ଏହି ଘଟଣାରେ, ଏକ ବିଶେଷ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କର ହାତ ଦ୍ୱାରା ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ଶାପିତ ହେଲେ ଯେ, "ତୁମେ ଗଧାର ଆକାର ଧାରଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।" ଏହି ଘଟଣା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ଖୁବ୍ ରାଗିଗଲେ। ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ସବୁ ବିଘ୍ନିତ ହେଲା, ଓ ତାଙ୍କର ତେଜ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ହ୍ରାସ ପାଇଲା। ଏହି ବିପରୀତ ଦଶାରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ମୂଳ ନଶ୍ଟ ହେଲା। ଏହି ଅସୁବିଧା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ଦଶଟି ରୂପ ଧାରଣ କରି ସଦା ଦୁଃଖିତ ହେବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ। ରୁଷ୍ଟ ଗୌତମ ଋଷି ତାଙ୍କୁ ପୃଥିବୀରେ ପତିତ କରିଦେଲେ। ଋଷିମାନଙ୍କର ଶାପ ଦ୍ୱାରା ନହୁଷ ନାମକ ରାଜା ସର୍ପ ହେଲେ। ଏଠି ଧର୍ମ ନିଜେ ମହାତ୍ମା ମଣ୍ଡବ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାପିତ ହେଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣାରେ, ମହେଶ୍ୱର ଭିନ୍ନ, ସେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେବତାଙ୍କ ଭଳି ନୁହଁନ୍ତି। ଏହାପରେ ସମସ୍ତ ଋଷି ଏକାଠି ହୋଇ ଆଲୋଚନା କଲେ। ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଓ ଅରଣ୍ୟବାସୀ ତପସ୍ବୀମାନେ ଥିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ଏହି ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏମିତି ବଡ଼ ଅପରାଧ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାରେ ସେମାନେ ମୂଢ଼ତାରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଏବେ ମିଠା କଥା କହିବା ଓ ଏକଟି ଚୀର ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ।" ଏହି ଋଷିମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଭଗବାନ ଶିବ, ଯିଏ ଭଗାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ନଷ୍ଟ କରିଥିଲେ, କହିଲେ, "ଆମେ କେହି ମଧ୍ୟ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଦଳିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପୃଥିବୀରେ ପତିତ କରିବି।" ଏପରି କହି, ମହାଦେବ ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ବୁଝି, ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ ଏବଂ ଲିଙ୍ଗ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ, କିଛି ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା ନାହିଁ। ତାଳ ଓ ଗ୍ରହମାନେ ଓଳଟା ଚାଲିବାରେ ଲାଗିଲେ, ଯଜ୍ଞ ନିଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ହେଉନାହିଁ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି, ବଳ ଓ ତେଜ ସବୁ ହ୍ରାସ ପାଇଲା। ତେଣୁ ସମସ୍ତ ଏକାଠି ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ପଡ଼ି ସମସ୍ତ ଶିବ ସଂପର୍କିତ ଘଟଣା ବିବରଣୀ ଦେଲେ। ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ହାତରେ ଏକ ପେଚା ଥିଲା, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତିମ ଓ ତୀବ୍ର ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ବିଶେଷ କରି ସେମାନେ ପୁଅ-ବହୁ, ଝିଅ ଓ ନାତି-ନାତିନିଙ୍କ ପ୍ରତି ଅପମାନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ପାଗଳ ବୋଲି ଭାବି, ଆମେ ଅଦବ କରିଥିଲୁ। ଏବେ ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଛୁ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମା ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଜାଣିଲେ ଯେ, ଏହି ଦେବତା ମହାଦେବ, ଯିଏ ମହେଶ୍ୱର ଭାବେ ପରିଚିତ। ସେ ଦେବ, ଋଷି ଓ ପିତୃମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିପତି। ଏହି ପବିତ୍ର ପ୍ରଭୁ କାଳ ରୂପେ ସମସ୍ତକୁ ନିଜେ ଲୟ କରନ୍ତି। ସେ ଜଟା, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଓ ବାମାଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ସେ କାଳାଗ୍ନି ଭାବେ, କଳି ଯୁଗରେ ଧର୍ମକେତୁ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏଠି ଅନ୍ଧକାର ଅଗ୍ନି, ରଜୋଗୁଣ ବ୍ରହ୍ମା, ଏବଂ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରଭା ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏଠାରେ ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାନ୍ଦ ସହ ଏକତାରେ ବସନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଋଷି, କ୍ରୋଧ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରି, ତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ। ସେମାନେ ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଭଗବାନଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ। ଯାହାକୁ ଦେଖିଲେ, ସମସ୍ତ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଅଧର୍ମ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।