜାର ଋଚ୍ ଶ୍ଲୋକ ଓ ଦଶଟି ଅଧିକ ଅଛି। ଏହିପରି, ଏକ ହଜାର ମନ୍ତ୍ର ଋଚ୍ ମାପ ଭାବେ ଘୋଷିତ। ଅଥର୍ବଣଙ୍କ ଋଚ୍ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପାଞ୍ଚ ହଜାର ଅଛି। ଏହି ଆଙ୍ଗିରସମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କୁହାଯାଇଛି; ତାଙ୍କ ଆରଣ୍ୟକ ଆଉଥରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଶାଖା ତିଆରି କରିଥିବା ଏହି ମହାନୁଭାବମାନେ ଏବଂ ତାହାର ବିଭାଗର କାରଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ବେଦିକ ପରମ୍ପରା ଅନନ୍ତ; ଏହି ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ମୃତି ଭାବେ ଜଣାଯାଏ। ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ବେଦମାନେ ଆଉ ଅଧିକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲେ। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶିଷ୍ୟମାନେ ପ୍ରଦାନ କରି, ସେମାନେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଚାରି ବେଦ, ସେମାନଙ୍କ ଅଙ୍ଗ, ମୀମାଂସା ଓ ନ୍ୟାୟ ଶାସ୍ତ୍ରର ବିସ୍ତାର, ଏହି ସମସ୍ତ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଆୟୁର୍ବେଦ, ଧନୁର୍ବେଦ ଓ ଗାନ୍ଧର୍ବବେଦ—ଏହି ତିନିଟି ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ। ପ୍ରଥମେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ଆସିଲେ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଦେବର୍ଷିମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। କାଶ୍ୟପ, ବଶିଷ୍ଠ, ଭାର୍ଗବ, ଅଙ୍ଗିରାସ୍, ଏବଂ ଆତ୍ରିମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠି ଅଛନ୍ତି। ଏମାନେ ବ୍ରହ୍ମ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରିଥିବାରୁ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟୁଷ ଦେବତା ଏବଂ କାଶ୍ୟପଙ୍କ ବିଷୟରେ କୁହାଯାଇଛି। ଧର୍ମର ପୁତ୍ର ଦିବ୍ୟ ଋଷିମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ନର ଓ ନାରାୟଣ। କୁବେର, ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ଓ ପ୍ରତ୍ୟୁଷ ଶାଖାର ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ବେଦ ସେମାନଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବାରୁ, ସେମାନେ ଦେବର୍ଷି ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି। ଏହିକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଅବତରଣ୍ଟିମାନେ ରାଜର୍ଷି ଭାବେ ଜଣାଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ବସିଛନ୍ତି ସେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଭାବେ ସ୍ମରଣୀୟ। ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକରେ ନିବାସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ରାଜର୍ଷି ଭାବେ ଗଣ୍ୟ। ଉପରୋକ୍ତ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଦେବର୍ଷିମାନେ, ସେମାନେ ତିନି କାଳର ଜ୍ଞାନରେ ନିପୁଣ, ସତ୍ୟ ଓ ଧୃତିରେ ଅଟୁଟ। ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଓ ଯେଉଁମାନେ ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ ଜ୍ଞାନ ଦେଖାଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଧର୍ମ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ରାଜର୍ଷି, ଦିବ୍ୟ ଓ ମାନବ ରାଜାମାନେ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ।