ଏହି ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ, କେତେକ ପ୍ରାଣୀ ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ ନିଜେଁକୁ ଜ୍ଞାନୀ ଭାବି, ଉତ୍ପାଦନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ଏଗାରୋ ପ୍ରକାର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ନଉପ୍ରକାର ଆତ୍ମା ରୂପ ଥିଲା । ଏହି ସବୁ ଆତ୍ମା ଭିତରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବାହାରୁ ପୁନଃ ଅନ୍ଧକାର ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯାଇଥିଲେ । ଯେଉଁମାନେ ତିର୍ୟକ୍ ଧାରା ବହନ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ନିଜେଁକୁ ସଂଯମୀ ଭାବି, ତିନିପ୍ରକାର ଚେତନା ଧାରଣ କରିଥିଲେ । ଏହିପରି ଇଚ୍ଛା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ସୃଷ୍ଟିକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଦେଖିଥିଲେ । ତୃତୀୟ ଧାରା ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଗତି, ଯାହା ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା । ସେଉଁଠି ଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବାହ୍ୟ ଓ ଆନ୍ତରିକ ଭାବରେ ଢାକାଯାଇଥିଲେ । ଏହି ନଉପ୍ରକାର ଆତ୍ମାମାନେ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଭାବେ ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛନ୍ତି । ଯେତେବେଳେ ଉପରି ଧାରା ଧାରଣ କରୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ତାହା ପରେ ପ୍ରଭୁ ପୁନଃ ଏକ ନୂତନ ସୃଷ୍ଟିର ଇଚ୍ଛା କଲେ, ଯାହା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଥିଲା । ତାପରେ ତତ୍ତ୍ୱମୟ ସୃଷ୍ଟି ଦେଖାଦେଲା, ସେଠାରେ ସମସ୍ତେ ସରଳ ଧାରା ଧାରଣ କରୁଥିଲେ । ସେମାନେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଅନ୍ଧକାରରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ, ରଜୋଗୁଣରେ ପ୍ରବଳ ଥିଲେ । ଏହି ମାନବ ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନକାରୀ ଦୁଇଁ ଦିଗରେ ଦୀପ୍ତି ଧାରଣ କରୁଥିଲେ । ଯେଉଁ ମାନବମାନେ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ସିଦ୍ଧ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ଧର୍ମିକ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସହିତ ଥିଲେ । ପଛୁଆ କ୍ରମରେ ଏବଂ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ, ପ୍ରଧାନ ସିଦ୍ଧମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକୁ ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ବୋଲି ଛଅଟିଏ ସୃଷ୍ଟି ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟି "ମହତ୍" ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି । ତୃତୀୟଟି "ୱୈକାରିକ", ଇନ୍ଦ୍ରିୟମୟ ସୃଷ୍ଟି । ଚତୁର୍ଥଟି ପ୍ରଧାନ ସୃଷ୍ଟି, ଯେଉଁଠାରେ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ପ୍ରଧାନ ଭାବରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି । ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଧାରା ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦେବତାମାନଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକୁ ଛଅଟିଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଅଷ୍ଟମ ସୃଷ୍ଟି ଅନୁଗ୍ରହ, ଯାହା ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ତମୋଗୁଣ ଦ୍ୱିତୟ ମିଶ୍ରିତ । ପ୍ରକୃତି ଓ ବୈକୃତି ସୃଷ୍ଟି, ଏବଂ କୌମାର ନବମ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ । ଯେଉଁମାନେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି, ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭାବରେ ପରିଚିତ । ତଥାପି, ପ୍ରଭୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ଚାରିପ୍ରକାର ରୂପରେ ବ୍ୟାପି ଅବସ୍ଥିତ । ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଓ ପଶୁ ଗର୍ଭରେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବିପରୀତ ଗତି ଦେଖାଯାଏ । ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ସମାନ ମନସ୍ପୁତ ସନ୍ତାନମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ । ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଜାଣି, ତିନିଜଣ ଅଲଗା ହୋଇଗଲେ । ସେମାନେ ଅନାସକ୍ତ ହେବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଅନ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନକାରୀଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ । ଏବେ ମୋ ପାଖରୁ ସୃଷ୍ଟି ନ ହେଉଥିବା ଅବସ୍ଥା ଓ ସେମାନେ କିପରି ଅବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି, ଶୁଣ । ସ୍ୱର୍ଗ, ଦିଗ, ସମୁଦ୍ର, ନଦୀ, ଓ ଗଛମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ । ଲତା, କାଠ, ପାତ୍ର, ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ସଂଧି, ରାତି ଓ ଦିନ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ରହି, ବିଶାଳ ଧାରା ଭାବେ ପ୍ରସ୍ରବଣ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଏହି ସ୍ଥାନମାନେ 'ସ୍ଥାନ' ଭାବେ ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛନ୍ତି । ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନଙ୍କ ଅଂଶ, ଏବଂ ସଂଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ସନ୍ତାନ ବୃଦ୍ଧି ହେଲା । ଦକ୍ଷ, ଅତ୍ରି ଓ ବଶିଷ୍ଠ ନଉଜଣ ମନସ୍ପୁତ ପୁତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କଲେ । ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମ ସହିତ ଏକତ୍ର କଲେ । ସମସ୍ତ ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପ ଓ ଧର୍ମ ମାନ୍ୟ ହେଲା, ପାହାଡ଼ରେ ମଧ୍ୟ । ସଂକଳ୍ପରୁ ସଂକଳ୍ପ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଯାହାର ମୂଳ ଅବ୍ୟକ୍ତ । ଭୃଗୁ ହୃଦୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ସେ ଋଷି ଯାହାର ମୂଳ ଜଳ । ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଉଦାନ ଧାରାରୁ ଓ ପୁଲହ ବି, ବ୍ୟାନ ଧାରାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ । ଏପରି ଏହି ବାରୋଜଣ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ପୁତ୍ର ଭାବେ ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛନ୍ତି ।