ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ମହାପ୍ରଜ୍ଞ ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଇଥିଲା: “ବେଦମାନେ କିପରି ପୁନଃ ବିଖଣ୍ଡିତ ହେଲେ? ଏହି ଗୁପ୍ତ ଘଟଣାକୁ ଆମକୁ କହନ୍ତୁ, ହେ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ।” ତାହାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ମହାରାଜ ମନୁଙ୍କୁ କହିଲେ: “ହେ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ, ବେଦକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖ। ବେଦ ଏହି ବୟସର ଦୋଷରେ ଗୁପ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ବେଦ ତାଙ୍କର ନିଜ ନିଜ କ୍ରମରେ ଲୁଚିଯାଇଛି। କୃତୟୁଗରେ କେବଳ ବେଦର ଦଶହଜାରମାନ୍ୟ ଅଂଶ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଥିଲା। ବେଦ ବିନାଶ ହେବା ନିମିତ୍ତେ ବେଦିକ କ୍ରିୟା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କରିବା ଦରକାର। ଯେତେବେଳେ ଯଜ୍ଞ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ବେଦ ଅପରିହାର୍ୟ ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଏହା ପରେ ସବୁ କିଛି ଶେଷ ହୋଇଯାଏ। ପୁନଃ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୃତ ଯଜ୍ଞ ଦଶଗୁଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ କରେ। ପ୍ରଭୁ ଏକ ଚତୁର୍ପାଦ ବେଦକୁ ଚାରି ଭାଗରେ ବିଭାଜିତ କରିଥିଲେ। ଏହି ଯୁଗରେ ବେଦର ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ନିର୍ମାଣ କରିଛି। ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏହି କଥାକୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଓ ପରୋକ୍ଷ ଭାବେ ବୁଝ, ଯେପରି ମୁଁ କହୁଛି। ଦ୍ୱୈପାୟନ ବ୍ୟାସ, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିତ୍ୟ ଅଂଶ ଭାବେ ପରିଚିତ, ସେ ବେଦର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଚାରି ଶିଷ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପୈଳ ଚତୁର୍ଥ ଏବଂ ଲୋମହର୍ଷଣ ପଞ୍ଚମ ଥିଲେ। ବ୍ୟାସଦେବ, ବୈଶମ୍ପାୟନଙ୍କୁ ଯଜୁର୍ବେଦର ବ୍ୟାଖ୍ୟାତା ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ। ସେହିପରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି ସୁମନ୍ତୁଙ୍କୁ ଅଥର୍ବବେଦ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ। ଏବଂ ପ୍ରଭୁ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଏଭଳି ଚାରି ପ୍ରକାର ପୁରୋହିତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ହେଲା। ସେ ଉଦ୍ଗାତାକୁ ସାମଗାନ ଦ୍ୱାରା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ପଦକୁ ଅଥର୍ବବେଦ ଦ୍ୱାରା, ହୋତାକୁ ଯଜୁର୍ବେଦ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାକୁ ଅଥର୍ବବେଦ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାହ କରାଇଲେ। ପ୍ରଭୁ ବିଶ୍ୱର ନାୟକ ଥିବା ବ୍ୟାସଦେବ ଏହିପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ। ପୁରାତନ ସମୟରେ, ପୁରାଣ ତତ୍ତ୍ୱରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିବା ଏକ ବିଶେଷଜ୍ଞ ପୁରାଣ ସଂହିତା ରଚନା କରିଥିଲେ। ଯେହେତୁ ଏହା ଯଜ୍ଞରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ଯଜୁର୍ବେଦ ବୋଲି ପରିଚିତି ମିଳିଛି। ଶତଗୁଣ ଶକ୍ତିଧାରୀ ବ୍ୟାସଦେବ ତାଙ୍କ ସହ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ପୁରୋହିତମାନେ ଥିଲେ। ପୈଳ ଋଗ୍ବେଦର ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ସେଉଁଠାରେ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭାଜିତ କଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଭାଗରେ ପ୍ରଥମଟି ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମତ୍ତାଙ୍କୁ, ଦ୍ୱିତୀୟଟି ବାଶ୍କଳଙ୍କୁ ଦେଲେ। ପୈଳ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେଂକୁ ଏକ ମାସ ଧରି ଶିକ୍ଷା ଦେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ସେବା ଓ କ୍ଷେମରେ ନିଯୁକ୍ତ ଥିଲେ। ତୃତୀୟ ଭାଗ ପରାଶରଙ୍କୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି ଯାଜ୍ଞବଳ୍କ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଲେ। ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାଣ୍ଡୂକ ମୁନିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଦେଲେ। ପୈଳ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସତ୍ୟଶ୍ରବାଙ୍କୁ, ଯିଏ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଶିକ୍ଷା ଦେଲେ। ସେ ସତ୍ୟଶ୍ରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଦେଲେ, ଯିଏ ମହାତ୍ମା, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍। ସତ୍ୟଶ୍ରୀଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିଲେ। ବାଶ୍କଳ ଓ ଭାରଦ୍ବାଜ ଏହି ବେଦର ଶାଖାର ସ୍ଥାପକ ହେଲେ। ଏକଥା, ଜନକଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ, ବହୁତ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ ଏବଂ ତାହାଠାରେ ବିପଦ ଆସିଲା। ଜନକଙ୍କ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ଏକ ବିବାଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଏହି ସମସ୍ତ କଥା, ଯେପରି ଘଟିଥିଲା, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି। ସେଠାରେ ହଜାର ହଜାର ଋଷି ଏକାଠି ହେଲେ, ବିଭିନ୍ନ ଦଳରେ। ଏତେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକାଠି ହେଇଥିବାକୁ ଦେଖି, ରାଜାଙ୍କ ମନରେ ଉତ୍ସୁକତା ଜଗ୍ରତ ହେଲା। ଶେଷେ, ରାଜା ମନେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ସେ ଋଷିମାନେଂକୁ ଗ୍ରାମ, ମଣି, ଦାସୀ ଦାନ କଲେ। ଯେଉଁମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଉତ୍ତମ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଯେଉଁ ଧନ ଆଣିଥିଲେ, ସେହି ସମସ୍ତ ଧନ ଦିଆଯାଇଥିଲା।