ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି, ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ପବିତ୍ର ହେଇଯିବେ, ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକର ଶେଷ ତତ୍ତ୍ୱ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖାଯିବ। ଏହି ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ପତ୍ତି ଆପଣଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ; ଆପଣ ସଦା ବ୍ୟାପ୍ତ ଅଛନ୍ତି, ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ବାୟୁ। ଏହି ଜଗତ ଆପଣଙ୍କର, ବାୟୁ; ଆପଣ ସମସ୍ତଠାରେ ପ୍ରକଟ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ଦିନ, ଗଳା ଅଞ୍ଚଳରେ କ’ଣ ଘଟିଲା ଯାହା ରୂପରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଲା? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରାଗଲା। ତାପରେ, ବିଶ୍ୱରେ ସମ୍ମାନିତ, ଦୀପ୍ତିମାନ ବାୟୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ବାୟୁ କହିଲେ, "ଏଠାରେ ବାସିଷ୍ଠ ଅଛନ୍ତି, ତିନି ଧର୍ମମୟ ଚିତ୍ତର, ମନରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଉତ୍ପାଦକ।" ଏହି ରୂପ ହେଉଛି ମହିଷାସୁର ମହିଳାମାନଙ୍କର ଚୋରାଯାଇଥିବା କାଜଳ। ଏହି ରୂପ ଉମାଙ୍କର ଆନନ୍ଦିତ ମନର ଭୂରୁ ଲାଗିଥିବା ପେଷ୍ଟ। ଆପଣ ଯାହା ଦେଖୁଛନ୍ତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠଜନ, ଏହା ଦୀପ୍ତିମାନ, ଶୁଦ୍ଧ ଧଳା ଦ୍ୱାରା ତୁଳନୀୟ। ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ, ନିୟତ ଓ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଜନ, ଆପଣ ଏହି କଥା ପ୍ରଶ୍ନକାରୀକୁ କହିବା ଉଚିତ। ମୋ ପାଇଁ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଆପଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କଥା କହିବେ। ଏବେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ଶକ୍ତିକୁ ନଶ୍ଟ କରିଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଉମାଙ୍କର କୋଳରେ ବସି, ସେ ପୂର୍ବରୁ ଶୁଣିଥିବା କଥା ଖୋଲି କହିବାକୁ ଚାହିଲେ। ସେ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏବେ ଏହି କଥା ତୁମକୁ କହିବି, ମହାମୁନି, ତୁମର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ।" ସେ କହିଲେ, "ଏହି ସ୍ଥାନ ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଗଳା ଗଳା ସୁନା ପରି ଚମକୁଛି। ଦିବ୍ୟ ଜାମ୍ବୁ ସୁନାରେ ତିଆରି, ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ଧାତୁରେ ଭୂଷିତ। ସ୍ଵାନ, ଜଳପକ୍ଷୀ, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ଭରିଯାଇଛି। ମଦ ମତ୍ତ କୁଞ୍ଜ ଓ ମୟୂର ଦ୍ୱାରା ଗୁହା ଗୁଡ଼ିକରେ ଧ୍ୱନି ହୁଏ। ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀ ଓ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଚିତ୍କାର ଦ୍ୱାରା ଏଠା ଗୁଞ୍ଜି ଉଠିଛି। ସୌରଭେୟ ପକ୍ଷୀ ଓ ବାଦଳର ଗର୍ଜନ ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱନି ହୁଏ। ବୀଣା ଓ ଡ଼ାକ ଦ୍ୱାରା ମନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଏ। ପତାକା ଲାଗିଥିବା ଝୁଲା ଦୋଲାର ଘଣ୍ଟି ଚିତ୍କାର ଦ୍ୱାରା ଭରିଯାଇଛି। ମର୍ଦ୍ଦଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଉପକରଣ ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱନି ହୁଏ। ହଁସ, ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଉଲ୍ଲାସରେ ବସୁଥିବା ପକ୍ଷୀ, ବାଜ, କୁଞ୍ଜ ଭରିଯାଇଛି। ସିଂହ ଓ ବାଘର ଭୟଙ୍କର ଦହାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଏଠା ଭୟଙ୍କର ଓ ତ୍ୱରିତ। ବିଲେଇ, କୁକୁର, କାଉ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦୃଷ୍ଟିମୁଖ ଦ୍ୱାରା ଏଠା ଭୟଙ୍କର। ଛୋଟ ପାଦ, ମୋଟ ଓଠ, ତଳପରି ପାଦ ଥିବା ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖାଯାଉଛି। ଅନେକ ପାଦ, ବଡ଼ ପାଦ, ଏକ ପାଦ, କିମ୍ବା ପାଦ ନଥିବା ପ୍ରାଣୀ ଅଛନ୍ତି। ଏକ ଦାନ୍ତ, ବଡ଼ ଦାନ୍ତ, ଅନେକ ଦାନ୍ତ, କିମ୍ବା ଦାନ୍ତ ନଥିବା ରୂପରେ ଏଠା ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ଅଛନ୍ତି। ଏପରି ରୂପରେ, ବଡ଼ ଯୋଗ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ପ୍ରାଣୀମାନେ ଜୀବର ମାନ୍ୟତାରେ ବିରାଜିଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଘେରିଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, କାମକୁ ନଶ୍ଟ କରିଥିବା ଶିବ ଆରାମଦାୟକ ଭାବରେ ବସିଥିଲେ, ପାହାଡ଼ ରାଜାଙ୍କର କନ୍ୟା ଉମା ସେଠାରେ ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ତୁମର ଗଳାରେ, ମହାଦେବ, ଏକ ମେଘ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା କିଛି ଚମକୁଛି। ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ କି, ପ୍ରଭୁ, କାମନାଶକ? ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଠିକ୍ ଭାବରେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ, କାରଣ ମୋର ମନରେ ଅନେକ ଜିଜ୍ଞାସା।" ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ପରେ, ଶଙ୍କର ଶୁଭ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ କହିଲେ, "ପ୍ରାରମ୍ଭରେ, ଏକ ଭୟଙ୍କର ବିଷ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ଯାହା ବିନାଶ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ। ସମସ୍ତଙ୍କର ମୁହଁ ଉଦାସ ହେଉଥିଲା, କାରଣ ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶେଷକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ।" "କିପାଇଁ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ, ତୁମେ ଭୟଭିତ, ମନ ଅସ୍ଥିର ହେଇଯାଇଛି?" ଏହି ବିଷୟରେ, ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ନଷ୍ଟ ହେଇଯାଇଛି, ଦେବମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତିରେ, ଏଠାରେ କେହି ମୋର ଆଜ୍ଞାକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।" ଏପରି ଶିବଙ୍କର ଦିବ୍ୟ କଥା ଶୁଣି, ଉମା ଏବଂ ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେ ଉତ୍ସୁକ ହେଇ ଶ୍ରବଣ କରିଥିଲେ।