ଏହି ସମୟରେ କିଛି ଲୋକ ନଦୀ, ଝିଲି ଓ ପୋକରୀର ଶାକ-ଶାବୁ ଖାଇ ଜୀବନ ଜୀବିକା କରୁଥିଲେ, କିଛି ଜଳମଧ୍ୟରେ ରହିଥିଲେ। କିଛି ଲୋକ ଦାନ୍ତକୁ ମୁସଳ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ, ଆଉ କିଛି ପାଥର ଦ୍ୱାରା ଖାଦ୍ୟ ଚାପି ଖାଉଥିଲେ। ଏଠାରେ କିଛି ମହାମନା ମହାପୁରୁଷ ତପସ୍ୟାରେ ନିରତ ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ଦେହରେ ଧୂସର ଭସ୍ମ ଲଗାଇଥିଲେ, ନଗ୍ନ ଓ ଅଜଣା ଚିହ୍ନରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲେ। ସେ ହାତରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଦୀପ ଧରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଲାଲ ଓ ଗଢ଼ା ରଙ୍ଗରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ତାଙ୍କର ମୁହଁ କେବେ କଳା, କେବେ ସ୍ୱେତ ରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ ହୁଏ। ସେ କେବେ କେବେ ରମ୍ୟ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, କେବେ କେବେ ବାରମ୍ବାର ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ। ସେ ପୁନଃପୁନଃ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସି ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିଲେ, ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ଗୋରୁ ଭଳି ଗଜ୍ଜନ କରୁଥିଲେ, କେବେ କେବେ ଗଧା ଭଳି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଚଳନ ଦେଖି, ତାପସୀମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇଗଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ତୁମେ ହାତ ଦେଇ ଗୀତ ଗାଇଛ, ତେଣୁ ତୁମେ ଗଧା ହେବ।" ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏକାସାଥି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ବିଘ୍ନିତ ହେଲା, ତାଙ୍କର ତେଜ ଅନ୍ଧକାରିତ ହେଲା। ଯେଉଁ ବଳିଦାନ ଦ୍ୱାରା ସମୃଦ୍ଧି ଆସୁଥିଲା, ସେଠି ବିନାଶ ହେଲା। ସେଠି ଏକ ଦଶ ରୂପ ଧାରଣ କରି ସଦା ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ଏବଂ ଗୌତମ ଋଷିଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ଭୂମିରେ ପତିତ ହେଲେ। ଋଷିମାନଙ୍କ ଶାପରେ ନହୁଷ ସର୍ପ ହେଲେ। ଏଠି ଧର୍ମ ନାମକ ମହାତ୍ମା ମନ୍ଦବ୍ୟଙ୍କ ଶାପରେ ଶାପିତ ହେଲେ। ବିରୂପାକ୍ଷ ମହେଶ୍ୱର ଛଡ଼ି ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଋଷି ଏବଂ ତପସ୍ୟୀମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ କଥା ହେଲେ। ସେମାନେ ଚିନ୍ତା କଲେ, "ଏହି ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଓ ଅରଣ୍ୟବାସୀ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଦୁର୍ବ୍ୟବହାର ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦ୍ୱିଜମାନେ ଭ୍ରମିତ ହେଲେ।" ସେମାନେ ମଧୁର ଭାଷଣ କରି, ଏକ ଜାମା ପିନ୍ଧିବା ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଲେ। ଋଷିମାନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଭଗବାନ ଭଗାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ନାଶ କରିଥିବା ଶିଵ, କହିଲେ, "ଆମେ କେହି ମଧ୍ୟ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଜୋରଦରୀରେ ଭୂମିକୁ ପତିତ କରିପାରିବୁ ନାହିଁ।" ତେବେ ଏକ ଦ୍ୱିଜ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପତିତ କରିବି।" ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ମହାଦେଵ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ବୁଝିଲେ। ଭଗବାନ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ଲିଙ୍ଗ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ତାପରେ ସମସ୍ତେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଗଲେ, କିଛି ଦେଖାଯାଉନଥିଲା। ତାରା ଓ ଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକ ବିପରୀତ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ବଳିଦାନ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଚାଲିଲା ନାହିଁ। ସମସ୍ତଙ୍କ ଶକ୍ତି, ପ୍ରଭା ଓ ତେଜ ହରାଇଗଲା। ଏହି ଦୁଃଖରେ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଉଁ ଗଡ଼ି ଶିଵ ସମ୍ପର୍କରେ ସମସ୍ତ ଘଟଣା କହିଲେ। ସେଠି, ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ହାତରେ ପିଙ୍ଗଳା ଧରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଲାଲ ଓ ଗଢ଼ା ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ବିଶେଷକରି ଝିଅ, ଝିଅଘରୁ ଓ ନାତିଝିଅ ଦିଗରେ। ତାଙ୍କୁ ମନୋବିକାରୀ ଭାବି, ଆମେ ଅସମ୍ମାନ କରିଥିଲୁ। ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ, ଆମେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ଆସିଛୁ। ଏହି ସବୁ ଶୁଣି, ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଜାଣି, ପ୍ରଭୁ ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।