ଏଇ ବିଶ୍ୱର ଆଦିକାଳର କଥା ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ। ପୃଥିବୀ, ତାହାର ସାତଟି ଦ୍ୱୀପ ଏବଂ ସାତଟି ସମୁଦ୍ର ସହିତ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଏକ ମହା ଅଣ୍ଡର ଭିତରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଭିତରେ ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଲୋକ ଓ ଅଲୋକ ଅଛି, ସେସବୁ ଏହି ମହା ଅଣ୍ଡରେ ନିହିତ। ଏହାର ବାହାର ଚାରିପାଖରେ ବାୟୁ ଆବୃତ, ଏବଂ ସେଇ ବାୟୁକୁ ଦଶଗୁଣ ତୀବ୍ର ଅଗ୍ନି ଆବରଣ କରିଛି। ଏଭଳି ଭାବେ, ପୃଥିବୀ ଓ ଅନ୍ୟ ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଆକାଶ ବାହାରୁ ଆବୃତ। ଏହି ମହା ଅଣ୍ଡ ସାତଟି ପ୍ରାକୃତିକ ଆବରଣରେ ବଢ଼ି ରହିଛି। ସୃଷ୍ଟିର ସମୟରେ ଏହି ଆବରଣଗୁଡ଼ିକ ଅବିଚଳ ରହେ, ପରେ ପରେ ଏକ ଅନ୍ୟକୁ ଉପଭୋଗ କରେ। ଏହି ସମସ୍ତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଧାରଣ କରିବା ଏବଂ ଧାରଣ କରାଯିବା ଭାବେ ଅନ୍ୟୋନ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ଅଛି। ଏହିଭଳି, ଏହା ପ୍ରାକୃତିକ ସୃଷ୍ଟି, ଯାହା କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ। ସେ ବହୁଜୀବୀ, ବିଶ୍ୱବିଦିତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବିତ, ଏହି ବିଷୟରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତାପରେ, ପ୍ରଧାନ ଓ ପୁରୁଷ, ଦୁଇଁଜଣ ଏକାଠି ରହନ୍ତି, ସମାନ ସ୍ୱଭାବ ଧାରଣ କରି। ସେମାନେ ଅନ୍ୟୋନ୍ୟଙ୍କ ଅନୁସରଣକାରୀ, କୌଣସି ଅଧିକ କିମ୍ବା କମ୍ ନୁହଁନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ସତ୍ତ୍ୱ ଅଧିକ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସ୍ଥିରତା ଆସେ, ଏହା ପଦ୍ମର ଶିରା ଭଳି ଅଡ଼ିଗ। ରଜସ୍ ହେଉଛି କ୍ରିୟାଶୀଳତାର ତତ୍ତ୍ୱ, ଯେପରି ଜଳ ବୀଜ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ। ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ ହେଲେ, ତିନିଟି ଗୁଣକୁ ଭଲଭାବେ ବୁଝିବା ଦରକାର। ସତ୍ତ୍ୱ ହେଉଛନ୍ତି ବିଷ୍ଣୁ, ରଜସ୍ ବ୍ରହ୍ମା, ତମସ୍ ହେଉଛନ୍ତି ରୁଦ୍ର, ପ୍ରଜାପତି। ଏହି ତିନି ତତ୍ତ୍ୱରୁ ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ଯାହା ବିଶାଳ ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ। ବିଷ୍ଣୁ, ସତ୍ତ୍ୱର ମାଧ୍ୟମରେ, ପାଳନ କରିବାର ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବେ ବିସ୍ଥାପିତ। ଏହି ତିନିଟି ଅଟୁଟ—ଏହି ତିନିଟି ହେଉଛି ବେଦ, ଏହି ତିନିଟି ହେଉଛି ଅଗ୍ନି। ସେମାନେ ଅନ୍ୟୋନ୍ୟ ସହିତ କ୍ରିୟାଶୀଳ, ପ୍ରେରଣାଦାତା। ସେମାନେ କେବେ ଅଲଗା ହୁଅନ୍ତିନାହିଁ, କେବେ ଛାଡ଼ି ଯାଆନ୍ତିନାହିଁ। ଯାହା ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱର ମୂଳରେ ଅଛି, ଯାହା ଅସ୍ତି ଓ ନାସ୍ତି ଦୁହିଁର ସ୍ୱଭାବର, ସେଠାରୁ ଅନ୍ଧକାର ଓ ଅବ୍ୟକ୍ତର ଏକ ଅଂଶ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯିଏ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ, ଯାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମ କୁହାଯାଏ। ସେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ତେଜ, ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବିତ, ଅବ୍ୟକ୍ତ ଏବଂ ଆଲୋକମୟ। ଏଠାରେ ଜ୍ଞାନ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ବିରାଗ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସେପରି, ଯାହା ସପ୍ତତି ପ୍ରକାରର। ତିନି ଗୁଣ ଉପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ମୂଳ ନିର୍ଭରତା ଦ୍ୱାରା, ସହସ୍ରମୁଖୀ ପୁରୁଷ, ସ୍ୱୟଂଭୂ, ତିନିଟି ଅବସ୍ଥାରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ପୁରୁଷ ଅବସ୍ଥାରେ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ଓ ସତ୍ତ୍ୱିକ। ପୁରୁଷ ଅବସ୍ଥାରେ ସେ ଉଦାସୀନ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ତିନି ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି। ପଦ୍ମନୟନ ପୁରୁଷ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ରୂପ। ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ର, ଯୋଗୀମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି, ସେ ଦେହ ନିର୍ମାଣ କରନ୍ତି ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି। ସେ ତିନିପ୍ରକାର ଭାବେ ବିଶ୍ୱରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବାରୁ, ତିନି ଗୁଣର ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବେ ଖ୍ୟାତ। ସେ ଶୟନ କଲେ ଅର୍ଧାଂଶରେ ଅଛନ୍ତି, ଭୋଗ କଲେ, ସେ ଭୋଗ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ, ସେଜ୍ଞାନୀ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି, ପ୍ରଭୁ। ଭଗବାନଙ୍କର ପରମ ଅବସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ସେ 'ନାଗ' ଭାବେ ଖ୍ୟାତ, ଏବଂ ନାଗରେ ଶରଣ ନେଇଥିବାରୁ ମଧ୍ୟ। ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସେ ସର୍ବଜ୍ଞ, ସମସ୍ତ କିଛି ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ସେ ନିଜକୁ ତିନି ଭାଗରେ ବିଭାଜିତ କରି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ। ଆଦିକାଳରେ, ସେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ଭାବେ ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ, ପ୍ରଭୁ। ଏହିପରି, ପୁରାଣରେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭଙ୍କୁ ଏଭଳି ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ସେ ଅନେକ ମନୁଙ୍କର ଶତାବ୍ଦୀ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ମାପାଯିବେ ନାହିଁ।