ଏହି ପବିତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରରେ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି ଯେ, ଚାଲିଶି-ଅଠ ଜଣ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ, ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେ, ଏବଂ ଖ୍ୟାତିପ୍ରାପ୍ତ ଦୃଷ୍ଟାମାନେ ସମାନ୍ତରାଳ ରୂପେ ଅଛନ୍ତି। ଲୋଭାଲୋଭ, ଯିଏ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ବଳା ମଧ୍ୟ ଏହି ଶ୍ରେଣୀରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହିପରି, ଏହି ନବ୍ବେ ଜଣ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହୋଇଛନ୍ତି—ଏମାନେ ହୋତୃ ପୁରୋହିତ ପରି ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଭାବେ ଅବଧାରଣ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଏହି ତାଲିକାରେ ଚାଲୁ, ସୁମତି, ଦେବବର, ତଥାପ୍ରୀତ, କୃଶାଶ୍ୱ, ସୁମୂଲି, ବାଷ୍କଲି, ବୈୟାସକି, ବିଦ୍ଵାନ ଶୁକ, ଲୌକି, ଭୂରିଶ୍ରବା, ଆରଣ୍ୟ, ଇଲକ, ଉପମନ୍ୟୁ, ବିଦାସ, ପ୍ରଜାଦର୍ପ, କହୋଢା, ଯାଜ୍ଞଭଲ୍କ୍ୟ, ଶୌନକ, ଦେବମାତା ଅଦିତି, ଜଳାପା, ମାନବୀ, ମୁଦ୍ଗଲା, ଅତୁଜୀବ, ତାରା, ଯଶସ୍ୱିନୀ, ଧର୍ମଜ୍ଞା ଲୋପାମୁଦ୍ରା, ଏବଂ କୋଶୀତିକା ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଏଭଳି, ମୁଁ ଏହି ଋଷିମାନଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କଥା କହିଛି। ଏହିପରି ଏହି ମହାପୁରୁଷମାନେ, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିବା ନାୟକମାନେ, ଋଷିମାନେ ଏବଂ ଋଷିଣୀମାନେ—ସମେତ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରମାନେ—ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ। ଏଠାରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଉପଦେଶ ଅଧିକାର ସହିତ ଏକତ୍ରିତ, ଜ୍ୱଳମାନ ଏବଂ ଗମ୍ଭୀର ଶବ୍ଦର ଅଧିକାରୀ। ଯେଉଁ ଅର୍ପଣ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନାହିଁ, ଯାହା ଦିଆଯାଇଛି, ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ର ନାମର ବିଭିନ୍ନତା ସହିତ ଏଠାରେ ଯୋଗ ହୋଇଛି, ଯେଉଁ ଅନେକ ଶବ୍ଦ, ଉପଯୋଗ ଏବଂ ଅନେକ ଅନ୍ତର୍କ୍ଷେପ ସହିତ ପ୍ରଚୁର ଅଛି, ଯେଉଁ ଶବ୍ଦରେ ଅସ୍ପଷ୍ଟତା ଅଛି, ଅନେକ ସନ୍ଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯେଉଁ କାରଣ ଏବଂ ଉଦାହରଣରେ ପ୍ରଚୁର, ବିଭିନ୍ନ ଶବ୍ଦରେ ଅଛି କିନ୍ତୁ ଅର୍ଥ ନାହିଁ—ସେଗୁଡିକୁ 'ମିଶ୍ରା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ କାରଣ ଏହି ଋଷିମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ରଚିତ। ଏଠାରେ ଏତିହାସ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ୍ର ଜ୍ଞାନ, ଜନ୍ମର ଦୁଃଖ ପାଇଁ ଉପଚାର ଅଛି। ଧର୍ମ ଗ୍ରନ୍ଥର ରଚନାକାରମାନେ ତାଙ୍କର ମହାତ୍ବ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପିତ। ବୃହସ୍ପତି, ଶୁକ୍ର, ବ୍ୟାସ, ଏବଂ ସରସ୍ବତ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି। କାରଣ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ ଅଧିକ ଜ୍ଞାନ ଥିବା ଲୋକମାନେ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଲୋକମାନେ ଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋଇଥାନ୍ତି। ସେତେବେଳେ, ଅନ୍ତର୍ଗତ ଯୁଗରେ ବୟସ ଏକ ଋଷି ହେବାର ମାପଦଣ୍ଡ ନୁହେଁ। କାରଣ, ବୟସରେ କମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏକ ଋଷି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଅନ୍ତି। ଯାହାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଶେଷ ଦିଆଯାଇଛି, ତାହାକୁ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞମାନେ 'ଋଚ୍' ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତି। ଅତିରିକ୍ତ ଶେଷ ଥିଲେ, ତାହା 'ଯଜୁସ୍' ଭାବେ ଘୋଷିତ। ପଞ୍ଚମ 'ପ୍ରତିହୋତ୍ର', ଷଷ୍ଠ 'ଉପଦ୍ରବ' ଭାବେ ଜଣାଯାଏ। ଏହା 'ପଞ୍ଚବିନ୍ଧ୍ୟ', ଶବ୍ଦ 'ହ୍ରୀଂ', ପ୍ରଣବ ଶୁଦ୍ଧ ଶବ୍ଦ ଛଡା। ଏଠାରେ ଇଚ୍ଛା, ବିଳାପ, ଶୋକ ଏବଂ ଦୁଃଖ ସଂଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ଶାଖାର ମନ୍ତ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଲକ୍ଷଣ ଏହା। ଆକୃତି, ନିନ୍ଦା, ପ୍ରଶଂସା, ଅପମାନ ଏବଂ ସନ୍ତୋଷ ମଧ୍ୟ ଏହି ବିବରଣାରେ ଅଛି। ମୁଁ ଏବେ ମନ୍ତ୍ରର ଚବିଶି ଭାଗର ଲକ୍ଷଣ ବିବରଣା କରିବି। ଅଭିଶାପ, ପ୍ରତିଅଭିଶାପ, ପ୍ରଶ୍ନ ଏବଂ ଉତ୍ତର, ବିଭାଜନ, ଅଭିଯୋଗ, କାହାଣୀ, ଉପସଂହାର ଏବଂ ପସନ୍ଦ, ବିଳାପ—ଏହିପରି ଚବିଶି ପ୍ରକାର ମନ୍ତ୍ର ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। କାରଣ, ପରିଭାଷା, ନିନ୍ଦା, ପ୍ରଶଂସା, ସନ୍ଦେହ ଏବଂ ଧନ-ଭଣ୍ଡାର, ଉପମା—ଏହି ଦଶ ପ୍ରକାର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶାସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଣାଳୀ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ।