ସୃଷ୍ଟିର ଅଦ୍ଭୁତ ଚକ୍ରରେ, ଯେତେବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକ ସଙ୍ଗେ ଆସନ୍ତି, ସେହି ସମୟକୁ ବର୍ଷ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ପବିତ୍ର ଦିନଗୁଡ଼ିକର ତିନିଟି ସମୟ—କୁହୁ, ମାତ୍ରା ଓ ଦ୍ୱୟକ୍ଷର—ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛି। ଦିନ ଓ ରାତିର ଅର୍ଧ ଅଂଶରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏଠାରେ ଦୁଇଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଓ ଏକ ଯୁଗ୍ମ ରହିଛି, ଏବଂ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଅବସ୍ଥାନରେ ରହେ। ସେମାନେ ଯେଉଁଠି ଅଲଗା ହୋଇ ଯାଆନ୍ତି, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଗତିପଥ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ସମୟକୁ ଋତୁର ଆରମ୍ଭ ବା ଚନ୍ଦ୍ର ଦଶାର ମୁଖ ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ। ଏହିଠିନୁହେଁ, ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। ଏହି ସମସ୍ତ ବିଭାଗ ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟର ଜଳତତ୍ତ୍ୱର ବୃଦ୍ଧି ଓ କ୍ଷୟ ହୁଏ। ପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଦୁହେଁ ନିଜେ ନିଜେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ଦୁଇ ଲବା ସମୟ ପାଇଁ, ଦିନ ଓ ରାତିରେ ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଛୁଁଇଯାଏ। କୋଇଲିପକ୍ଷରେ 'କୁହୁ' ନାମକ ସମୟ ସମାପ୍ତ ହୁଏ। ଚନ୍ଦ୍ର ଅନ୍ଧାର ହେବା ଶେଷ ଅଂଶଟି 'ସିନିବାଳି' ର ମାପ। ଅନୁମତି, ଚରା, ସିନିବାଳି ଏବଂ କୁହୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦଶାଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଗଣନା କରାଯାଏ। ଏହିପରି, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଯେତେବେଳେ ଯୁଗ୍ମ ଅବସ୍ଥାରେ ଥାଆନ୍ତି, ସେଠି ଏହି ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ଗଣନା କରାଯାଏ। କୁହୁ ଓ ସିନିବାଳିର ସମୟ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହିଭଳି, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ରାତିରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଦଶାର ସନ୍ଧି ସମୟ ହୁଏ। ଚନ୍ଦ୍ର ପନ୍ଦର ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ଏହି ଦିନଟି ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଅଟୁଟ ଅଛି। ଏହିପରି ଚନ୍ଦ୍ରର ପନ୍ଦର ଅଂଶ ଅଛି ଏବଂ ଶୋଷ୍ଠ ଅଂଶ ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ। ଏମିତି ଏହି ସମସ୍ତେ ଦିବ୍ୟ ପିତୃମାନେ, ସୋମପାନ କରିଥିବା ଓ ସୋମବୃଦ୍ଧି କରୁଥିବା ପିତୃମାନେ। ଏବେ ମୁଁ ସେହି ପିତୃମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରତିମାସିକ ପିଣ୍ଡଦାନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ପିତୃମାନଙ୍କର ଯାତ୍ରାପଥ କେହି ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ପୁନଃଆଗମନ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଯେଉଁ ପିତୃମାନେ ଦିବ୍ୟ ନୁହନ୍ତି, ସେମାନେ ଲୋକୀୟ ପିତୃ ଭାବରେ ଗଣାଯାନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ପିତୃ ଅଟୁଟ, ଏହି ଦେବତାମାନେ ପିତୃମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ। ପିତା, ପିତାମହ, ଓ ପ୍ରପିତାମହ—ଏମିତି ତିନି ପିଢ଼ି ପିତୃମାନେ। ଯେଉଁମାନେ ହୋମ ଓ ହବନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବର୍ହିଷଦ୍ ବୋଲି ପରିଚିତ। ଧର୍ମରେ ସମାନତା ଥିବାରୁ, ଦ୍ୱିଜମାନେ କହନ୍ତି ଏମାନେ ସଂଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଶେଷରେ, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ କ୍ଷୟ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଜ୍ଞାନ ଓ ସାତ ପ୍ରକାର ଦାନ ଦ୍ୱାରା, ସେହି ଦିବ୍ୟ ପିତୃମାନଙ୍କ ସହ ସୂକ୍ଷ୍ମ ସୋମ ହବନ ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ ନିଜ ବଂଶର ଆତ୍ମୀୟମାନେ ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିବେଦନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମାନବ ପିତୃ ଭାବେ ପ୍ରତିମାସିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଧର୍ମ ଛାଡ଼ି ଦେଇଛନ୍ତି, ସ୍ୱଧା ଓ ସ୍ୱାହା ରୁ ବଞ୍ଚିତ, ସେମାନେ ନିଜ କର୍ମର ଶୋକରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛନ୍ତି। ତିବ୍ର ଭୁଖ ଓ ତିଆସରେ, ସେମାନେ ଏଠାଠି ହେଉଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଆଶା କରି, ବିଭିନ୍ନ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ପଡ଼ନ୍ତି। ଶାଲ୍ମଳୀ ଗଛ ଉପରେ, ବୈତରଣୀ ନଦୀରେ, କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକରେ, ଏବଂ ପାଥର ଚକିରେ ଚୂଣା ହେବା ପରି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗନ୍ତି, ନିଜ କର୍ମର ଫଳରେ ତଳକୁ ପଡ଼ନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ଲୋକରେ ବସୁଥିବା ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ବଂଶାନୁସାରେ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରନ୍ତି। ପରେ, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ କର୍ମରେ ଅଧୋପତିତ ହୋଇ, ଏହି ଜଡ ଜୀବର ଶେଷରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ନ୍ତି।