ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ଆପସରେ କଥାବାର୍ତା କରିଲେ। ସେମାନେ ଦୀର୍ଘ ନିଷ୍ଠା ଓ ବନବାସୀ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଏକ ବଡ଼ ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଋଷିମାନେ ଏହି ସମସ୍ୟାକୁ ସମାଧାନ କରିବା ପାଇଁ ମୂଲାୟନ କରି, ମଧୁର କଥା କହିବା ଓ ଏକ ମାତ୍ର ପୋଷାକ ପରିଧାନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଲେ। ଋଷିମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଭାଗାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ନାଶ କରିଥିବା ଭଗବାନ, ଶିବ, କହିଲେ— “ଆମ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ମଧ୍ୟ ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ଜବରଦସ୍ତି ଉଖାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଉଖାଇବି।” ଏପରେ ମହାଦେବ ସେମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ବୁଝି, ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇ ଲିଙ୍ଗ ରୂପ ଧାରଣ କରିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଉତ୍ତେଜିତ ହେଲେ, କିଛି ଦେଖାଯିବା ନାହିଁ। ତାଳିକା ଓ ଗ୍ରହମାନେ ବିପରୀତ ଦିଗରେ ଚଳିଲେ, ଯଜ୍ଞମାନେ ନିଜ ନିୟମିତ ଋତୁରେ ହେଉନାହିଁ। ସମସ୍ତଙ୍କ ଶକ୍ତି, ପ୍ରଭା, ଓ ଉଜ୍ଯ୍ୱଳତା ହରାଇଗଲା। ଏହି ଦୁଃଖରେ ସମସ୍ତ ଋଷି ଏକାଠି ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଦରେ ପଡ଼ି, ଶିବଙ୍କ ବିଷୟରେ ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ କଥା ଉପସ୍ଥାପନ କରିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ— “ଓଲା କ୍ଷେପା ହାତରେ ଧରିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଲାଲ ଓ ତୀବ୍ର ଥିଲା, ବିଶେଷକରି ପୁତ୍ରବଧୁ, କନ୍ୟା, ଓ ନାତିକନ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରତି। ଆମେ ତାଙ୍କୁ ପାଗଳ ଭାବି ଅସମ୍ମାନ କରିଥିଲୁ। ତାଙ୍କ ରୋଷକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛୁ।” ବ୍ରହ୍ମା, ଋଷିମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ବୁଝିଲେ— “ଏହି ଦେବତା ମହାଦେବ, ମହେଶ୍ୱର ଭାବରେ ଜଣାଯିବେ। ସେ ଦେବତା, ଋଷି, ଓ ପିତୃମାନଙ୍କ ନାୟକ। ଏହି ଭଗବାନ, କାଳ ଭାବରେ ସମସ୍ତକୁ ବିଲୟ କରନ୍ତି, ମହେଶ୍ୱର ରୂପରେ। ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ଶିକା, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ, ଓ ଜନ୍ୟୁ ଚିହ୍ନ ରହିଛି। ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ସେ କାଳାଗ୍ନି, କଳି ଯୁଗରେ ଧର୍ମକେତୁ ଭାବରେ ଜଣାଯିବେ। ନିଶା ଅଗ୍ନି, ରାଗ ବ୍ରହ୍ମା, ଓ ସତ୍ତ୍ୱ—ବିଷ୍ଣୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦେଇଥାନ୍ତି। ସେମାନେ ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମାନ୍ର ସାଥିରେ ବସିଥାନ୍ତି।” ଋଷିମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗାର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟ କରି ପୂଜା କରିଲେ। ବିଶ୍ୱତ୍ରିନେତ୍ରଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି, ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସମସ୍ତ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଅଧର୍ମ ନଶ୍ଟ ହେଉଥିଲା। ଏପରେ ସେମାନେ ଦେବଦାରୁ ଗାଁରେ ଦୁଃଖ ଭିନ୍ନ ହୋଇ ରହିଲେ। ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ବେଦୀ, ପାହାଡ଼ ଓ ଗୁହାରେ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିଲେ। ଏହି ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଦେବତା ଏହି ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ। ମହେଶ ମନୋହର ପକ୍ଷୀର ଶବ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଆଶ୍ରମକୁ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏପରେ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ସେମାନେ ନିଜ ଜନାନୀ, ପୁତ୍ର, ଓ ସେବକମାନଙ୍କ ସହିତ, ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହୋଇ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ତାଙ୍କୁ କହିଲେ— “ଅଜ୍ଞାନରେ ଆମେ ଦେବତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଯାହା କରିଛୁ, ଏହି ଗୁପ୍ତ ଓ ଗଭୀର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ; ଆମେ ତୁମର ଆଗମନ, ତୁମର ପଥ, କିମ୍ବା କିଛି ଜାଣିନାହିଁ। ବଡ଼ ଆତ୍ମାମାନେ ତୁମକୁ, ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା, ମହେଶ୍ୱର, ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି।