ଧ୍ରୁବର ବର୍ଷ ଭାବରେ ଅନ୍ୟ ନବ୍ୱେ ଅନ୍ତିଅଁ ବର୍ଷ ଗଣନା କରାଯାଏ । ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶତ ବର୍ଷକୁ ଦିବ୍ୟ ଶାସନ ଭାବରେ ବୁଝିବା ଉଚିତ । ଲୋକମାନେ କହନ୍ତି ଯେ ମାନବ ବର୍ଷର ତିନି ନିୟୁତ ଅଛି । ଗଣନାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଲୋକମାନେ ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷର ହଜାର ଗଣନା କରନ୍ତି । ଯୁଗର ଗଣନା ଦିବ୍ୟ ମାପ ଅନୁଯାୟୀ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଛି । ଚାରି ଭାଗରେ କୃତ, ତ୍ରେତା, ଦ୍ୱାପର, ଏବଂ କଳି ଯୁଗ ଅଛି । ଦ୍ୱାପର ଓ କଳି ମଧ୍ୟ ଯୁଗ ଭାବରେ ଗଣନା କରାଯାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗର ଉଷାକାଳ, ଉଷାକାଳର ଅଂଶ, ଏବଂ ଉଷାକାଳ ସମାନ ଅବଧି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ । ଏହି ଗଣନା ହଜାର ଓ ଶତରେ ଏକାଇ ଭାବେ ଚାଲିଥାଏ । ଉଷାକାଳରେ ତିନି ଶତ ଓ ଦୁଇ ଶତ ଅଛି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ସମାନ । ଏହି ଉଷାକାଳ ପାଇଁ ଏକ ଶତ ଅଛି, ଉଷାକାଳର ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ଉଷାକାଳ ସମାନ । ଏହି ଚାରି ଭାଗରେ କୃତ, ତ୍ରେତା, ଦ୍ୱାପର, କଳି ଯୁଗ ଅଛି । ଏବେ କୃତ ଯୁଗର ବର୍ଷ ମୁଁ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ କହିବି । କୃତ ଯୁଗରେ ଚାଳିଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଛି । ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ ଏଠି ଅସୀ ହଜାର ବର୍ଷ ଅଛି । ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ କିଶୁ ଅଶୀ ହଜାର ବର୍ଷ ଅଛି । କଳି ଯୁଗରେ ଷଷ୍ଠି ହଜାର ବର୍ଷ ଅଛି । ଯୁଗଗୁଡ଼ିକୁ ଛଅ ଶତ ହଜାର ଦ୍ୱାରା ଗଣନା କରାଯାଏ । ଚାରି ଯୁଗର ଉଷାକାଳର ଅଂଶ କିଶୁ ଦ୍ୱାଦଶ ହଜାର ଅଛି । କୃତ, ତ୍ରେତା, ଦ୍ୱାପର ଓ କଳି ଯୁଗ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ଯୁଗ ଅବଧିକୁ ମନ୍ବନ୍ତର କୁହାଯାଏ । ମାନବ ଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ ତିରିଶ କୋଟି ବର୍ଷ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ । ଏହି ଅବଧି ଦ୍ୱାଦଶ ହଜାର ଏବଂ କିଛି ଅଧିକ, କମ୍ ନୁହେଁ । ଏହି ମନ୍ବନ୍ତର ଅବଧି, ଯୁଗ ସହିତ, ବିବରଣ କରାଯାଇଛି । ଏବେ ମୁଁ ତ୍ରେତା, ଦ୍ୱାପର ଓ କଳି ଯୁଗର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶ କହିବି । ଏହି ଦୁଇ ଯୁଗ, ଯାହା ଅନୁକ୍ରମରେ ଆସିଥାଏ, ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିନଥିଲି । ତ୍ରେତା ଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ ମନୁ ଓ ସାତ ଋଷି ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରଖିଥିଲେ । ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ସଂସ୍ପର୍ଶ, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଯଜ୍ଞ ଓ ଋଗ୍, ଯଜୁର୍, ସାମ ବେଦର ସଂଗ୍ରହ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ପାରମ୍ପରିକ ଧର୍ମ ଓ ଶିଷ୍ଟ ଆଚରଣ ରୁପରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଥିଲା । ସତ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ, ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏହି ସବୁ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରଥମ ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ ସାତ ଋଷି ଓ ମନୁ ପାଇଁ ଏହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା, ତାରକ ଓ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଉଦାହରଣ ଭାବରେ । ପରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପୁନଃ ପ୍ରେରଣା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ସାତ ଋଷି ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଶିଖାଇଥିଲେ, ମନୁ ପାରମ୍ପରିକ ଧର୍ମ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ଆୟୁ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ଚାଲିବା ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଛି । ଦେବତାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ନାହିଁ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲେ । ବେଦ ଶାସ୍ତ୍ର ଏକା ଅର୍ଥ ଥିଲା ମଧ୍ୟ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ଏହି ଅର୍ଥ ବଦଳି ଯାଏ । ଶୂଦ୍ରମାନେ ସେବା-ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ପାଠ-ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି । ସେମାନେ କ୍ରିୟାଶୀଳ, ସନ୍ତତିରେ ଫଳଦାୟୀ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସୁଖୀ ଅଛନ୍ତି । ଶୂଦ୍ରମାନେ ବୈଶ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ପରସ୍ପରେ ଭକ୍ତି ରଖନ୍ତି ।