କୁହୁ ବୋଲି କୋଇଲି ପକ୍ଷର ଯେଉଁ ସମୟକୁ କୁହାଯାଏ, ସେହି ସମୟ ସମାପ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି। ଚନ୍ଦ୍ରମା ଅସ୍ତମାନ ହେବାବେଳେ ଯେଉଁ ଅଂଶ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ, ତାହାକୁ ସିନିବାଳୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଅନୁମତି, ଚରା, ସିନିବାଳୀ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ କୁହୁ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଳା ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଏକାଠି ହେବା ସମୟରେ, ଦ୍ୱିପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ଶକ୍ତିମାନ୍ୟ ଯୋଗ ଘଟେ। କୁହୁ ଓ ସିନିବାଳୀର ଏହି ଅବଧି ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ବିସ୍ତାରିତ। ଏପରି, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ରାତିରେ ଚନ୍ଦ୍ର ତିଥିର ସଂଧିକାଳରେ ଏହି ଶକ୍ତିମାନ୍ୟ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ। ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିଦିନ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛନ୍ତି, ଏହିପରି ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପନ୍ଦର ଭାଗ ଦିଆଯାଇଛି, ଏବଂ ଷୋଳମ ଭାଗ ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହିପରି ଏହି ଦିବ୍ୟ ପିତୃମାନେ ସୋମପାନ କରନ୍ତି, ସୋମର ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ ସେହି ପିତୃମାନେ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରତିମାସ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଗ କରନ୍ତି। ମୃତ୍ୟୁପଥ କେବେ ଜଣାଯାଏ ନାହିଁ, ସେଠାରୁ ପୁନଃ ଫେରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଯେଉଁ ପିତୃମାନେ ଦିବ୍ୟ ନୁହନ୍ତି, ସେମାନେ ଲୋକପିତୃ ବୋଲି ଗଣାଯାନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ପିତୃ ହେବେ, ଏବଂ ସେମାନେ ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ। ପିତା, ପିତାମହ ଓ ପ୍ରପିତାମହ—ଏହି ଅନୁସୂଚୀରେ ପିତୃମାନେ ଗଣାଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଓ ଦାନାଦି ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବର୍ହିଷଦ୍ ବୋଲି ଜଣାଯାନ୍ତି। ଧର୍ମରେ ସମାନତା ଥିବାରୁ, ଦ୍ୱିଜମାନେ କହନ୍ତି ଯେ, ସେମାନେ ଏକତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ କର୍ମଫଳରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା ଲୋକେ କେବେ ଅବନତି ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଜ୍ଞାନ ଓ ସପ୍ତ ପ୍ରକାର ଦାନ ଦ୍ୱାରା, ଦିବ୍ୟ ପିତୃମାନେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ସୋମ ଆହୁତି ଭୋଗ କରନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ବଂଶଜମାନେ ତାଙ୍କ ପିତୃଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମାନବ ପିତୃମାନେ ମାସିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଗ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ନିଜ କର୍ମରୁ ବିଚ୍ୟୁତ, ସ୍ୱଧା ଓ ସ୍ୱାହାରୁ ବଞ୍ଚିତ, ସେମାନେ ନିଜ କର୍ମକୁ ଅନୁତାପ କରି, ଯନ୍ତ୍ରଣାର ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଯାନ୍ତି। ଭୋକ ଓ ପିପାସାରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଏଠୁ ସେଠା ଭୂଲି ହୁଏ। ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ଆଶା କରି, ବିଭିନ୍ନ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରନ୍ତି। ଶାଲ୍ମଳୀ ଗଛ, ବୈତରଣୀ ନଦୀ, କୁମ୍ଭୀପାକ ଓ ପାଥର ଚକିର ମଧ୍ୟରେ, ସେମାନେ ନିଜ କର୍ମଫଳରେ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ଲୋକରେ ବସୁଥିବା ପିତୃମାନେ ପାଇଁ, ବଂଶଜମାନେ ନିଜ ପରିବାର ନାମାନୁସାରେ ନିବେଦନ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ପିତୃଲୋକରେ ବସୁଥିବା ଆତ୍ମାମାନେ ପାଇଁ ଅଂଶ ଦିଅନ୍ତି। ଏହାପରେ, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ କର୍ମରେ ଅପବାଦ ହୋଇ, ଅଚଳ ଜୀବର ଶେଷରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ସେମାନେ ଯେପରି ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସେହି ଜାତିରେ ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ମିଳେ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକ ପାଇଁ ସମୟରେ ଦିଆଯାଏ। ଯେପରି ଗୋଲା ହେଉଥିବା ଗାଈ ମଧ୍ୟରେ ଛୁଆଁ ନିଜ ମାଆଁକୁ ଖୋଜିପାରେ, ସେପରି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ପିତୃଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ନିବେଦନ କେବେ ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏ ନାହିଁ। ଯିଏ ପିତୃମାନଙ୍କ ଆଗମନ-ନିର୍ଗମନ ଜାଣନ୍ତି, ସେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ପିତୃପ୍ରାପ୍ତିର ତତ୍ତ୍ୱ ବୁଝିପାରନ୍ତି। କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ତାଙ୍କ ହସ୍ତରେ ଥାଏ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ତାଙ୍କ ରାତିର ସ୍ୱପ୍ନରେ ଥାଏ। ପିତୃମାନେ ଋତୁ, ପକ୍ଷ, ମାସ ଭାବରେ ସ୍ମୃତିରେ ରହନ୍ତି, ଏବଂ ଏକ ଅନ୍ୟ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ। ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା କୃତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ଏପରି, ପୁରାଣରେ ପିତୃଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ହୋଇଛି। ଅମୃତପ୍ରାପ୍ତି ଓ ପିତୃସନ୍ତୋଷ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ବିସ୍ତୃତ କଥା ହୋଇଛି।