ମହାଦେବଙ୍କ ଦେହ ନାନା ପ୍ରକାର ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଓ ମୁକୁତାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା, ତାଙ୍କ ଶରୀର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା । ସେ ସର୍ପକୁ ଉପବୀତ ଭାବେ ପିନ୍ଧିଥିଲେ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ହସ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଦେଲା । ଏହାପରେ ମହାଦେବ କହିଲେ— “ହେ ଦେବମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ତୁମେମାନେ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି । ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ମୋର ଅଙ୍ଗରୁ ତୁମେମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲ । ମୋର ବାମ ହସ୍ତ ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁ, ସେ ସଦା ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ ।” ଏହା ଶୁଣି ସେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ଶିର ନମାଇଲେ । ସେମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ— “ହେ ଦେବ, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ନାଥ, ଆମର ସଦା ତୁମ୍ଵ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଅଟୁଟ ରହୁ ।” ଏଭଳି କହି, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ମହାଦେବ ସେଠାରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ । ଏହି ଉତ୍ତମ ଜ୍ଞାନ, ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ଶିବ ନାମରେ ପରିଚିତ । “ହେ ମହାଦେବ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ହେ ମହେଶ୍ୱର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର ।” ଏଭଳି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ଓ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ । ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଦେଲି । ତାପରେ ଶ୍ରୋତାମାନେ କହିଲେ, “ମହାଦେବଙ୍କ ମହିମା ବିଷୟରେ ଆମେ ଅଧିକ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁଛୁ । ସେ ଏମିତି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଦେଖି ମହାର୍ଷିମାନେ ଅବାକ ହୋଇଗଲେ । ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ପୂଜା କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ ନାହିଁ । ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଆମକୁ କହ, ହେ ଜ୍ଞାନୀ ।” ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ନାଥ ତାଙ୍କ ଭକ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି କୃପା କରି ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଘଟାଇଥିଲେ । ଏହି ଦେବଦାରୁ ଅଟବି ଅତି ଆନନ୍ଦମୟ ଓ ନାନା ପ୍ରକାର ଗଛ ଓ ଲତାରେ ଭରିଥିଲା । କିଛି ମୁନି ଶାକ ଖାଇଥିଲେ, କିଛି ଜଳ ଭିତରେ ବାସ କରୁଥିଲେ । ଅନ୍ୟମାନେ ଦାନ୍ତକୁ ଉଲୁନା ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ, କିଛି ପାଥରରେ ଚେପି ଖାଇଥିଲେ । ଏହି ମହାପୁରୁଷମାନେ ଗଭୀର ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ମହାଦେବଙ୍କ ଶରୀର ପାଣ୍ଡୁ ଭସ୍ମରେ ଛପିଥିଲା, ନଗ୍ନ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ହାତରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ମଶାଳ ଥିଲା, ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଲାଲ ଓ ହଳଦିଆ ଥିଲା । ମୁହଁ କେବେ କଳା, କେବେ ଧଳା ରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା । କେବେ ସେ ରମଣୀୟ ଭାବେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, କେବେ ଆବାର ଆବାର ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ । ସେ ବାରମ୍ବାର ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିଲେ । କେବେ ବୃଷଭ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, କେବେ ଗଧା ଭଳି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ । ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଋଷିମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ରୋଷରେ ଦୃଷ୍ଟ ହେଲେ । ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ହାତ ଦେଇ ଗୀତ ଗାଉଛ, ତେଣୁ ତୁମେ ଗଧା ହେବ ।” ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଋଷି ଏକାସାଥିରେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ । ଏହାର ପରିଣାମରେ ସେମାନଙ୍କ ତପସ୍ୟା ବିଘ୍ନିତ ହେଲା, ତାଙ୍କ ତେଜ ଅନ୍ଧାର ହେଲା । ଯଜ୍ଞ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମୃଦ୍ଧି ଆସୁଥିଲା, ନଶ୍ଟ ହେଲା । ମହାଦେବ ଦଶ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ଏବଂ ସଦା ଦୁଃଖିତ ହେଲେ । କ୍ରୋଧିତ ଗୌତମ ଋଷି ତାଙ୍କୁ ପୃଥିବୀରେ ପତିତ କଲେ । ଋଷିମାନଙ୍କ ଶାପରେ ନହୁଷ ନାଗ ହେଲେ । ଏଠାରେ ଧର୍ମ ନିଜେ ମହାତ୍ମା ମଣ୍ଡବ୍ୟଙ୍କ ଶାପ ପାଇଲେ । ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣାରେ କେବଳ ବିରୂପାକ୍ଷ, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ଦେବ, ମହେଶ୍ୱର, ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଲେ ।