ମହାଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର—ଏହିପରି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଦେଇ, ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରାଯାଇଥିଲା। ଏହିପରି ନମସ୍କାର କରି, ଲୋକ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଥାନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିଥାନ୍ତି। ମୁଁ ତୁମକୁ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ମହିମା ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ କଥା କହିଛି। ଏହିପରି, କିଛି ଜିଜ୍ଞାସା ଆସିଲା—ମହାଦେବଙ୍କର ମହିମା ଶୁଣିବା ପାଇଁ। ସେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଦେଖି ବଡ଼ ଋଷିମାନେ ଅବାକ୍ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ପୂଜା କଲେ, କିନ୍ତୁ ମହାଦେବ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଲେ ନାହିଁ। ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଆପଣ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ଯଜ୍ଞ ଓ ତାପସ୍ୟା କରୁଥିବା ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ ଦେବଦେବତାଙ୍କ ଦୟାରୁ ଏକ ମନୋହର ଦେବଦାରୁ ଜଙ୍ଗଲ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଗଛ ଓ ଲତା ଥିଲା। କିଛି ଲୋକ ଖାଦ୍ୟ ଭାବରେ ଶାଉଳ ଖାଇଥିଲେ, କିଛି ଜଳରେ ବସିଥିଲେ। ଅନ୍ୟମାନେ ଦାନ୍ତକୁ ମୁଦ୍ଗର ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କଲେ, କିଛି ଶିଳା ଦ୍ୱାରା ଖାଦ୍ୟ ଚିପିଲେ। ବଡ଼ ମନ ଥିବା ତାପସୀମାନେ ଗଭୀର ତାପସ୍ୟାରେ ନିମଗ୍ନ ହୋଇ ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ମହାଦେବଙ୍କ ଶରୀର ଧୂଳି ଦ୍ୱାରା ମସିହା ଥିଲା, ନଗ୍ନ ଥିଲେ, ଅଜାନା ଚିହ୍ନ ଥିଲା। ତାଙ୍କ ହାତରେ ଜ୍ୱାଳା ଦୀପ ଥିଲା, ଚକ୍ଷୁ ଲାଲ ଓ ପିତା ଥିଲା। ମୁହଁ କେବେ କଳା, କେବେ ଧଳା ରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା। କେବେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, କେବେ ପୁନପୁନି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ। ସେ ଅନେକ ଥର ଋଷିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସି, ପୁନପୁନି ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିଲେ। ସେ ବୃଷ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ଗଧା ଭଳି ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ଏହା ଦେଖି ଋଷିମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଦୂଷିତ ହେଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ତୁମେ ହାତ ଦ୍ୱାରା ଗୀତ ଗାଇଛ, ତୁମେ ଗଧା ହେବା।” ଏହିପରି ଆକାଂକ୍ଷା ଅନୁଯାୟୀ, ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏକାଠି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ତାପସ୍ୟା ବ୍ୟାଧିତ ହେଲା, ଓ ତାଙ୍କର ତେଜ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭଳି ଅନ୍ଧାର ହେଲା। ଯଜ୍ଞ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ଧନ ଆସୁଥିଲା, ନଷ୍ଟ ହେଲା। ମହାଦେବ ଦଶ ରୂପ ନେଇ ସଦା ଦୁଃଖୀ ହେଇ ରହିଲେ। ଗୌତମ ଋଷି ତାଙ୍କୁ କ୍ରୋଧରେ ପୃଥିବୀରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ। ଋଷିମାନଙ୍କର ଶାପ ଦ୍ୱାରା ନହୁଷ ନାଗ ହେଇଗଲେ। ଏଠାରେ ଧର୍ମ ନିଜେ ମହାତ୍ମା ମଣ୍ଡବ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାପିତ ହେଲେ। କିନ୍ତୁ ଭିରୁପାକ୍ଷ, ଦେବଦେବତାଙ୍କ ଦେବ, ମହେଶ୍ୱର ଛଡ଼ି ସମସ୍ତେ ଏହି ଦୁଃଖ ଉପଭୋଗ କଲେ। ଏହା ପରେ ଋଷିମାନେ ଏକାଠି ଆଲୋଚନା କଲେ। ତାପସ୍ୟାରେ ନିମଗ୍ନ କିମ୍ବା ବନବାସୀ ତାପସୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏକ ବଡ଼ ଅନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ସେମାନେ କହିଲେ, “ମିଠା କଥା କହିବା ଓ ଏକ ଗାବା ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ।” ଋଷିମାନଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଭାଗାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ନାଶ କରିଥିବା ଶୁଭ ମହାଦେବ କହିଲେ, “ଆମେ କେହି ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ଜବରଦସ୍ତି ଭୂମିରେ ଫିଙ୍ଗିପାରିବା ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଫିଙ୍ଗିଦେବି, ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ।” ଏପରି କହି, ମହାଦେବ ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଭବ କରି, ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ ଓ ଲିଙ୍ଗର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ଏହିପରି ଘଟିଲା ପରେ ସମସ୍ତେ ବିସ୍ମିତ ହୋଇଯାଇଲେ, କିଛି ଉପସ୍ଥାପନ ହେଲା ନାହିଁ।