ଏହି ଚର୍ଚ୍ଚିତ ଗଥାରେ କହାଯାଉଛି—ଋଷିମାନଙ୍କର ପୁଅମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଋଷିକା ଭାବରେ ପରିଚିତ, ସମ୍ଭୋଗ ଓ ଗର୍ଭାଧାନ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମନେଇଥିଲେ। ସେହି ସାତଜଣ ମହାଋଷି ଏବଂ ତାଙ୍କର ବଂଶଜମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟର ଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଋଷି ଭାବରେ ପରିଚିତ, କାରଣ ସେମାନେ ଏହି ବିଶ୍ୱର ନିୟମ ଓ ବିଶେଷ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା—ଅବ୍ୟକ୍ତ ଆତ୍ମା, ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଅହଂକାର ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନର ଅଂଶ। ଏହି ମହାଋଷିମାନଙ୍କର ପାଞ୍ଚଟି ବଂଶର କଥା ଶୁଣ। ମନୁ, ଦକ୍ଷ, ବଶିଷ୍ଠ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ—ଏହି ଦଶଜଣ ମହାନ ଋଷି। ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦ୍ବାରା ସ୍ମୃତ, ଏହିକାରଣେ ସେମାନେ ମହାଋଷି ଭାବେ ପରିଚିତ। କାବ୍ୟ, ବୃହସ୍ପତି, କଶ୍ୟପ ଓ ବ୍ୟବନ; କର୍ଦ୍ଦମ, ବିଶ୍ରବାସ, ଶକ୍ତି ଓ ବାଳଖିଲ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶ୍ରେଣୀରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ। ଏବେ ଶୁଣ, ଯେଉଁମାନେ ଋଷିମାନଙ୍କର ପୁଅ ଭାବରେ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମନେଇଥିଲେ—ଋଷିଦୀର୍ଘତମାସ, ବୃହଦୁକ୍ଥ, ଶରଦ୍ୱତ, ଦଧୀଚି, ଶଂଶପା ଓ ରାଜା ବୈଶ୍ରବଣ। ସେମାନେ ସ୍ମୃତ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଭୁ, ଋଷି ଓ ଋଷିକା ଭାବରେ। ଭୃଗୁ, କାବ୍ୟ, ପ୍ରଚେତସ, ଋଚୀକ (ଯିଏ ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ପାରଙ୍ଗତ), ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣ, ଯୁଧାଜିତ, ବୀତହବ୍ୟ ଓ ସୁବର୍ଚସ—ଏହି ଏକୋଣିଶ୍ (ଏଠାରେ ୧୯ ଜଣ) ଭୃଗୁବଂଶୀ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ରଷ୍ଟା ଭାବେ ପରିଚିତ। ଋତଭାକ, ଗର୍ଗ, ଶିନି, ସଂକୃତି, ଯୁବନାଶ୍ୱ, ପୌରୁକୁତ୍ସ, ତ୍ରସଦ୍ଦସ୍ୟୁ, ଦସ୍ୟୁମାନ, ବୃଷାଦର୍ଭ, ବିରୂପାଶ୍ୱ, କଣ୍ୱ, ମୁଦ୍ଗଳ, ଅୟାସ୍ୟ, ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତି, ଭାମଦେବ, କକ୍ଷୀବାନ ଓ ତାଙ୍କ ସହିତ ତିରିଶି ତିନିଜଣ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆଙ୍ଗିରସ ଭାବେ ସ୍ମୃତ। କାଶ୍ୟପ, ବତ୍ସାର, ନୈଧ୍ରୁବ, ରୈଭ୍ୟ, ଅତ୍ରି, ଅର୍ବସନ, ଶ୍ୟାବାଶ୍ୱ, ଗବିଷ୍ଠିର—ଏହି ତିନି ଶ୍ରେଣୀର ମହାଋଷି ମନ୍ତ୍ରଦ୍ରଷ୍ଟା ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଚତୁର୍ଥ ହେଉଛନ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମତି, ପଞ୍ଚମ ହେଉଛନ୍ତି ଭରଦ୍ୱାସୁ। ଏହି ସପ୍ତଜଣ ବଶିଷ୍ଠବଂଶୀ, ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱର ବକ୍ତା ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଏହିପରି ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦା ଓ ଅଘମର୍ଷଣ ନାମକ ଦ୍ୱିଜନ ଜ୍ଞାନୀ ଋଷି, ଦେଵଶ୍ରବା, ରେଣୁ, ପୂରଣ, ଧନଞ୍ଜୟ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ଆୟୁ, ଦୃଢାୟୁ, ଵିଧ୍ମବାହ, ମନୁ (ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ପୁଅ), ଇଲା, ପୁରୂଖା ରାଜା, ଭଳନ୍ଦନ, ବତ୍ସ, ସଂକୀଳ—ଏହି ତିନିଜଣ ମଧ୍ୟ ଏହି ବଂଶରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ। ଏବେ ଶୁଣ, କେଉଁମାନେ ଋଷିମାନଙ୍କର ପୁଅ ଭାବରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟ ହେଇଥିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କର ନାମ ଶୁଣ। ବହୃଚ, ଭାର୍ଗବ, ପୈଲ, ସାଂକୃତ୍ୟ, ଜାଜଳି; ଉପମନ୍ୟୁ, ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମତି, ମାଡୂକି, ଶାକଳି; ପଣ୍ଣଗ, ପକ୍ଷଗନ୍ତ, ଏହି ୮୬ ଜଣ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷି; ବୈଶଂପାୟନ, ଲୌହିତ୍ୟ, କଣ୍ଠକ, କାଳାବ, ଶାଵଧ; ଏହିମାନଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ଓ ପ୍ରଶିଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ୮୬ ଜଣ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷି; ଚୈମିନି, ସଭରଦ୍ୱାଜ, କାବ୍ୟ, ପୌଷ୍ୟଞ୍ଜି, ଲଙ୍ଗଳୀ, ଶାଳିହୋତ୍ର, ଶକ୍ତିରାଜ ଭାର୍ଗବ—ଏହିପରି ଅନେକ ମହାନ ଋଷିମାନେ ସଂସାରର ଅନ୍ତର୍ଗତ ତତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ଧର୍ମର ଅଧିକାରୀ ଭାବେ ପରିଚିତ।