ଏହିପରି ଏକ ଦିନ ମହାର୍ଷି ଏହି ବିଷୟରେ କହିଲେ— ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳର ଅବଧି ଏକ ଶତ ହେଉଛି, ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟାର ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମାନ ଅଟୁଟ ଅଛି। ଚାରିଟି ଯୁଗ— କୃତ, ତ୍ରେତା, ଦ୍ୱାପର ଏବଂ କଳି— ଏହିଭଳି ଚାରି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ। ଏବେ ମୁଁ କୃତ ଯୁଗର ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକୁ କହିବି, ଆପଣମାନେ ମନୋଯୋଗରେ ଶୁଣନ୍ତୁ। କୃତ ଯୁଗର ଅବଧି ଚାଳିସି ହଜାର ବର୍ଷ, ଏବଂ ତ୍ରେତା ଯୁଗର ଅବଧି ଅସୀ ହଜାର ବର୍ଷ। ଦ୍ୱାପର ଯୁଗ ଦେଉଁଛି କେବଳ କୋଡ଼ିଏ ହଜାର ବର୍ଷ, ଏବଂ କଳି ଯୁଗ ଷଠି ହଜାର ବର୍ଷ ଅଟୁଟ ଅଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ଯୁଗଗୁଡ଼ିକୁ ଗଣନା କଲେ, ଏହା ଛଅ ଗୁଣି ଷଠି ହଜାର ହେଉଛି। ସମସ୍ତ ଚାରି ଯୁଗର ସନ୍ଧ୍ୟା ଅଂଶ କୋଡ଼ିଏ ହଜାର ବର୍ଷ ହେଉଛି। ଏହି ସମସ୍ତ କୃତ, ତ୍ରେତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯୁଗ ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇଥିବା ଅବଧିକୁ ମନ୍ବନ୍ତର ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ମନ୍ବନ୍ତରର ଅବଧି ମାନବ ଗଣନାରେ ତିରିଶ କୋଟି ବର୍ଷ ହେଉଛି। ଏହି ସମୟ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଥୋଡ଼ା ଅଧିକ ମିଶି ଏହା କୋଡ଼ିଏ ହଜାର ହୁଏ, କମି ନୁହେଁ। ଏହି ଭଳି ମନ୍ବନ୍ତର ଅବଧି ଯୁଗଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଏଠାରେ ବିବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି। ଏବେ ମୁଁ ତ୍ରେତା, ଦ୍ୱାପର ଓ କଳି ଯୁଗର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶ ବିଷୟରେ କହିବି। ଏହି ଦୁଇ ଯୁଗ— ଦ୍ୱାପର ଓ କଳି— ଆଗକୁ ଆସେ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆପଣଙ୍କୁ କହିନଥିଲି। ତ୍ରେତା ଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ ମନୁ ଏବଂ ସପ୍ତ ଋଷି ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ସେଠାରେ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସଂଯୋଗ, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ଋଗ୍, ଯଜୁର୍, ସାମ ବେଦର ସଂହିତା ସ୍ଥାପିତ ହେଲା। ପାରମ୍ପରିକ ଧର୍ମ ଓ ଉଚିତ ଆଚରଣର ଲକ୍ଷଣ ଏହିଠି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେଲା। ସତ୍ୟବାଦିତା, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ ଏବଂ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏହା ଘଟିଲା। ପ୍ରଥମ ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ, ସପ୍ତ ଋଷି ଏବଂ ମନୁଙ୍କ ପାଇଁ, ତାରକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ସିଦ୍ଧି ଦେଖାଦେଲା। ଏହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପୁନଃ ପ୍ରେରଣା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ସପ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଶିଖାଇଲେ, ମନୁ ପାରମ୍ପରିକ ଧର୍ମକୁ ଘୋଷଣା କଲେ। ଆୟୁର ସୀମା ହେତୁ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଓ ଧର୍ମ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ଚାଲିଥିବା ଦେଖାଯିବ। ଦେବତାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଆଦି ଓ ଅନ୍ତ ନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ପୂର୍ବେ ସ୍ୱୟଂଭୂ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲେ। ବେଦର ଉପଦେଶ ଏକା ଅର୍ଥ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ସେଗୁଡ଼ିକର ରୂପ ଅଳ୍ପ ଅଳ୍ପ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ। ଶୂଦ୍ରମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେବା-ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜପ-ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି। ସେମାନେ କାର୍ଯ୍ୟଶୀଳ, ସନ୍ତାନରେ ଫଳବତୀ, ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ଏବଂ ସୁଖୀ। ଶୂଦ୍ରମାନେ ବୈଶ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ପରସ୍ପରେ ଏକାଠି ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି। ମନ, ବାଣୀ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ଆୟୁ, ବୁଦ୍ଧି, ଶକ୍ତି, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଧର୍ମ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ। ପରସ୍ପର ସଂଘର୍ଷ ହେତୁ, ସେମାନେ ପୁନଃ ମନୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ମନୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଶତରୂପା ରେ ଦୁଇଟି ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଏହି ସମୟରୁ ରାଜାମାନେ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଲୁଚିଥିବା ପାପଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଲେ, ଯାହା ମାନବ ଶାସକମାନେ ରୋକିପାରୁନଥିଲେ। ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ ବର୍ଣ୍ଣଗୁଡ଼ିକର ବିଭାଗ ଘୋଷିତ ହେଲା, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ନିଜେ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେମାନେ ବିଶ୍ୱଭୁଜ ଓ ପ୍ରବଳ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।