ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ନାୟକ, ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମା, ଶରୀର ଗଠନ କରିଥିଲେ ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର କ୍ରିୟା ଏହି ଜଗତରେ ତିନିପରି ଭାବରେ ଚାଲିଥିବାରୁ, ସେ ତିନିପରି ଗୁଣରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି। ସେ ଶୟନ କରିବାବେଳେ ଅର୍ଧ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି; ଯେତେବେଳେ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ତେବେ ତିନି ବିଭାଗରେ ଚାଲିଥିବା ଲୋକେଶ୍ୱର ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି। ଏଠି, ସେ ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ଋଷି, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ, ଲୋକେଶ୍ୱର ଭାବରେ। ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅବସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ସେ "ନାଗ" ନାମରେ ଖ୍ୟାତ, ଏବଂ ନାଗରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବାରୁ ଏହି ନାମ ଲାଗିଛି। ସେ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଅଧିକାରୀ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନରୁ ସମସ୍ତ କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ସେ ତିନି ଭାଗରେ ନିଜକୁ ବିଭାଜିତ କରି, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ଆଦିରେ, ସେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ଭାବରେ ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ପୁରାଣରେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭଙ୍କୁ ଏଭଳି ବର୍ଣ୍ନିତ କରାଯାଇଛି। ସେ ଅପରିମାପ୍ୟ, ଶତ ମନୁର ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ମାପିହେବା ନୁହେଁ। ଏହି ସମୟ ଶେଷ ହେଲେ ଏକ ନୂତନ ଯୁଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଯେତେକି ଗତ କଳ୍ପ ଅତିତ ହୋଇଛି, ତାହାରେ ଅବଶିଷ୍ଟ କଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଅତୀତ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି। ଏଠି, ବର୍ତ୍ତମାନ କଳ୍ପ ପ୍ରଥମ ଓ ଚାଲୁ ଅଛି। ଏକ ହଜାର ଯୁଗ ଶେଷ ହେଲେ, ଏହି କଳ୍ପକୁ ମାନବ ନାୟକମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ କରିଥିବେ। ସମସ୍ତ କିଛି ସ୍ନିଗ୍ଧ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ବିଲୟ ହେଲାପରେ, କିଛି ଦେଖାଯାଇ ନଥିଲା। ତେବେ, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଥିବା ବ୍ରହ୍ମା, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଓ ହଜାର ପାଦ ସହିତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଏହି ବ୍ରହ୍ମା, ନାରାୟଣ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ, ସେ ଜଳରେ ଶୟନ କରିଥିଲେ। ଏଠି, ନାରାୟଣ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଏକ ଶ୍ଲୋକ ପଠାଯାଇଥିଲା। ସେ ନାରାୟଣ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଇଛନ୍ତି କାରଣ ତାଙ୍କର ପଥଗୁଡିକ ତାଙ୍କର ଅଟୁଟ ଅଛି। ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘୃତ ପାତ୍ରରୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, ଏହା ତାଙ୍କର ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ଲାଭର ଚିହ୍ନ। ବିଲୟ ସମୟରେ, ରାତିରେ ଜୁଗୁନୀ ପ୍ରଭାରେ ଏଠି-ଉଠି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଭୂମିର ଆଧାର ସମ୍ପର୍କରେ ନିଷ୍କଳଙ୍କ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ବୁଝାଯାଉଥିଲା। ଏପରେ, ମହାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ମନରେ ଦିବ୍ୟ ଆକାର ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ। "କିପରି ଆକାର ନିର୍ମାଣ କରି ଏଇ ପୃଥିବୀକୁ ଜଳରୁ ଉଠାଇବି?" ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏକ ଆକାର, ଶବ୍ଦରୁ ଗଠିତ, ବ୍ରହ୍ମନ୍ ବୋଲି ଖ୍ୟାତ। ଏହା ଘନ କଳା ମେଘର ଦେଖା, ତୁଡ଼ି ଭଳି ଶବ୍ଦ ହେବା। ତାଙ୍କୁ ମେଘ ଓ ଅଗ୍ନିର ଦୀପ୍ତି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଭାରେ ଚମକୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର କମର ଚଉଡ଼ି ଓ ଉତ୍ତଳ, ବୃଷଭ ଚିହ୍ନରେ ସମ୍ମାନିତ। ପୃଥିବୀ ଉଠାଇବା ପାଇଁ ସେ ପାତାଳ ଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଜିହ୍ବା ଅଗ୍ନି, କେଶ ଦର୍ଭା ଘାସ, ମୁଣ୍ଡ ବ୍ରହ୍ମା, ଏବଂ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ବିଶାଳ। ତାଙ୍କର ଶରୀର ପୂର୍ବ ଦିଗର ରେଖାରେ ଚମକୁଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ଦୀକ୍ଷାରେ ଶୋଭିତ। ତାଙ୍କର ଦୀକ୍ଷାର ଆଲୋକ ଥିଲା, ପ୍ରବର୍ଗ୍ୟ ମୁଦ୍ରାରେ ଶୋଭିତ। ମାୟାମୟ ସଙ୍ଗିନୀ ସହିତ, ସେ ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେ ସଂସ୍କୃତ ଘୃତର ଗନ୍ଧରେ ମନ୍ମୋହିତ, ମୁଁହ ହବା ଚମଚ ଭଳି, ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ସାମନ୍ ଗୀତର ଚାଣ୍ଟରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା। ତାଙ୍କର ନଖ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ, ଭୟଙ୍କର ଅଟୁଟ, ଘୁଣ୍ଡି ବଳି ଯଜ୍ଞ ପଶୁ, ସେ ମହାଯଜ୍ଞ ସ୍ୱରୂପ। ତାଙ୍କର ଶରୀର ଯଜ୍ଞ ସଙ୍ଗୀତର ଅନ୍ତର୍ଧ୍ୱନି, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ବିହୀନ। ଅଗ୍ନିରେ ଆବୃତ ପୃଥିବୀକୁ ଉଠାଇବା ଆଶାରେ, ସେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଗଲେ। ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାହାଡ଼କୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ବିଭକ୍ତ କରି, ସେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାହାଡ଼ଗୁଡିକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ। ଏହି ପାହାଡ଼ଗୁଡିକ ଅଗ୍ନିରେ ଗଳି ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ଯେଉଁଠି ଏହି ପାହାଡ଼ ରଖାଯାଇଥିଲା, ସେଉଁଠି ଏକ ନୂତନ ପାହାଡ଼ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା।