ଯେଉଁ କିଛି ଜାଣିବାକୁ ଆପଣ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ସେସବୁ ଏଠି ଅବଶ୍ୟ ଶିଖିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଅଟେ—ଏହିପରି ଉତ୍ସାହ ଓ ଆଶାର ସହିତ ଋଷିମାନେ ସୂତଜୀଙ୍କୁ ପୁନି ପଚାରିଲେ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଅଶ୍ରୁରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ସେମାନେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଉତ୍ପତ୍ତି କେମିତି ହେଲା, ଆମକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦୟାକରି ଦେଖାନ୍ତୁ।” ଏପରି ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ପଚାରିବା ପରେ, ମହାତ୍ମା ରୋମହର୍ଷଣ, ଯିଏ ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଏହି ଚରିତ୍ର କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ କହିଲେ, “ମୁଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ମାତରିଶ୍ୱାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥିତ ପୁରାଣକୁ ଘୋଷଣା କରିବି।” “ଏଠାରେ ସୃଷ୍ଟି, ପ୍ରଳୟ, ବଂଶାବଳୀ ଓ ମନୁମାନଙ୍କ ଯୁଗ ବିଷୟରେ କଥା ହୋଇଛି। ସୃଷ୍ଟି ପ୍ରକ୍ରିୟା, ପ୍ରଥମ ଭାଗ, ଓ ବିଭିନ୍ନ କଥାମାଳା ଏଠି ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଏହିପରି ଚାରିଟି ଭାଗକୁ ମୁଁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି। ପୁରାଣ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୁଣାଯାଇଥିଲା। ଏହାର ଅଙ୍ଗମାନେ—ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର, ବ୍ରତ ଓ ନିୟମ—ସମସ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଏଠି ଅଛି। ମହାତ୍ତ୍ୱଠାରୁ ବିଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସୃଷ୍ଟିର ନିଶ୍ଚୟ ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖିତ। ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଆବରଣ, ସମୁଦ୍ର, ଓ ଜଳର ଉଜ୍ୱଳତା ବିଷୟରେ କଥା ଅଛି। ପଞ୍ଚମହାଭୂତ, ମହାତ୍ତ୍ୱ ଓ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ମହାନ୍ତ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି। ନଦୀ ଓ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା ଏଠି ମଧ୍ୟ ଅଛି। ବ୍ରହ୍ମବୃକ୍ଷର ମହିମା ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଜନ୍ମ କଥା ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖିତ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅବ୍ୟକ୍ତଜ ଅବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ଏଠି ଓଲିଖାଯାଇଛି। ହରିଙ୍କ ଜଳ ଉପରେ ଶୟନ କରିବା, ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ଘଟଣା ଏଠି ବର୍ଣ୍ଣିତ। ତାରାମଣ୍ଡଳ, ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଅବସ୍ଥାନ, ଓ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ନିବାସ ସ୍ଥାନ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି। ସ୍ୱର୍ଗ ଭାଗ ଓ ସତ୍ୟବ୍ରତୀ ଲୋକମାନଙ୍କ ନିବାସ ସ୍ଥାନ ବିଭାଗ ଭଳି ଏହି ସମସ୍ତ ବିଷୟ ଏଠି ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦୁଇଟି ପଥ ବିଷୟରେ କଥା ଅଛି। ପଶୁ ଓ ମାନବ ଉତ୍ପତ୍ତି ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖିତ। ପୁନି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଦ୍ୱାରା ସଂପନ୍ନ ନବ ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ କଥା ହୋଇଛି। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅଙ୍ଗଠାରୁ ଧର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଏଠି ଦେଖାଯାଇଛି। କଳ୍ପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବିରାମ ଓ ସେଥିରେ ଯୋଗ ସମ୍ପର୍କରେ ଏଠି ବର୍ଣ୍ଣିତ। ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣ ଓ ଦେହଠାରୁ ପୁରୁଷ ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖିତ। ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଓ ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କ ଶୁଭ ଜନ୍ମ ଓ ରୂପ ଏଠି ଓଲିଖାଯାଇଛି। ଉପରେ ଥିବା ପ୍ରଜାପତି ରୁଚିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆକୂତି ମାଧ୍ୟମରେ ଦମ୍ପତି ଉତ୍ପତ୍ତି ଘଟିଥିଲା। ପୁନି, ଦକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟାମାନେ ଯେଉଁଠାରୁ ଶବ୍ଦା ଆଦି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ସେମାନଙ୍କ ସନ୍ତାନ ବିଷୟରେ ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ଅଧର୍ମ, ହିଂସା, ଅନ୍ଧକାର ଓ ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଏଠି ବର୍ଣ୍ଣିତ। ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ବଂଶାବଳୀ ଏଠି ଗଣନା କରାଯାଇଛି। ପିତୃମାନଙ୍କ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଓ ସ୍ୱଧା ତ୍ୟାଗ ସମ୍ପର୍କରେ ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି। ଦକ୍ଷଙ୍କ ଶାପ, ସତ୍ୟାଙ୍କ ତଥ୍ୟ, ଭୃଗୁ ଓ ଅନ୍ୟ ମୁନିମାନଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଶତ୍ରୁତାର ଦୋଷ ବୁଝି ପାରି, ଏହା ପ୍ରତିବନ୍ଧ ଘୋଷିତ। ପ୍ରଜାପତି କର୍ଦ୍ଦମଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଏଠି ବର୍ଣ୍ଣିତ। ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ବୀପ ଓ ଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଏଠି ଅଲଗା ଭାବେ କଥା ହୋଇଛି। ଭୂମି, ନଦୀ ଓ ସେମାନଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗ ବିଷୟରେ ଏଠି ବିସ୍ତୃତରେ କଥା ଅଛି। ଜମ୍ବୂଦ୍ୱୀପ ଓ ସମୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ବିସ୍ତାର ଓ ଅଞ୍ଚଳ ଏଠି ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ନୀଳ, ଶ୍ୱେତ, ଶୃଙ୍ଗୀ ଆଦି ସାତଟି ପର୍ବତ ନାମ ଏଠି ଦିଆଯାଇଛି। ସେମାନଙ୍କ ଭିତର ଅଂଶ, ଉଚ୍ଚତା ଓ ପ୍ରସ୍ଥ ଏଠି ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଏହିପରି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାଚୀନ କଥାମାଳା ସୂତଜୀ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ପ୍ରେମରେ ଶ୍ରୋତାମାନଙ୍କୁ କହିଥିଲେ।