ଏକ ସମୟର କଥା, ବାଲଖିଲ୍ୟ ମୁନିମାନେ, ମହାତ୍ମା ତପସ୍ୱୀମାନେ, ନିଶ୍ଚଳ ବ୍ରତରେ ଅବିଚଳ ଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅନୁଷ୍ଠାନକାରୀମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହେଲେ। ଏହି ବେଳେ ଉମା, ସୀତା, ସିନୀବାଳୀ, କୁହୁ, ଏବଂ ଗାୟତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ହେ ଦେବଦେବ, ତୁମଠାରୁ ସନ୍ଧ୍ୟା ଏବଂ ରାତି ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି ଦେବମାନେ ବିଜୟୀ ବଜ୍ରଧାରୀ ଓ ପିନାକ ଧନୁର୍ଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କଲେ। ସୁନା ପରି ଦେହରେ ଶୋଭିତ, ସୁନା ମୂଳର ଦେବତା, ହଜାର ଆଖିର ଅଦ୍ଭୁତ ଦେବତା, ସୁନା ଶୂର ଓ ସୁନା ଦାତା ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ପିନାକ ଧନୁର୍ଧାରୀ, ନୀଳକଣ୍ଠ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କଲେ। ଦେବଦେବ, ଜଗତର ଉତ୍ପତିକାରଣ, ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତୁମେ, ହଜାର ମୁଁହରେ ଆକାଶକୁ ମାନେ ଭକ୍ଷଣ କରୁଛି। ତାଙ୍କର ଦେହ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ବିଭିନ୍ନ ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନରେ ଭୂଷିତ। ଗଳାରେ ସର୍ପକୁ ଯଜ୍ଞସୂତ୍ର ଭାବେ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଦେବମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର। ଏହି ବେଳେ ତାଙ୍କର ହାସ୍ୟ ସାରା ବିଶ୍ୱକୁ ପୂରଣ କରିଦେଲା। ତାପରେ ମହାଦେବ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମେଠାରେ ପ୍ରସନ୍ନ। ଆଦିକାଳରେ ତୁମେ ଦୁଇଜଣେ ମୋ ଅଙ୍ଗରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛ। ମୋ ଡାହାଣ ଭୁଜା ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁ, ସେ ସଦା ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ଖୁସି ହୃଦୟରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚରଣରେ ଶିର ନମାଇଲେ। ସମସ୍ତେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, "ହେ ଦେବଦେବ, ଆମେ ସଦା ତୁମେଠାରେ ଭକ୍ତି ରଖିପାରିବା।" ଏପରେ ଶିବ ନିଜ କଥା କହି ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଏହି ଶିବତତ୍ତ୍ୱ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏବଂ ଶିବ ନାମରେ ପରିଚିତ। ମହାଦେବ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଏହି ବନ୍ଦନା କରିଥିବା ମହାତ୍ମା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ ଓ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଉଥାଏ। ମୁଁ ତୁମେଠାରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା କହିଛି। ତାପରେ ଦେବମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ମହାଦେବଙ୍କର ମହିମା ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁଛୁ।" ଶିବ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ଯାହା ଦେଖି ମହାମୁନିମାନେ ଅବାକ ହେଇଗଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ପୂଜା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଶିବ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ନାହିଁ। "ଏହି ସମସ୍ତ କଥା କହିଦିଅ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ," ବୋଲି କହିଲେ। ଦେବଦେବତା ନିଜ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ କରୁଣାରେ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ରଚିଲେ। ଦେବଦାରୁ ଜଙ୍ଗଲ ତାଙ୍କ ଦୟାରେ ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଓ ଲତାରେ ଭରିଗଲା। କିଏ ଶାଉଳ ଖାଇଲେ, କିଏ ଜଳରେ ବସିଲେ। କିଏ ଦାନ୍ତକୁ ମୁସଳ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କଲେ, କିଏ ପାଥରରେ ଚିଂହିଲେ। ମହାତ୍ମାମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ନିମଗ୍ନ ହେଲେ। ଏହି ବେଳେ ଶିବଙ୍କ ଦେହ ଧୂଳିରେ ତିଆରି, ନଗ୍ନ ଏବଂ ଅଦ୍ଭୁତ ଚିହ୍ନ ଅନ୍ତର୍ଗତ। ହାତରେ ଅଗ୍ନିର ଚିରାଗ ପକାଇଥିଲେ, ଆଖି ଲାଲ ଓ ପିତାଳିଆ। ମୁଁହ କଳା ଓ ସାଧା ରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ। ସମୟେ ସମୟେ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ସମୟେ ସମୟେ ଚିତ୍କାର କଲେ। ପୁନିପୁନି ଆଶ୍ରମକୁ ଆସି ଭିକ୍ଷା ମାଗିଲେ। ବଳଦ ପରି ଗର୍ଜନ କଲେ, ଗଧା ପରି ଅତି ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦ କଲେ। ଏହା ଦେଖି ମୁନିମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହେଇ ରୂଷ୍ଟ ହେଲେ।