ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଅବସ୍ଥା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା—ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଗ୍ରହମାନେ ପଛକୁ ଚାଲିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଯେଉଁଠି ପୂଜା-ଯଜ୍ଞ ନିୟମିତ ଋତୁ ଅନୁଯାୟୀ ହେଉଥିଲା, ସେଉଁଠି ଏବେ ତାହା ସଠିକ୍ ଭାବେ ଚାଲିଲା ନାହିଁ। ସମସ୍ତଙ୍କର ଶକ୍ତି, ତେଜସ୍ୱିତା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ହ୍ରାସ ପାଇଲା। ଏହି ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଘଟଣା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ, ତାରା ଓ ଦେବତାମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ପତିତ ହୋଇ ସମସ୍ତେ ଶିବଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ କଥା ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ—“ପ୍ରଭୁ, ନିଜ ହାତରେ ପିଙ୍ଗା ଧରିଥିବା, ଲାଲ ଓ ତୀବ୍ର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି, ବିଶେଷକରି ଜମାଇ, ଝିଅ ଓ ନାତି-ନାତିନିଙ୍କ ବାପରେ ଅନନ୍ୟ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ଆମେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରମାଦୀ ଭାବି ଅବମାନ କରିଦେଲୁ। ଏବେ ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣ ପାଇଁ ଆସିଛୁ।” ସେମାନଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମା, ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟ ଜାଣିଲେ—“ଏହି ଦେବତା ମହାଦେବ, ମହେଶ୍ୱର ଭାବେ ପରିଚିତ। ସେ ଦେବ, ଋଷି ଓ ପିତୃମାନେ ଯାହାଙ୍କ ପ୍ରଭୁ। ଏହି ଭଗବାନ୍ ସମୟ ଭାବେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ମହେଶ୍ୱର ଭାବେ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରୟ। ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ତିନିଟି ଚିହ୍ନ ଅଛି—ଏକ ତୁଳି, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଓ ଉପବୀତ ଚିହ୍ନ। ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ସେ କାଳାଗ୍ନି ଭାବେ, କଳି ଯୁଗରେ ଧର୍ମକେତୁ ଭାବେ ପରିଚିତ। ତାଙ୍କ ଅନ୍ତରେ ଅନ୍ଧକାର ଅଗ୍ନି, ରଜୋଗୁଣ ବ୍ରହ୍ମା, ଶୁଦ୍ଧତା ବିଷ୍ଣୁ ଭାବେ ଆଛନ୍ତି। ଏହି ତିନି ଗୁଣ ବ୍ରହ୍ମ ଏକତାରେ ବିରାଜ କରନ୍ତି।” ଏହିପରି ଜାଣି, ସମସ୍ତ ଋଷି ଏବଂ ଦେବମାନେ କ୍ରୋଧ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରି, ବିଶେଷ ଭାବେ ମହାଦେବଙ୍କ ପୂଜା କଲେ। ତାଙ୍କ ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ—ଯାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ସମସ୍ତ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଅଧର୍ମ ନଶ୍ୱର ହୁଏ। ଏହିପରି ଭାବେ ସେମାନେ ଦେବଦାରୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ନିର୍ବିଗ୍ନ ହୋଇ ବସିଲେ। ବିଭିନ୍ନ ବେଦି, ପାହାଡ଼ ଓ ଗୁହାରେ ସେମାନେ ପୂଜା କରିଲେ। ଏହି ମୂର୍ତ୍ତି ଭାବକୁ ଧାରଣ କରି, ଦେବତା ନିଜେ ସେହି ଜଙ୍ଗଲରେ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ। ମହେଶ୍ୱର ଏହି ମନୋହର ପକ୍ଷୀର ଧ୍ୱନିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସମସ୍ତ ଋଷି, ସ୍ତ୍ରୀ, ପୁଅ ଓ ସେବକମାନେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ—“ପ୍ରଭୁ, ଅଜ୍ଞାନରେ ଆମେ ଦେବଦେବଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯେଉଁ କାମ କରିଛୁ, ଗୁପ୍ତ ଓ ଗଭୀର କାର୍ଯ୍ୟ, ସେମାନେ ଆମେ ଜାଣିନାହିଁ। ଆମେ ଆପଣଙ୍କର ଅତିଥି ସ୍ୱୀକୃତି, ଆପଣଙ୍କ ମାର୍ଗ କିମ୍ବା କିଛି ଜାଣିନାହିଁ। ମହାତ୍ମାମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ହେ ଦେବଦେବ, ହେ ମହେଶ୍ୱର! ଜଗତ୍ସ୍ୱାମୀ, ଅପାର ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ଜଳ ଧାରା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣର ଅବତାରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। କାମଦେବଙ୍କୁ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଦଣ୍ଡଧାରୀ, କାଳ ଓ ପାଶଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଯାହା ପୂର୍ବ, ବର୍ତ୍ତମାନ, ଭବିଷ୍ୟତ, ଚଳିତ କିମ୍ବା ଅଚଳ—ସମସ୍ତ ଆପଣଙ୍କ ଅଂଶ। ଆପଣ ମଙ୍ଗଳମୟ ହୁଅନ୍ତୁ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଆମ ଉପରେ ଦୟା କରନ୍ତୁ, ପ୍ରଭୁ। ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ, ଯୋଗ ଓ ମାୟାର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ପାଇବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତି। ଆପଣ ଯେଉଁଠି ଦିଗମ୍ବର, ଘଣ୍ଟାମାଳା ଧାରଣ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଯିଏ ନିରାକାର, ସୁନ୍ଦର, ଓ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଆକାର, ସେଉଁଠି ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।